साहित्यनुराग

छोराको काल छोरै मालामाल, यहाँ यस्तै छ आमा

2011-12-01T16:02:00.003+05:30

छोराको काल छोरै मालामाल, यहाँ यस्तै छ आमा
तिमी हरायौ जब सालसाल, यहाँ यस्तै छ आमा

बेचेर पुगेन कोशी , चूसी- चुसी रगत अनि
पसिना बेच्दैछन दलाल, यहाँ यस्तै छ आमा

भन्दा सामन्ती डगारले , जुठो छ जिन्दगी यो ,
तर भागमा छ रित्तो थाल, यहाँ यस्तै छ आमा

तिमी फर्कने आशमा, कत्ति ढाटू र दर्द लुकाई
दिनहु काटमार र हड्ताल, यहाँ यस्तै छ आमा

जहाँ कानुनको मृत्युमा, समय संख फुकिरहेछ
तिम्रो मेरो "नया नेपाल" यहाँ यस्तै छ आमा

दिनेश राज पुरी
(सुनारपानी ९, रामेछाप)

फूल्नु झर्नु यस्तै रैछ जीन्दगीको रितिस्थिती

2011-06-27T03:43:00.002+05:30

फूल्नु झर्नु यस्तै रैछ जीन्दगीको रितिस्थिती

आफन्त नी वैरी हुन्छन् बिग्रेपछि परिस्थिती

कल्पनाका महलहरु विश्वासघातले भत्काईदिँदा

वसन्तका खुशीहरु शिशिर बनी लुटिदिँदा

अनायासै घट्दो रैछ जीन्दगीको आफ्नो गति

आफन्त नी वैरी हुन्छन् बिग्रेपछि परिस्थिती

उदासीले छाईरहयो उमंगले छोडेपछि

भन्नु अब के रह्यो र बाचा कसम तोडेपछि

बैगुनीलाई आत्मा दिनु हुन्न रैछ सितिमि...

फूल्नु झर्नु यस्तै रैछ जीन्दगीको रितिस्थिती

आफन्त नी वैरी हुन्छन् बिग्रेपछि परिस्थिती

सूर्यराज गिरी

2011-05-22T15:41:00.002+05:30

;ldIffTds l6Kk0fL ;Demgfsf t/]nLx¿df t/lª\ubf

– lbJo lu/L

zAbåf/f kl/eflift ug'{kbf{ uLt eg]sf] dfgj dgsf] cGt/cfTdfb]lv k|ik'm6g x'g] sf]dn efjgf xf] cyf{t dgsf] ;'Gb/, ;zSt / zlQmzfnL cleJolQm xf] . g]kfnL a[xt\ zfAbsf]ifn] uLtnfO{ o;/L kl/efiff u/]sf] 5 – ufpgsf lglDt /lrPsf] nofTds tyf ;'nlnt kB–/rgf, ufgf, ufg -g]=/f=k|=k|=, g]kfnL a[xt\ zAbsf]if, @)$) -k[=#$)_ . o; kl/efiffn] klg uLtsf b'O{ dxTjk"0f{ ljz]iftfx¿ – nofTds / ;'nlntnfO{ cf}+NofPsf] 5 . ;ª\uLtj4 u/]/ uLtnfO{ ufpFbf h'g :j/ lbOG5 Tof] nofTds x'g' kb{5 / uLt ;'Gbf ;a}n] a'´\g;Sg] ;/n cyf{t ;'nlnt x'g'kb{5 . To;/L ufOPsf] uLtn] dflg;sf] dgdf cfgGb lbg'sf] ;fy;fy} p;sf] x[bonfO{ ;d]t ´ª\s[t kfb{5 . uLtn] dflg;sf] dgdf ulx/f] k|efj kg]{ x'gfn] g} uLtnfO{ efjgfsf] ;'Gb/td\ cleJolQm elgPsf] xf] . lsgls uLtn] dflg;sf] leqL efjgf af]n]sf] x'G5 . p;sf] dgsf] sf]dn efj uLt ag]/ p;s} cf]7af6 lgl:sPsf] x'G5 . uLtsf zAb–zAbdf /x]sf] dfld{s cy{efjn] uLtnfO{ a9L ;fy{s t'NofpF5 . uLtsf] zAbnfO{ :j/ / ;ª\uLtn] k|f0f ;+rf/ ul/lbPkl5 dfq uLt x[boik;L{ aG5 / uLt ;'Gg]nfO{ cfgGb k|bfg ub{5 . h'g uLt ;'Gbf dflg;sf] dgdf cfgGb cfpFb} / p;sf] b'Mv–;'vdf ;fy lbFb}g eg] To:tf] uLtsf] s'g} cy{ /xFb}g . ;ª\uLt / no cyf{t dL7f] :j/n] uLtnfO{ lhjGttf k|bfg ub{5 . egfOsf] cy{ uLtsf] zAb, ;ª\uLt / :j/ ltgj6} s'/fsf] ;+of]hg ljlzi6 x'g' clgjfo{ 5 . lsgls uLtsf] zAbnfO{ ufossf] :j/n] / ;ª\uLtsf] dL7f] w'gn] uLt ;'dw'/, ;'nlnt / ;':jfbsf] agfpF5 . To;/L l;lh{t uLt hlt ;'g] klg dg t[Kt x'Fb}g / ;w}+;w]} ;'lg/x'F nfU5 . To:tf uLtx¿ g} nf]slk|o x'g'sf] ;fy;fy} sfnhoL klg x'G5g\ .

dfly elgPsf s'/fx¿ ;a} uLtdf e]l6G5g\ eGg] 5}g / ;a} uLtx¿n] dflg;nfO{ plQs} ;Gt'li6 lbG5 eGg] klg xf]Og . t/ klg uLt eg]kl5 To;n] dflg;sf] dgnfO{ :kz{ ug{ ;Sg'k5{ / p;sf] x[bonfO{ ´ª\s[t kfg'{k5{ . clg dfq Tof] uLtsf] dxTj x'G5 . uLt ;:j/ ufpFbf Tolt k|efjsf/L / dL7fl;nf] x'Fb}g hlt To;nfO{ ;ª\uLtj4 u/] ufpFbf x'G5 . To;}n] uLtdf ;ª\uLtsf] 7"nf] e"ldsf x'G5 . To;f] t dL7f] :j/ cyf{t no gkfO{sg uLt uLt aGb}g . To;}n] ufossf] :j/, ;ª\uLtsf/sf] ;ª\uLt / uLtsf/sf] ;'Gb/ zAb -/rgf_ sf] plQs} dxTj / ljz]iftf /x]sf] x'G5 uLtdf .

xfd|f] b]z hxfF efiff, ;+:s[lt / k/Dk/fdf cg]s ljljwtf 5 . To;}n] :yfg, efiff, dflg;, ;+:s[lt / k/Dk/fsf] cfwf/df uLtdf klg Tolts} ljljwtf kfOG5 . nf]suLtdf kfOg] cg]s k|sf/sf uLlt /rgfx¿ g} o;sf HjnGt pbfx/0fx¿ x'g\ . xfdL g]kfnLx¿sf] of}6f k/Dk/f s] 5 eg] xfdL s'g} klg ;f+:s[lts kj{, rf8 jf cj;/x¿df uLt ufpg], ehg ufpg], gfRg] cflb sfo{x¿ ub{5f}+ . oL uLt, ehg / gfr :yfg ljz]if cg';f/ km/skm/s k|sf/sf] x'g] ePsf]n] ltgsf a]Unfa]Un} ljz]iftf / dxTj 5g\ . xfdL hLjgsf b'Mv–;'vnfO{ uLt dfkm{t JoQm u5f}{+ . rfx] Tof] jg hª\undf 3fF;kft lng hfFbf xf];\, rfx] Tof] uf]7fnf hfFbf xf];\ ls v]tLkftL ug{ hfFbf xf]; xfdL g]kfnLx¿ uLt ufpF5f}+ . cfˆgf] dgsf efjgfx¿nfO{ slxn] PSn} t slxn] ;fyLefO{;Fu / ;d"xdf klg ufpF5f} . clg uLtsf zAbaf6 g} cfˆgf dgsf kL/–Joyfx¿nfO{ JoQm ub{5f}+ . xfd|f] b]zdf nf]suLtsf] k|f/De o;} u/L ePsf] xf] . To;}n] nf]suLt xfd|f] hLjg;Fu} ufFl;Psf] 5, 6fFl;Psf] 5 / hLjGt ag]sf] 5 .

g]kfnL nf]suLtsf] of] k/Dk/fn] g]kfnLsf] klxrfgnfO{ c¿ k|i6 kf/]sf] 5 . t/ cfhsn sf]7fdf a;]/ nf]suLt /Rg] / To;}nfO{ nf]suLt xf] eGg] k|rng a9]sf] kfOG5 . nf]suLtdf klg ljb]zL zAbx¿ k|of]u u/]/ To;sf] df}lnstfdf cfFr k'/fpg] sfo{ eO/x]sf] 5 . ;:tf] nf]slk|otfsf] nflu nf]suLtsf] jf:tljs dd{ / To;sf] dxTjdfly v]naf8 ug]{ kl/kf6L a9]sf] kfOG5 . lxhf]cfh h] u/] klg x'g] eGg] k|rngn] efiff, ;+:s[lt, k/Dk/f / dfGotfdfly g} ;a}lt/af6 cfqmd0f eO/x]sf] 5 rfx] Tof] /fhgLlts, ;fdflhs / uLt–;ª\uLtsf] If]q g} lsg gxf];\ . cfˆgf] b]zsf] efiff, ;+:s[lt, k/Dk/f cflbsf] df}lns cl:tTjnfO{ hf]ufO{ /fVg', To;sf] ;+/If0f ug'[{ / To;sf] pGglt–k|ulttkm{ bQlrQ eP/ nfUg' ;a}sf] st{Jo xf] . To;tkm{ Wofg lbg' k5{ ;DalGwt lgsfon] . t/ To;f] eO/x]sf] 5}g . h;n] h] u/] klg 5'6 5 clxn] . eljiodf uP/ To;n] b]z / ;dfhdf s] s:tf] gsf/fTds k|efj kf5{ Totflt/ s;}sf] klg Wofg uPsf] kfOGg .

cfw'lgs uLt nf]suLteGbf lgtfGt k[ys k|s[ltsf] x'G5 . nf]suLtn] nf]shLjg / nf]s ;+:s[ltnfO{ phfu/ u/]sf] x'G5 eg] cfw'lgs uLtn] dfgj hLjgsf cg]s kIfnfO{ 5f]Psf] x'G5 . g]kfnaf6 hxflgof /f0ff zf;gsf] cGTo ePkl5 / /]l8of] g]kfnsf] :yfkgf ePkl5 dfq g]kfndf cfw'lgs uLtn] k|j]z u/]sf] Oltxf; 5 . ;'?sf lbgx¿df cfw'lgs uLtsf] l/s8{ ug{ klg ef/tsf] snsQf xfnsf] sf]nsftf hfg' kg]{ jfWotf lyof] eg] clxn] uLt l/sl8{ª\usf cfw'lgs ;'ljwfx¿ :jb]zdf g} pknJw ePsf 5g\ .

g]kfnL ;flxlTosf] kmfF6df cfw'lgs uLtsf] 5'§} / :jtGq cl:tTj 5 . w]/} slj uLtsf/x¿ cfw'lgs uLt n]vgdf ;lqmo 5g\ eg] ufogsf] If]qdf klg k'/fgfb]lv gofF k':tfsf ojf ufosx¿n] ufPsf uLtx¿ nf]slk|o ePsf 5g\ . x'g t nf]suLt / cfw'lgs uLtsf] aLrdf of}6f klZrdf z}nLsf] kk uLt klg g]kfndf w]/} klxn]b]lv ufO{+b} cfPsf] 5 / o;nfO{ g]kfndf leqØfpg] klxnf] ufos x'g\ cf]d ljqmd lji6 . kl5 w]/}w]/} o'jf ufosx¿ kk ufossf] ?kdf :yflkt eP / cWofjwL ToxL If]qdf lqmofzLn klg 5g\ .

g]kfnL ;flxTodf syf, sljtf, pkGof;, uLt cflb ljwfdf snd rnfpg] c;ª\Vo ;flxTosf/x¿ 5g\ . t/ uLt n]v]/ rlr{t cyf{t ;kmn x'g] yf]/} dfq uLtsf/ 5g\ . k'/fgf uLtsf/sf uLt / gofF uLtsf/sf uLtdf cfsfz hldgsf] cGt/ kfOG5 . uLtsf] zAb rog, efj / k|:t'tLdf w]/} leGgtf 5g\ . xfnsf jif{x¿df g]kfnL o'jfx¿ k7g–kf7gsf] nflu / /f]huf/sf] nflu ljb]lzg] qmd lgs} a9]sf] kfOG5 . ltg} ljb]zdf k|jfzL hLjg ljtfO/x]sf w]/} o'jfx¿n] sljtf, syf, pkGof; / uLt n]v]/ ljb]zdf a:g'kbf{sf cfˆgf kL8fnfO{ JoQm u/]sf 5g\ .

:jb]zsf] dfof / ;D´gfnfO{ cfTd;ft\ ub}{ ;flxTo l;h{gf ug]{x¿sf] ;"lrdf cfk\mgf] klg gfd btf{ u/fPsf 5g\ k"jL{ g]kfnsf] ef]hk'/df hlGdPsf ljdn lu/L, hf] clxn] a]lNhPdsf] a|;]N;df a:b} cfPsf 5g\ . log} lu/L cfk\mgf] klxnf] ;flxlTos s[lt ;Demgfsf t/]nLx¿ -uLlt;ª\u|x_ lnP/ g]kfnL ;flxTofsfzdf e'mlNsPsf 5g\ / cfk'mnfO{ uLtsf/sf] ?kdf pEofPsf 5g\ . o; n]vdf pg} ljdn lu/Låf/f /lrPsf uLtx¿sf] jf/]df rrf{ ug]{ k|of; ul/Psf] 5 .

cd]l/sfsf] jflzª\u6g 8L=;L=df /x]sf] cGt//fli6«o g]kfnL ;flxTo ;dfhn] @)^^ ;fndf k|sflzt u/]sf] ljdn lu/Lsf] uLlt;ª\u|x;Demgfsf t/]nLx¿df cfwf;o cyf{t krf;j6f cfw'lgs uLtx¿ ;dfj]z ul/Psf] 5 . oL uLtx¿ dWo s]xL uLtdf ;ª\uLtsf/ ljlkg cfrfo{sf] ;ª\uLtdf /fds[i0f 9sfn, g/]Gb| Kof;L, hubL; ;dfn / k'ikf kf}8]nn] :j/ k|bfg u/]sf 5g\ . o; ;ª\u|xdf /x]sf uLtx¿nfO{ k9\bf, dgg ubf{ / To;sf ljz]iftfx¿nfO{ s]nfpFbf w]/}h;f] uLtdf k|jfzL eP/ afFRg'kbf{sf] kL8f / cfkmGt;Fusf] ljof]uefj kfOG5 eg] sltko uLtx¿df b]zk|ltsf] dfof, elQmefj / lk|o;Lk|ltsf] cfzlSt kfOG5 . uLtdf k|of]u ul/Psf ;/n ljDax¿n] uLtnfO{ oyfy{k/s t'NofPsf] 5 . hLjgsf] b'Mv–;'vsf If0fx¿nfO{ h:tfsf] h:t} l6k]/ uLtdf ;dfj]z u/L lelqdgsf efjgfx¿nfO{ s'zntfk"j{s k|:t't ul/Psf] 5 .

of] ;To xf] ls clxn]sf] cj:yfdf g]kfnL nfvf}+ o'jfx¿ ljb]zdf /f]huf/sf] lglDt uPsf 5g\ / ltgn] k/fOe"lddf cg]s b'Mv–si6 kfPsf 5g\ . oxfF;Dd ls xhf/f}+ o'jfx¿n] ljleGg sf/0fjz ljb]zLe"lddf g} d[To'j/0f ug'[{ k/]sf] 5 . To:tf] qf;bLk"0f{ cj:yfdf k|af;L eP/ afFRg' kbf{sf cj:yf / 8/nfUbf If0fx¿df cfk\mgf] b]z, 3/–kl/jf/, ;fyLefO{, Oi6leq cflbnfO{ ;D´]/ hf] sf]xL klg cfxt x'G5, h;sf] dg klg kL8fn] 56kl6G5 . dflg;sf] dg :jefj}n] efj's x'G5 . To;}n] hLjg ef]ufO{sf] qmddf 36]sf cg]s 36gf, b'3{6gfx¿n] Nofpg] b'Mv, kL8f / lj5f]8sf] cg'ej / cg'e"ltn] dg cfq|mfGt x'G5 . ljlIfKt x'G5 . clg ltg} b'Mv, kL8f / /fd|f g/fd|f 36gfx¿nfO{ of}6f ;kmn slj jf uLtsf/n] cfk\mgf] sljtf jf uLt dfkm{t JoQm u/]sf] x'G5 . p;n] To;/L JoQm u/]sf] ;'sf]dn efjn] c¿sf] dgnfO{ klg :jtM k|efj kfb{5 . To;}n] dgsf] efjnfO{ c¿sf] ;fd' cyf{t ;a}sf] cufl8 k|:t't ul/g] ;a}eGbf nf]slk|o ljwf xf] uLt .

ha dflg; cfk\mgf b'Mv–;'vsf If0fx¿df uLt u'g\u'gfpF5 To;n] p;sf] dg xn'sf] x'G5 . dgsf] kL/ clnslt 365 / cfk'mnfO{ yf]/} eP klg kL8f d'Qm ePsf] dxz'; u5{ . To;}n] klg uLt ;Dk|]if0fsf] b[li6sf]0fn] sfJosf cGo ljwfx¿df ;a}eGbf k|efjsfl/, z;St, ;'sf]dn, ;'nlnt / ;j{lk|o dflgG5 .

uLt n]Vg ufx«f] 5 . Tolts} n]lv+b}g uLt . clg uLt ufpg klg ;lhnf] 5}g . ufO{Psf] uLt ;a}nfO{ dg k5{ eGg] klg 5}g . uLt n]Vg efj's x[bo x'g'k5{ . uLtsf] cy{, efj, zAb, uLtn] lbg] ;Gb]z cflbnfO{ s'zntf k"j{s ;+of]hg ug{ ;Sg' k5{ clg dfq uLt uLt aG5 . csf]{ dxTjk"0f{ s'/f uLt n]v]/ dfq klg x'Fb}g To;nfO{ ;:j/ ;ª\uLtj4 klg ug'{ k5{ . uLt n]Vgdf uLtsf/n] hlt d]xgt u5{ Tof]eGbf w]/} d]xgt ufos / ;ª\uLtsf/n] ug'{ k5{ . lsgls ljgf ;ª\uLtsf] uLt of}6f uLltsljtf dfq /xG5 . k9]/ dfq uLtsf] jf:tljs ld7f; kfOGg . ha To;nfO{ ;ª\uLta4 u/]/ ;:j/ ufOG5 ta dfq To;n] >f]tfsf] dgnfO{ :kz{ u5{ .

lxhf]cfh uLt hyfefjL ufpg] rng klg a9]sf] kfOG5 . clxn] SjfFSjfF /f]P/ / c§fxf; xfF;]/} klg uLt ufPsf 5g\ . t/ To:tf uLtnfO{ uLt eGg} ;lsGg . lsgls klxnf] t tL uLtdf x[bonfO{ ´ª[t kfg]{ zlQm x'b}g clg bf];|f] xf] To:tf uLtn] >f]tfx¿sf] dgdf cfgGb / dgf]/~hg lbg ;Sb}g . csf]{ dxTjk"0f{ s'/f xf] To; k|sf/ ufOPsf] uLtn] >f]tfsf] dgnfO{ :kz{ ug{ / pgLx¿sf] efjgfsf] k|ltlglwTj klg ub}{gg\ . To;} sf/0f lt /x/n] k|of]usf] lglDt dfq ufOPsf uLt x'g\ . To:tf] ufOhfq] k|of]u w]/} lbg l6Sb}g / To:n] :yfoLTj klg kfpg ;Sb}g . 7"nf]7"nf] :j/df lrRRofP/ / 7"nf]7"nf] cfjfhdf ;ª\uLt ;fwg ahfP/ dfq uLt x'g] xf]Og . To:tf uLt ;'g]kl5 dflg;x¿ cfgGbdf /dfpg'sf] ;f6f] lbSs dfg]/ sfg y'Gg k'U5g\ . To;} eP/ xf]nf ut jif{ ;g\ @)!) sf] ef/tdf ePsf] s'g} of}6f uLlt sfo{qmddf cfw'lgs kk uflosfn] lrRRofO{ lrRRofO{ d~rg} y{sfpg] uLt ufpFbf ef/tsL ;bfjxf/ ljlzi6 uflosf ntf dª\u];s/n] cfFvf lrDn]/ / sfg y'g]/ a;]sf] b[io ef/tLo 6]lnlehgdf k|;f/0f u/]sf] b]lvPsf] lyof] . tLg} ntf dª\u];s/ x'g h;n] ef/tLo :jtGqtf lbj;df uLt ufpFbf tt\sfnLg ef/tsf k|wfgdGqL hjfx/nfn g]x?sf] cfFvfdf cfFz' cfPsf] lyof] . To:tf] zlQmzfnL x'g'k5{ uLtsf] k|efj, uLt ufpg;Sg] Ifdtf / uLtsf] cy{ . of] s'/f lsg pNn]v u/]sf] eg] uLtsf] ;a}eGbf dxTjk"0f{ ljz]iftf xf]] >f]tfsf] dg lhTg ;Sg] Ifdtf . clg dfq Tof] uLt uLt x'G5 .

k|jfzdf dfG5] PSnf] x'G5 . p;nfO{ bof dfof ug]{ sf]xL x'Fb}gg\ . ;a} s'/f b]zdf g} 5f]8]/ ljb]lzPsf] dfG5]sf] dg ;w}+ b]z / 3/—kl/jf/ ;D´]/ /f]O/xG5 . uLtsf/ ljdn lu/L cfkm}df klg b]z 5f]8]/ k|jf;L x'g'kbf{sf] kL8f Hofb} ulx/f] 5 . PSnf]kgn] pgnfO{ lbg/ft ;tfO/x]sf] 5 . To;}n] pgL :jb]zdf g} b'Mv–;'v u/]/ a:g rfxG5g\ . ToxL oyfy{tfnfO{ lu/L uLtdf ljnf}gf ug{ k'U5g\ o;/L –

;'v b'Mv ;Fu} /dfpF cfk\mg} :jb]zdf

s}n] vf]H5' ldld{/]df s}n] atf;df -k[i7 @)_

b'Mv kf]Vg] 7fpF 5}g

cfF;' k'5\g] afx' 5}g

afFlr/fÚ5' kL8f ef]Ub}

sxfF hfpF af; 5}g . -k[i7 @$_

dflg; ;w}+ ;'vsf] vf]hLdf ef}+tfl//xg] k|f0fL xf] . t/ p;n] rfx] hlt / vf]h] hlt ;'v ef]u ug{ kfPsf] x'Fb}g / p;n] hLjgdf cg]s b'Mv–si6 ef]Ug jfWo x'G5 . dflg;n] b'Mv cyf{t kL8f dfq} ;xg'kbf{ / 3fOtf] hLjgsf] If0fnfO{ uLtsf/n] o;/L JoQm u/]sf 5g\ uLt dfkm{t –

kL8f af]ls hLpg klg ufx«f] x'Fbf]/x]5

3fon alg afFRg klg ;f/f] x'Fbf]/x]5 . -k[i7 #)_

dflg;sf] hLjg klg c:yfoL xf] . of] ;+;f/df hf] cfpF5 Pslbg p;n] cjZo klg 5f]8]/ hfg' kb{5 . of] ;+;f/sf] lgod} xf] . /Llt xf] . o;nfO{ s;}n] klg abNg ;Sb}g . To;}n] klg Pslbg dg'{ k5{ eGg] hfg]/ hLjgdf kfk sd{ ug{af6 6f9f xf]p / cfk'mnfO{ :jfanDjL agfP/ afFr eGg] cfu|x ub}{ n]lvPsf uLtsf s]xL c+zx¿ o; k|sf/ 5g\ –

Pslbg\ t hfg' g} 5 8/ /fvL sd{ u/

cfk\mgf] sfd cfkm} u/ cGoqsf] e/ gk/ . -k[i7 #!_

;D´G5' hLGbuLdf nfg' s] 5 dl/

t/ klg a'‰b}g dg b'V5 jl/kl/ . -k[i7 ##_

b'O{ lbgsf] kfx'gf xf] dflg;sf] hLjg

;fyL;Fu} xfF;L v]nf}+ eG5 of] dg . -k[i7 $$_

dflysf uLtx¿ dfkm{t uLtsf/n] lbg vf]Hg' ePsf] ;Gb]z jf cfu|xn] :ki6 kfb{5 ls xfdL dflg;n] cfk\mgf] :jfy{nfO{ TofUg ;Sg' kb{5 . xfdLn] o; ;+;f/af6 nfg kfpg] s]xL klg xf]Og . h;/L hGdFbf of] ;+;f/df gfª\u} hlGdPsf lyof}+ xfdL To;/L g} of] ;+;f/ 5f]8]/ dbf{ klg gfª\u} hfg' kb{5 . of] ;a}nfO{ 1ft ePsf] s'/f xf] t/ klg Jojxf/df w]/}n] nfu' ug{ ;Sb}gg\ . lsg t eGg] k|Zgsf] cg]s sf/0fx¿ xf]nfg\, 5g\ .

:jb]znfO{ 5f]8]/ ljb]zdf /ut kl;gf r'xfpg] dfq xf]Og sltko g]kfnLsf] Hofg} ;d]t uPsf] vj/x¿ a]nfa]nfdf cfO/x]sf 5g\ g]kfndf . cfk\mgf] 3/–kl/jf/nfO{ ;'vdf /fv'Fnf eGg] ;kgf af]s]/ wg sdfpg egL ljb]zLosf g]kfnL o'jfx¿sf] ;+Vof tL;f}+ nfveGbf klg gfl3;Sof] . ljb]zdf kfPsf] b'Mv / ef]Ug' k/]sf] kL8f t pgLx¿nfO{ g} yfxf xf]nf . To;/L ljb]zLokl5 cfk\mgf] :jf:gL, 5f]/f–5f]/L, afa'–cfdf, bfh'–efO{, lbbL–alxgL, ;fyLefO{ clg hGd]sf] 7fpFsf] ;D´gfn] lbg/ft ;tfpFbf pgLx¿sf] dg s:tf] x'G5 xf]nf < Tof] cg'dfg ug{ ;lsGg t/ To;sf] jf:tljs kL8f ljb]zdf ef]Ug] g]kfnLx¿nfO{ g} yfxf x'G5 . cg'ej x'G5 . uLtsf/ lu/L cfkm} klg ljb]zdf k|jf;L eP/ a:g' k/]sf] / c¿ ljb]lzg] g]kfnLx¿sf] kL8f / :jb]z k|]dnfO{ cfTd;ft ub}{ uLt /rgf ug'{ ePsf] 5 . pxfFsf] uLtdf k|jf;L g]kfnLsf] kL8fnfO{ o;/L JoQm ul/Psf] 5 –

of] 9's9'sL /x];Dd ltd|} ufyf ufO/x'F

afbnkf/L /x];Dd g]kfn eGg kfO/x'F . -k[i7 %)_

ulx/f] cy{efj jf]s]sf] of] uLtn] g]kfnL hxfF a;] klg / hlxn];Dd k|jf;L /x] klg p;n] cfk\mgf] k|f0f /x];Dd b]znfO{ dfof ug{ 5f]8\b}g / ul//xG5 eGg] ;Gb]z lbPsf] 5 . pgsf] of] uLtn] ljb]lzPsf ;Dk"0f{ g]kfnLsf] efjgfsf] k|ltlglwTj ub{5 .

To;/L g} cfk\mgL lk|otdfnfO{ klg pgL cToGt dfof u5{g\ c¿n] h:t} . k|jfzdf /xFbf pgL dfofn'sf] ;D´gfdf t8\kG5g\ / 56\k6fpF5g\ . clg pgsf tL t8\kfO{, 56\k6fO{ / ;D´gfsf nx/x¿ uLt ag]/ lg:sG5g\ o;/L —

htf x]5'{ ltd|} ?k h'g]nLdf ltd|} 5fofF

of] 5ftLsf] 9's9'sLdf ltd|} dfq dfof . -k[i7 %#_

of] ;+;f/df xfd|f] hLjg k|]ddo 5 . k|]dljgfsf] hLjg k|sfzljgfsf] sf]7fe}mF cFWof/f] x'G5 . ck'/f] x'G5 . vNnf] / lg/; x'G5 . cfk'mnfO{ dg k/]sf] a:t' gkfpFbf dflg; ljlIfKt, c;Gt'i6 / lrlGtt x'G5 . To;df klg cfk'mn] rfx]sf] jf dfof u/]sf] k|]dL jf k|]ldsf gkfpFbf pm ´g} kLl8t / b'lvt aGg k'U5 / cfk\mg} hLjgg} ;dfKt ug{ klg pBt eO{lbG5 . ToxL efj af]s]sf] / k|]dL kfun / kfune}mF eP/ klg lxF8\5 eGg] oyfy{nfO{ cfTd;ft ub}{ n]lvPsf] of}6f uLtsf] c+z –

hLjg lnnfd ub}{5' d ltd|f] ;f6f]df

cfFvf;l/ ;fu/ c6fO{ ldNb}5' df6f]df . -k[i7 %$_

t8\lkPsf] dgnfO{ dNxd xf] ;fGTjgf . ;xfg'e'lt / ;fGTjgfn] b'Mv]sf] dgnfO{ s]xL xb;Dd eP klg dNxdsf] sfd lbG5 / zLtntf k|bfg ub{5 . pgL cfk\mgL dfofn'nfO{ lkknsf] ;+1f lbFb} ToxL lkkndf nx/fn] a]/]e}mF cfk'm klg lk|o;Lsf] Gofgf] cFufnf]df x/fPsf] sNkgf ug{ e'Nb}gg\ clg pg} dfofn'nfO{ cg'go ljgo ub}{ uLtdfkm{t eG5g\ —

ltdL lkkn d t a/ d}n] h/f xfln;s]+

ltd|f] Gofof] cFufnf]df nx/fpg yfln;s]+ . -k[i7 %%_

To;f] t wf]s lbg] lk|o;Lx¿ klg 5g\ o; ;+;f/df . :jfyL{ of] b'lgofdf h;n] h;af6 klg wf]sf kfPs} x'G5 . To;/L wf]sf lbg]df cfk\mg} dfofn' kl/g eg] t k|]dLsf] d'6' ´g 6's|f6's|f x'G5, dg l5ofl5of kfl/lbG5 . To:tf] wf]sf lbg] lk|o;LnfO{ klg uLt dfkm{t b'Mv k|s6 ub}{ uLtsf/ lu/Ln] uLtdf lj5f]l8g' kbf{sf] kL8fnfO{ o;/L zAbx¿df ptf/]sf 5g\ –

k"mn /f]h]+ sfF8f /}5f} d'6' l5of kf/L uof}

au/df 56\k6fpFb}5' ltdL dfq kf/L uof} . -k[i7 ^)_

:jfyL{ of] b'lgofFdf ;fy lbg]x¿ Hofb} yf]/} dfq x'G5g\ . cfk\mgf] dtnj ;fWo gx'Gh]n;Dd nf]nf]kf]tf] u5{g\ / :jfy{ k"/f ePkl5 eg] r6Ss 5f]8]/ hfG5g\ . h;/L d/]sf] afv|fnfO{ plkofFn] 5f]8\5 . cyf{t afv|fsf] /ut r':g kfP;Dd plkofF afv|fsf] lhpdf 6fFl;P/ a:5 ha afv|f d5{ / p;sf] /ut kfgL aG5 ta pm afv|fnfO{ 5f]8]/ lxF8\5 . To;}n] oxfF b'Mvdf ;fy lbg]x¿ sf]xL x'Fb}gg\ s]jn ;'vsf]a]nf eg] hf] sf]xL klg ;fyL aGg cfO{k'U5g\ . vf;df eGg'kbf{ b'Mvsf] a]nfdf kf] c?sf] ;fy rflxG5 t/ oxfF t pN6f] 5 . b'Mv k/]sf] a]nfdf g} ;a}n] r6Ss ;fy 5f]l8 lbG5g\ / k/k/ e}lbG5g\ . of] of}6f s6' ;To xf] . oxL ;TotfnfO{ uLtsf/ lu/L uLtdf n]Vg' x'G5 –

ljklQdf sf]xL x'Ggg\ ;'v x'Fbf ;a} ;fyL

;fy lbg] yf]/} x'G5g\ tgfj lbg] ;a} dfly . -k[i7 ^@_

;+If]kdf eGg'kbf{ uLtsf/ ljdn lu/Lsf uLtx¿df kfOg] b]zk|ltsf] dfof, la5f]8sf kL8f / dfgjLo ;+j]bgfsf :j/x¿ :ki6 5g\ . uLtn] kfg]{ k|efj ;zSt 5 . ;/n / ;'nlnt zAb ;+of]hgn] uLtnfO{ nofTds agfPsf] 5 . o; k|sf/ g]kfnL cfw'lgs uLtsf] kmfF6df pgL klg of}6f ;kmn uLtsf/sf] ?kdf cfk'mnfO{ pEofpg ;Ifd ePsf 5g\ . uLlt;ª\u|xsf] cfj/0f, :t/, d'b|0f / ;fh;Hhfsf] lx;fjn] klg k':ts k7gLo / ;ª\u|xgLo 5 . cfw'lgs uLtsf kf/vL / ufosL b'j}nfO{ of] k':tssf uLtx¿ pkof]uL 5g\ . k|:t't uLlt;ª\u|xsf] rf/j6f d"No lgwf{/0f ePsf] 5 – JolQmut ?=*(, ;+:yfut ¿=!%) clg cd]l/sfsf]nflu % 8n/ / o"/f]ksf] lglDt eg] o'/f] % tf]lsPsf] 5 . ;fob oL d"Nox¿ b]z / :yfgcg';f/ 7Ls} 5g\ .

6LsfynL—%, nlntk'/ .

r}q (, @)^&

आज कस्तो चोट लाग्यो पराइेलाई आफ्नो ठान्दा

2011-05-05T21:39:00.000+05:30

आज कस्तो चोट लाग्यो पराइेलाई आफ्नो ठान्दा
मनभित्र शूल गड्यो टाढाकोलाइे नजिक मान्दा ।

दुध पिलाई पालेकीथेँ उस्को जीवन बाँचोस् भनी
तर बिष् पो ओकल्यो नी मैले मान्छे भनी जान्दा।

बुढा पाका भन्ने गर्थे नजिकको भूत नै राम्रो
बल्ल आज ठेस लाग्यो मुटुभित्र शोला हान्दा ।

नजिकको तिर्थ हेला भन्ने उखान सत्य भयो
को आफ्नो हो को बिरानो अल्मलिंदै आफ्नो छान्दा ।

आफ्नोलाई बैरी ठानी अर्कालाई मुटु दिँदा
आज आफु भुइँमा गिरे बैगुनिको हात तान्दा ।

आचार्य प्रभा

मायामा हामी हुनुपर्छ सफल उनिको भनाईमा

2011-04-01T20:45:00.001+05:30

मायामा हामी हुनुपर्छ सफल उनिको भनाईमा
लौ मन हाम्रो हुनुपर्छ असल उनिको भनाईमा

संगै जिउनु पर्छ संगै मर्नुपर्छ लामो जीवनमा
त्यसैले माया हुनुपर्छ प्रवल उनिको भनाईमा

आउछन् समस्याहरु धरै नै हाम्रो मायामा हजुर
हामीले मिलेर गर्नुपर्छ हल उनिको भनाईमा

आखिर मनले चाहें मनले पाएँ ठुलो चाहनामा
अब साँचै बन्यो है माया सरल उनिको भनाईमा

मन 'शान्त' पारामा अनि एकान्तको सहारामा थियो
मायाले गर्दा भयो धेरै चन्चल उनिको भनाईमा ।

शान्तराम थापामगर
कलंकीस्थान-१४, काठमाडौं
हाल ; दुबई युएई.

केही पाउन जीवनमा, मैले धेरै गुमाएँछु

2011-04-01T20:37:00.002+05:30

केही पाउन जीवनमा, मैले धेरै गुमाएँछु
जिन्दगीको जोडघटाउमा, थोरै कमाएँछु

बेहिसाब चल्यो जिन्दगी, हिसाब गरिन
हिसाब गर्दा घाटा, मैले धेरै कमाएँछु

जीवनको टाँगा तान्दा तान्दै, अरुकै लागि
प्रवासको वासमा बाटा, मैले धेरै विराएँछु

दिन ढले,रात ढले, कयौ वर्ष त्यसै ढले
यौवनका ती गाढा रंगहरु, धेरै सुकाएँछु

उदास- उराठ, निरास दिन, नजोडे पनि
छट्पटीका ती रातका साथ, धेरै बिताएँछु

एकबारको जिन्दगी यो, बन्धकी बनाएँछु
जिन्दगी बिनाको जिन्दगी, धेरै बिताएँछु ।
शिव प्रकाश

तिहार

2010-11-03T22:21:00.002+05:30

तिहारको बेला झिलि र मिलि
बत्ति छन् बलेका
सयपत्री फूल मखमली है
आँगनमा फुलेका
लक्ष्मीलाई खुशी बनाउन
सबैले घर आँगन लिपेका
माटाका प्याला पानसमा
बत्ति तेल थप्दै बालेका
बर्षमा एकबार आउने चाड
तिहार छ रमाइलो
देउसी र भैलो खेलौ है भाइ हो
गराँै है रमाइलो
तिहारको रन्को देउसी र भैलो
खेल्नलाई आका छन्
नौ मति बाजा ट्याम्कॊ र सनै
साथैमा ल्याका छन्
सबैको मनमा हर्ष र उल्लास
सब चिजलाई बिसे्रर
केटा र केटी बुढा र बुढी
नाच्दैछन् उप्रुेर
बास्ना है चल्यो मिठाई र
सेलको मनै छ हरर
तिहार त सधै भइ दिए हुन्थ्यो
लाग्दछ रहर
त्यसपछि आउने भाईको टिका
लगाई दिउँ भनेर
दिदी र बैनी क्या जोडी बनि
आका छन् जमेर
पूजाको थाली फलफूलको डाली
मिठाई छ साथमा
मखमली फूल दुबोको माला
लेका छन् हातमा
निधारै भरि दिदीले टिका
नौरÀी लाई दिए
दाजु र भाईको बढाउन आयु
घरैमा आई दिए
धन्य छन् दिदी धन्य छन् बैनी
छ शुभकामना
दिदीको पनि पुगोस् सब इच्छा
हे मनकामना
दिदी र भाईको जिन्दगी भिर
मिलाप भइरहोस्
नपाउँदा खान यमदुत चाही
छटपटाई रहि रहोस्
कृष्ण बहादुर बिष्ट
हाल नेदरल्याण्ड

संयोग किन ? वियोग दिन बोल्दै आयो उन्को यादले

2010-06-24T17:17:00.001+05:30

संयोग किन ? वियोग दिन बोल्दै आयो उन्को यादले
खुसी पनि पीडासँगै घोल्दै आयो उन्को यादले

लाजले ढाक्दा झन् लाज लाग्दा नखुलेका थिए जे जे
सबै सुस्त नलजाई खोल्दै आयो उन्को यादले

ढल्यो जव आशको खाँबो जिन्दगीको मूल्य तोक्दै
जिन्दगी नै तोल्दै आयो मोल्दै आयो उन्को यादले

चर्चराउँथ्यो बलले खप्थें बल्जिएर अतीत सँगै
आज फेरि मुटु पोल्दै पोल्दै आयो उन्को यादले
दिनेशराज पुरी

चाकडी

2010-05-29T18:00:00.003+05:30

घिउका सिगंमागं मसिना चामल
हाकीमकहाँ चढाउला
चढाको भरमा खरदारको जागीर
कतिदिन अड्यौला
कि बलियो चाहियो फरियाको नाता
कि जेठान मन्त्रीज्यू
होईन भने चान्स नै छैन
नो तिमीलाई इन्टरभ्यू
नगरे त्यसो पाईदैन जागीर
परिवार पाल्नलाई
घरमा भाको खसी नै लान्छौ
चाकडी गर्नलाई
के जाने हो र हाकीम साबको
कलमको भरमा
बिहानैदेखि चाकडी गर्न
आईपुग्छन् घरमा
हाकीम साहेब आसाध्यै कडा
बेसरी बोल्दछन्
मसिना चामल हुस्कीका बोतल
घरमा लड्याछन्
गरीबको घरमा चामल छैन
बालबच्चा भोका छन्
बुढीको चोलो फाटेर गयो
गाउँले हाँस्दछन्
नेपालको कानून पशुपति जानुन्
कहाँ छ अदालत
पैसामा बिक्छन् वकिल सबै
को गर्छ वकालत
ह्युम्यान राईट्स विश्वमा फाईट
पैसामा बिक्या छ
राम्ररी बुझि पत्रकारहरुले
यो लेख्नु पर्या छ

कॄष्ण बहादुर बिष्ट
हालः नेदरल्याण्ड

बिचारमा नयाँ चहल,पहल लेख्न थालेँ।

2010-05-17T19:42:00.002+05:30

सुरेश ज्योतिपुञ्ज

नुवाकोट,नेपाल

बिचारमा नयाँ चहल,पहल लेख्न थालेँ।
लेख्दै जान थालेपछी,गजल लेख्न थालेँ।

फुटिजाने डर सधैं ,सिशमहल सपनाको,
पुरानो यो झुपडिलाई,महल लेख्न थालेँ।

रहरैले लेखेँ पहिला,कथा आफ्नो लेखे अनी,
सबैले भन्न थाले, अब्बल लेख्न थालेँ।

बुझे जस्तो लाग्यो,केही दिन लेखेपछी,
जिन्दगीलाई फेरी, पसल लेख्न थालेँ।

संसारै छ उज्यालो,मनै खुशी भएपछी,
सबैलाई आजदेखी, असल लेख्न थालेँ।

जती लेख्दै गएँ,उती लेख्ने मन भयो,
लेख्नुलाई पनी अब,अम्मल लेख्न थाले।

धरतिमा झरेको छ,आकासको ज्योतिपुञ्ज,
फुलेपनि यो हिलोमा,कमल लेख्न थालेँ।

बिचारमा नयाँ चहल,पहल लेख्न थालेँ।
लेख्दै जान थालेपछी,गजल लेख्न थालेँ।
सुरेश ज्योतिपुञ्ज
नुवाकोट,नेपाल

दियौ तिमीले,कस्तो आश

2010-05-14T00:24:00.002+05:30

आचार्य प्रभा

दियौ तिमीले,कस्तो आश ?
पालेँ मनमा,खाली त्राष /

ब्यर्थ रहेछ,बिस्वाश् गर्नु
बनें जहिल्यै,झनै निराश् /

भयो जिन्दगी,कत्ति सस्तो
कहाँ पाउने,न्यानो बास ?

बन्यो रहर,कस्तो कस्तो
भए उदेश्य,सबै नाश /

मान्छे भएको सार छैन
बन्यो आखिर,सिंगो लाश /

राजा महेन्द्रले यमलोकमा आमसभा गदैछन् रे

2010-05-13T15:26:00.005+05:30

कृष्णबहादुर विष्ट
इमाडोल-२, ललितपुर

राजा महेन्द्रले यमलोकमा
आम सभा गदैछन् रे ।
नेपालका बरिष्ठ नेतालाई
पनि चिठी लेखेका छन् रे ।
हे नेता हो
आउरे बाउरे धुपौरोलाई
पनि लिएर जाओ रे
यमलोकमा ५००, ५०० भत्ता
छुट्याएका छन् रे
तिमीहरु आफै गएर बाढेर खाओ रे
कम्न्यूष्टलाई पनि लिएर जाओ रे
कांग्रेसलाई पनि लिएर जाओ रे
माले मसाल सबैलाई लिएर जाओ रे
यो कहिल्यै चुनाब नजित्ने
बुढा नेताहरुलाई पनि लैजाओरे
नेता धेरै देश सानो भयो रे
अहिलेको नेपाल भन्दा पहिलेको
नेपाल धेरै फरक थियो रे
गणतन्त्र भन्र्दा प्रजातन्त्र नै ठिक थियो रे
त्यसैले
राजा महेन्द्रको चाहाना आधा
दर्जन नेता लाने रे
कुन प्रबेन्सी यमलोकको लिने हो
आफै गएर छान रे
धर्म कर्मको लागि देवी देवता
लाई पनि लाने रे
पशुपती गुजेश्वरीको भद्मलाई
पनि लाने रे
जनसंख्या कम भयो भने बढाउनको
लागी एक पशुपतीको साढेलाई मात्र छाडी
जाने रे
त्यसैले
प्लास्टीकको कुसर्ी नछोड्ने
हे नेता हो अब त तिमीहरु
यमलोकमा महेन्द्र सरकारले भैसीको
छालामा विराज मान गराउने रे ।
तिमीहरु ढिला नगर छिटो जाओ रे
देशले दिएको पिण्डा र सिधा झगडा
नगरी बाढेर खाओ रे
तिमीहरुको लापरबाहीले कती
नारी बिधुवा भएका छन्
कति बालबच्चा टुहुरा भएका छन् रे
अरुको घरमा आगो लगाउने हे नेता हो ्
अब तिमीहरुको घरमा पनि आगो सल्कादै छ रे
साबधान ! खबरदार !
प्रचण्डलाई द्धारपाले राखेर
स्पष्टीकरण नेतासँग राजा महेन्द्रले लिने भा छन रे
राजा महेन्द्रले यमलोकमा आमसभा गदैछन् रे ।

हाल: नेदरल्याण्ड

डेरा सरेको सूचना ।

2010-03-16T15:12:00.003+05:30

साहित्यानुरागी साथीहरुमा धेरै लामो सयमपछि धेरै धेरै साहित्यिक अभिवादन । मैले ब्लगबाट शुरु गरेको यो यात्रालाई धेरैले मन पराईदिनुभएकोमा हार्दिक धन्यवाद । यहाँहरुको अथाह मायाँ पाएर आज हामीले आफ्नै घर बनाउन सफल भएका छौँ । अब ब्लगमा मात्र सिमित साहित्यानुराग छापा तथा आफ्नै वेबसाइटमा प्रकाशित हुन लागेको कुरा जानकारी गराउन पाउँदा एकदमै हर्षित छु । सहित्यानुराग मैले शुरु गरेकी भएपनि अहिले छापा माध्यमबाट प्रत्येक ३/३ महिनामा अन्र्तराष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज नेदरल्याण्ड च्याप्टर मार्फत प्रकाशन भईरहेको छ । यहाँहरुका अमूल्य लेख रचनाहरुलाई पनि हामी सो पत्रिकामा प्रकाशित गराउने जमर्कोमा छौँ । त्यसैले यदि सकिन्छ भने यहाँहरुले हामीलाई आफ्ना लेख रचनाहरु पठाउँदा सकेसम्म प्रीति फन्टमा पठाउनुहोला । युनिकोडमा हामी आफै रुपान्तरण गरेर साहित्यानुरागको वेबसाईटमा राखिदिनेछौँ । अवश्यपनि हामीलाई आफ्ना लेख रचनाहरु पठाउन नभुल्नुहोला । हाम्रो नयाँ वेवसाईटमा जानको लागि यहाँ साहित्यानुरागमा क्लिक गर्नुहोला । धन्यवाद ।

अम्बिका गिरी

सक्छौ भने देश को माया

2010-02-04T02:38:00.002+05:30

लेखक: प्रविन भट्टराई "प्रयाश "
दुधराक्ष : १
रुपन्देही नेपाल

सक्छौ भने देश को माया कमाउन साथी हो
आफ्नै देश को फुलबारी मा रमाउन साथी हो

सबै थोक यहि छ | विदेश किन धाउछौ
मेहनत गरी आफ्नै देश लाई जमाउन साथी हो

मरी लानु के छ र ! जानु पर्छ एक दिन त
आफ्नै घर आगन मा घमाउन साथी हो

किन लड्छौ एक आपस मा तछाड मछाड गर्दै
तलबार होइन कलम हात मा समाउन साथी हो

लेख्दै छु कहानी म

2010-01-27T20:01:00.004+05:30

लेखक: प्रविन भट्टराई "प्रयाश "
दुधराक्ष : १
रुपन्देही नेपाल

लेख्दै छु कहानी म आफ्नै ओठको मुस्कान मा
लान्छौ भने दिन्छु जीवन तिमि लाई अनुदान मा

जिन्दगी को दोबाटो मा अल्झियर बस्नु भन्दा
आफ्नो चित्त बुझाउला दिय भनि बरदान मा

चाहना मा आगो सल्काई रुनु पर्छ एकान्त मा
यस्तै हो त भाग्य मेरो लेखियको बिधान मा

देखेको थे कस्ता मिठा सपना उनि संग मैले
सबै चक्नाचुर भय आँसु पाय वर्तमान मा |

हाल :- मुम्बई

वैमनस्य को संसार भित्र

2010-01-27T19:57:00.005+05:30

लेखक: महेश थापा "नमुना"

वैमनस्य को संसार भित्र डुलेर गयौ
बेमतलब को संघार भित्र हुलेर गयौ

न हुनु थियो तिमि लाई स्वाद को अनुपात
मिठास को परस्पर भित्र घुलेरा गयौ

बज्रपात अनि कस्तो बिडम्बना हेर त
आज उल्टै मेरो सत्रु सामु खुलेर गयौ

छायौ वास्ना मुग्ध बनि सुगन्ध जताततै
अर्थ बिना बोट मा तिमि फुलेर गयौ

न त चाहिने तिमि लाई बर्सात नै
बिना बिउ को फल झै झुलेर गयौ |

हाल :- मुम्बई

बिजया दशमी २०६६ को हार्दिक मंगलमय शुभकामना ।

2009-09-24T21:10:00.001+05:30

हुन्छ की हुँदैन

2009-05-30T13:26:00.001+05:30

लेखकः राकेश कार्की

नचिनेको मान्छेलाई हेर्न हुन्छ की हुँदैन
मनमा जागेको धोको फेर्न हुन्छ की हुँदैन

चुल्बुलाउँदै गुन्गुनाउँदै कति रमाईलो
तिम्रो मुस्कान मुटुमा बेर्न हुन्छ की हुँदैन

त्यसै त्यसै खुशीको मुल फुटे झैँ लाग्छ
त्यै खुशीको प्रवाहले घेर्न हुन्छ की हुँदैन

मनभरी फूलैफूल वास्नामा मग्न भएँ
मनमा तिम्रो नाम केर्न हुन्छ की हुँदैन ।।

आमाको यादमा

2009-04-27T02:51:00.000+05:30

दिलिप बन "जङली"

सपनिमा सधैं देख्छु आमा तिमीलाई
कहाँ पो बस्न सकेको छु र नि रमाई
चाहेर नि तिमीलाई भेटन नसक्ने भई
बिदेशिएको छुनी भइकन पराई
।।।।।।।।।।।।।।।।

घासका ति भारी भित्र दिन चर्या खोतल्दै
गाई भैंसी मेला पात घरधन्दा मिलाआउँदै
कती सम्झी रहुली परदेशका छोरा छोरी
धन्य छौ हे मेरी आमा लुकाउदै पिढा फेरी
।।।।।।।।।।।।।।।

पैसा भन्दा ठुलो जन्माउने जननी तिमी
कयौ दु:ख झेलेर सन्तान हुर्कौने ममताकी खानि
बुढेस्काल्मा शाहरा बन्ने कसम खाए नि
वाध्य भई टाडिए परिस्थिती सम्झी
।।।।।।।।।।।।।।।

तन यता भये नि मन घरी घरी तिम्रै वरिपरी
थेग्न सकिन समाजको परम्परा ,भए म पनि सात समुन्द्र पारी
साथी भाई रमाइलो राश रमिता राखिकन थाती
बिदेसिए सोच्दै ति सबै अतित हुन भनी
।।।।।।।।।।।।।

भोलिको आश छैन आज चली रा छ
खै के होला यस्तै तरङमा जिन्दगी बगी रा छ
टिक टिक समय को ताल सँगै अहोरात्र गनी
पक्कै एक दिन त्यो सुनौलो बिहानि आउछ भनी
।।।।।।।।।।

खै उपहार पो के दिन सक्छु , ति अशन्खय ऋन तिर्न भनी
यही दुई शब्द कोरे तिम्रो यादमा आमाको मुख हेर्ने दिन सम्झी

अष्ट्रेलिया

केही चोटले ज्ञानी हुन्छ

2008-11-29T18:49:00.002+05:30

लेखिका: निर्मला थापा

केही चोटले ज्ञानी हुन्छ धेरै चोट बानी हुन्छ
दु:खपर्दा झर्ने आशु धेरै रुँदा पानी हुन्छ

जसले पनि बाँच्ने जीवन एकनासको हुन्न भन्छन्
खाली पाना जस्तो जीवन धेरै लेख्दा काहनी हुन्छ

डराउन हुन्न भन्छन् अरुलाई सहयोग गर्न
विपत्तिमा दिने वचन ममताको खानी हुन्छ

फसाएर अरुलाई आफूले फाइदा लिनु हुन्न
अरुलाई ठग्न खोज्दा आफैलाई हानी हुन्छ

सधैँ सुखी हुन्न जीवन हरेस कहिल्यै खानु हुन्न
दु.ख पनि बाड्ने गर्दा सबैमाझ दानी हुन्छ

रंगिचंगी चुरापोते उस्तै सारी अनी चोली

2008-11-25T20:22:00.002+05:30

लेखकः भागवत भण्डारी

रंगिचंगी चुरापोते उस्तै सारी अनी चोली
सजिएर बेहुली भै लजाउदै चढ्यौ डोली

भेटघाट गफगाफ इतिहासै हुने भयो
मुस्कलै पो पर्ने भयो सुन्न अब तिम्रो बोली

रंगिएको सिउँदो त्यो पराइको हात बाट
सम्झी मुटु भक्कनियो तिमी संगै खेल्या होली

प्रेम भिक्षा मागेकोथे दासत्व नै स्विकारेर
जीवन नै सुम्प्योउ अन्तै रित्तै पार्योउ मेरो झोली

हृदयको मन्दिरमा तिम्रै मुर्ती सजाकोछु
भत्काएर लगे हुन्छ हानी त्यहाँ एक गोली

हेमन्त गयो बसन्त आयो पालुवा पलायो

2008-11-19T18:02:00.002+05:30

लेखकः भागवत भण्डारी

हेमन्त गयो बसन्त आयो पालुवा पलायो
सम्झेर दुखी जीवन मेरो शरीर गलायो

हासेर बाच्ने गायर नाच्ने भबिश्य सुनौलो
सम्झना झन बल्झेर मन हृदय जलायो

पौरखी वीर अभागी शीर पसिना बगाइ
भकारी भर्ने अन्नको सट्टा दुर्भाग्य फलायो

दुनियाँ सारा चन्द्रमा तारा खोजेर रोजेको
मायालु भनी छाती नै थाप्दा छुरा पो चलायो

बिजय खोज्दा पाईन्छ हार दोश खै कस्को हो
छैटीको दिन निधार कोर्ने भावीले छलायो

मुक्तिको ढोका

2008-11-19T17:56:00.001+05:30

लेखिका: सुनिता गिरी
हङकङ

म एउटा पहाडी जिवनमा हुर्किएकी गाउँले केटी दुख संग साईनो गासिँदै आए पनि बा आमाले मलाई कक्षा पाँच सम्म अक्षर चिनाउनु भएको थियो ।त्यसपछि घरको परिस्थीतिले गर्दा पढने रहरहरु मनको मझेरी भित्रै पोको पारेर राख्नु सिवाय अर्को उपाय थिएन ।पल्लो गाउँमा जमिन्दारको घरमा बाखा्र हेर्ने र जुठो भाँडा माभुन बा ले मलाई बस्तुभाउ झै बर्षको पन्ध्र सयमा बेचिदिनुभएको थियो ।मेरो यस्तो दयनिय अबस्था देखेर होला गाउकै एउटी दिदि ले मलाई लुकिछीपी विभिन्न प्रलोभन देखाइ रामा्रे काम खोजीदिने आश्वाशन दिएर त्यस घरबाट भाग्ने सल्लाह दिइन् ।मैले पनि दुखको दिन अब हटछ क्यारे भन्न्ो सोचेर उनै दिदीले भने बमोजिम गर्नै निर्णय सोचँे ।उनले भनेकी थिइन ूमाइली अर्काको जुठो भाँडा माझेर त्यति जाबो पन्ध्रसय ले के गर्छेस बरु इन्डियामा मेरो छयामाको घर छ त्यहाँ रामा्रे लाउन मिठो खान पाइन्छ गारो काम केही गर्नु पर्दैन यति मात्रै हो की उनिहरुको एउटै मात्र छोरी छ उसैलाइ स्कुल लैजाने र ल्याउने मात्र हो । महिनाको दुइहजार भारु प्ााउछेस हामा्रे गाउँमा जस्तो अध्यारो मा बस्नु पर्दैन त्यहाँ त झिलिमिली अग्लो अग्लो घरहरु थुप्रै मोटरगाडी हेर्न पाइन्छ चढन पाइन्छू भनेर मलाइ फकाएको थिइन् ।मैले पनि मिठो सुनौलो सपना मन भरी पालेर एकदिन जमिन्दारको घरबाट झमक्कै साझँ परेको बेला उनै दिदीको पछि लागेर भागेँ । मलाई मिठो मिठो खुवाउदै बस अनि रेलगाडीमा चढाएर इन्डिया पुराइयो ।रेलबाट उत्रे पछि एउटा पसलमा पसेर भारु पाँचसयमा अर्धनग्न कपडा किनेर त्यँही लगाउन आग्रह गरीन तर मैले आनाकानी गरेको देखेर उनले मलाइ ूमाइली यहाँको चलननै यस्तै छ यहाँ गाउले लुगाएर हिड्यो भने त सारैनै खिसी गर्छन । यो त शहर होू मोरी भन्दै ढाडमा ढाडस दिदै सुम्सुमाइन् । म गाउँले पाखेलाइ के थाहा यस्तै नै होला भनेर लगाएँ ।तर आफँुलाइ आफुँ देखि सरम लागेर भुतुक्कै भए ँ।त्यस पछि टयाक्सी गल्ली हुदै गुडीरह्यो अनि निकै पर गएर रोकियो ।त्यस पछि एउटा घरमा आधा हिन्दी आधा नेपाली बोल्ने आइमाइ संग परीचय गराइयो । मैले दीदीको छ्यामा नै होला भनेर नमस्कार गरेँ । केहि छिन पछि मलाइ एक्लै छाडेर उनीहरु अर्कै कोठामा गएर गफ गर्दै रक्सीको खाएको ले होला बाहिर सम्म गन्ध आएको थियो । निकै बेरको भलाकुसारी पछि मलाइ लैजाने दिदीले ूतिमी एकछिन यहि बस्दै गर म छिटै साथी भेटेर आइहाल्छुूभनेर फुत्त बाहिर निस्कीन् ।दीदी गए पछि मलाइ त्यो आइमाइले अर्कै कोठामा लगी र यही बस् भनि । कोठा निष्पट थियो बत्ती छामछुम गर्दै खोजेँ डराइ डराइ बालेँ ।उज्यालो प्रकाशले कोठा झलमल्ल भएपनी भित्तामा टासीएका नग्न तस्वीरहरु ले मलाइ फन्फनी रिङगटा चल्यो । बाहिर भाग्न खोजेँ तर त्यो रुष्ट आइमाइ छ्यामा नभएर कोठीको दलाली रहेछ म त पैसामा पो बिक्री भएको रहेछु । मलाइ त्यसले घोक्राएर भित्र धकेली ।मैले बा आमा भाइबैनी गाउको साथी इष्टमीत्रडाँडाभरी फूलेको लालीगुराँस चाप सुनाखरीलालुपाते तरेली परेका पाखाहरु सम्झीएँ चादीझै टल्केको म जस्तै चोखो हिमाल सम्झीएँ स्कुल पढदा सीता साबित्री झृकुटी जस्ता नारी जन्मेको मातृभुमी देश नेपाल सम्झीएँ तर नारीकै नाममा यस्तो कलङक नारी कठोर मन किन जन्म दिएको होला भनेर नेपालआमा संग मन दुखाएँ र आशुँ झारेँ । अर्काको पछी लागेर धनको लोभमा अन्धो भएर हीड्दा आफैले गोता खाएकोमा खुब रोएँ रुदारुदै थाकेर बसेको ठाउमा नै निदाएछु त्यसको आधा घन्टा पछि बाहिर कोही आएको आवाजले म झस्कीएँ । यसो ढॊका तर्फ के हेरेको थिएँ एउटा डर लाग्दो कालो भुस्तीघ्रे मान्छे ले म भए तिर गीद्दले जस्तै हरेको थियो ।खै के के भन्दै उसकै भाषामा ब्यागबाट निकै भारु नोटहरु निकालेर त्यही रुष्ट आइमाइ भए तिर लम्कियो मैले नानाभाती सोचेँ र ढोकाको चुकुल बलियो लगाएँ यो बस्ने ठाउँ रहेनछ यो राक्षसको खेलौना भएर जीउनु भन्दा मर्नु नै उत्तम सम्झीएँ । आफनो अस्मीता जोगाउन मैले त्यो मान्छे आउनु भन्दा पहीले घाँटीमा पासो बाँधेर आत्महत्या गर्ने निर्णयका साथ्ा आफनै पटुकाको साथ मागेँ र श्रृटीर्कता परमेश्वरलाइ प्रणाम गरी सबैको मायालाइ सम्झदै सदा सदाका लागी मिुक्त पाउनका लागी ँघाटीको पासो कसिदै गयो शान्तिको बाटो खुल्दै गयो मुक्तिको ढोका उध्रदै गयो }

गुरुङ संस्कृतीको गाउँ घान्द्रुकमा एक दिन

2008-11-10T00:08:00.008+05:30

लेखकः स्वयंम्बर िसंह लामा

शरद ऋत्यूको मिरमिरे बिहान थियो । पूर्वको आकाशमा लाली छाउनु नपाउँदै अन्नपूर्ण र माछापुछ्रेले आफ्नो अनुहारै भरि लाली पोत्दै फोटो खिची दिन हामी तिर फर्केर ङिच्च हाँसी रहेका थिए । हामी भने कठाङगि्रएको पानी छुन डराएर सिरक भित्र बाट टाउको निकाली उनीहरुलाई झ्याल बाट चियाउदै जिस्की रहेका थियौं ।

अन्नपूर्ण होटेलको पवित्रा दिदीले ु ए भाई हो छिट्टो उठ तिमीहरुको साँढेहरु अघि नै गई सके डोको भन्दा नि ठुल्ठुला क्यामराहरु बोकेरु भने पछि हामीलाई पनि उठ्न करै लाग्यो । न भन्दै हाम्रा पर्यटकहरु कोदोबारीको आलीमा तीन खुट्टे स्ट्याण्डमा क्यामरा राखेर दुर्लभ दृष्यहरुलाई मनपरी पोको पार्दै थिए । पारी माछापुछ्रे र वारी अन्नपूर्ण विवाहको मण्डपमा सजिएकी दुलही जस्तो देखिन्थे भने वरिपरिका अन्य हिमचुलीहरु जन्ती संगैको दुलाहा जस्तै देखिन्थे ।

बाहिर रङ्गीचङ्गी फुलहरु हिमालको चिसो हावा संगै सो-ह बर्षे वैशमा उनमात थिए । जति जति सूर्योदयको उज्यालो थप्दै गयो त्यति त्यति आफ्नो वैश छिपिएको संकेत िदंदै जाँदो रहेछ हिमचुलीहरुले पनि । लालीमय टाकुराहरु हेर्दा हेर्दै आँखाले हेर्नै नसक्ने गरि सेतो रंगमा टल्किँदै गयो । लम्जुङ हिमाल माछापुछ्रे गंगापूर्ण हिमचुली अन्नपुर्ण वरिपरि हिमालै हिमालले घेरिएको थियो घान्द्रुकलाई । जता हे-यो त्यतै लोभ लाग्दो रमाईलो एक दिनको समय हामीलाई अपुग भै रहेको थियो ।

समुद्र सतह देखि एक हजार नौ सयको उचाईमा रहेको कास्कीको घान्द्रुक गाउँ वास्तवमै एउटा स्वर्गको टुव्रुा जस्तै रहेछ । आधुनिक घरहरु र आधुनिक भौतिक संरचनाको होडबाजी संगै अझै गुरुङ सभ्यतालाई बाचई राख्न सफल त्यस गाउँमा पुगेर नरमाउने सायद कोहि नहोला । गुरुङ कला संस्कृतीको धनी गाउँ घान्द्रुक पुगे पछि त्यतै बसाई सराउँ कि जस्तो लाग्दो रहेछ । पीँधमा माछापुछ्रे र अन्नपुर्ण बाट हिउँ पग्लेर आएको चिसो पानीको मोदी खोला सौदर्य भित्रको शुन्यतालाई चिर्दै सुसाई रहेको थियो ।

मोदी पारीको लान्द्रुक गाउँका घर-गोठहरु हरियो चौरमा थुप्रेर बसेका च्यांग्राको बथान जस्तो लाग्थ्यो । त्यस गाउँ भन्दा धेरै माथी छितिजको उचाईमा टाडापानी जाँदाको बिसाउनी भैंसी खर्क उत्तरमा छुमरोङ अनि झिनोडाँडाका गुझुमुज्झ परेको गाउँहरु सृष्टिकाल देखि नै त्यस्तै थियो कि जस्तो लाग्थ्यो ।

बिहानी चीसो शीतको पर्वाह नगरि कोदो बारीको छेउ छेउमा फुलेको सयपत्रीको फुलहरुलाई पन्छाउँदै हामी पनि दृष्यावलोकन गर्न गयौं । त्यति बेला सम्ममा बिहानको सात बजि सकेको रहेछ । हामीलाई त्यस दिन पोथना सम्म जानु थियो । तर पनि घान्द्रुकलाई छाडेर जाने मन पनि लागि रहेको थिएन । अघिल्लो दिन घोरेपानी बाट रात परेर आईपुगेको हुँदा केहि हेर्न भ्याएका थिएनौ । दिउँसै आईपुगेको भए पनि दिउँसो र बिहानको दृष्यमा फरक हुने रहेछ ।

विहानको ताजा शीतमा प्रकृतीका सबै प्राणी र वनस्पतिहरु पनि सबै जुर्मुराउँदो रहेछन् । राती हामी ओरालो झर्दा निदाई रहेका लज्जावति झार पनि शीरमा गुलावी फुल सिउँरेर तरुनी भैरहेको पायौं । हामी दश बजे सम्म त्यहिँ बस्ने निधो ग-यौं । धेरै लामो ईतिहास बोकेको त्यस बस्तीको वरिपरि बाग्लो जंगल थियो । जंगलको बीच बाट कलकल आवाज निकाल्दै स-साना खोल्साहरु मोदी खोला संग मीत लाउन हतारिँदै ओरालो लागीरहेका जस्तो देखिन्थे ।

त्यहाँ बसेर प्रकृतीको रमिता हेर्दाहेर्दै एकैक्षणमा हतारमा निस्केको जन्तीको लाम जस्तो रंङ्गीचङ्गी पहिरनमा आ-आफ्नो भाँती र भाकामा गीत गाउँदै तरुनी र तन्नेरीहरु जंगलतिर घाँस दाउरा खोज्ने दैनिकीमा ओईरिए । आहा ! कति फरासिलो मीठो वचनवोलीका हुँदा रहेछन् त्यहाँका बासिन्दा जो संग पनि हाँसेर बोल्ने उज्यालो अनुहार आत्मा सन्तुष्टीको कथा बोकेको भाव । मान सम्मान र ईज्जत्को धनी बास्तवमै प्रकृतिको वरदान जस्तै लाग्यो ।

अझै हामीले गुरुङ संग्राहलय घुम्न बाँकी नै थियो । हाम्रा १३ जना पर्यटक सहित हामी सबै कोदो बारीको कान्लै कान्ला हुँदै गुरुङ संग्राहलय पुग्यौं । सेतो माटोले पोतेको संग्रहलय चिटिक्क परेको गुरुङ परम्पराको घरमा सजाएको थियो ।

बैदेशिक रोजगारको लागि अमेरिका जापान ब्रुनाई िसंगापोर युके लगायत अति विकसित राष्ट्रहरुमा गएर आएका घान्द्रुकका बासीन्दाहरु मनग्गे आयआर्जन पश्चात सुविधायूक्त शहर बजार तर्फ केन्द्रित् हुने र बाँकी त्यहि गाउँमै बसि हुर्कदै गरेका र भावी पिडीहरु बाह्य पर्यटकहरु संग प्रत्यक्ष सम्बन्ध हुने भएकोले दिन प्रतिदिन त्यहाँको गुरुङ जातीको संस्कृती पश्चिमा सैलीमा ढल्किदै गएको छ । हो जुन सुकै कुराको विकास हुनु राम्रो पक्ष हो । तर हामी आधुनिक मान्छे हौं भन्दै पुरानो परंपरालाई उखलेर नयाँ संस्कारको जरा पलाउन दिनु आफ्नो पहिचान गुमाउनु हो र अर्काको पहिचानमा टेवा दिनु र समर्थन गर्नु हो ।

हामी समय संग हिड्नु पर्छ । समयको गति संगै आउने नयाँ नयाँ प्रविधि र विकासको उपयोग गर्नु पर्छ । त्यसको साथै हामीले हाम्रो चिनारी पनि संगै बोकेर हिड्नु पर्छ । नयाँ लुगा लाएर पुरानो लुगालाई बाटो मुन्तीर मिल्काए जस्तो नयाँ प्रविधि र संस्कार संगै आफ्नो कला संस्कृती र परंपरालाई दाग बत्ति दिनु हुँदैन । यसो गर्नु घान्द्रुक बासी गुरुङ जातीको मात्रै कर्तव्य नभएर हामी सारा संस्कृती प्रेमी नेपालीको कर्तव्य भित्र पर्न आउछ । आशा गरौं भोलीका दिनहरुमा घान्द्रुकबासी गुरुङहरुको संस्कृती त्यहि सानो संग्राहलयमा मात्रै सिमित नहोस् ।

उक्त संग्राहलय हेर्दा आधुनिक पश्चिमा संस्कृतीले नराम्रो संग च्यापेका घान्द्रुकबासीको आफ्नो गुरुङ कला संस्कृती तथा परम्परा प्रतिको प्रगाढ प्रेम देखि मेरो शीर श्रद्धाले झुक्यो । त्यस दिन देउराली देखि पोथना बीचको जंगलमा पुग्दा घाम पश्चिम तिर ढल्की सकेको थियो । चिलाउने घारीको बीच बाट छड्के रंगीन किरण हानेर हामीलाई गोधुलीको रङ्गले रंगाउन खोज्दै थियो । गाई भैंसीहरु ट्वाङ ट्वाङ एक नासे घन्टी हल्लाउँदै गाउँ फर्कने बाटो पकि्रँदै थिए । चराचुरुङ्गीहरु त्यस दिनकाृ अन्तिम चिरबिरी सुनाउदै बासस्थान तिर लाग्दै थिए । त्यस क्षणको प्राकृतिक सौदर्यले पनि हामीलाई थप मदहोशीको घाईते बनाए । त्यस दिन हामी अबेर गरेर लान्द्रुक टोल्खा भेँडीखर्क हुँदै प्राकृतिक सौदर्यका धनी पोथना सम्म बास बस्न पुग्यौं । भोली पल्ट विहानैको झुल्के संगै धम्पुस फेदी ह्याङजा हुँदै कान्तीपुर होटेल पोखरामा पुगेर हाम्रो यात्रामा पूर्ण विराम लगायौं ।

-लेखक आप्रवासी तामाङ समाज कतार संग आबद्ध छन् ।

उकुसमुकुस भावनाले छाती फोर्न थालेपछि

2008-11-07T16:13:00.001+05:30

लेखकः रुद्र मिश्र
नाँगिन - १ पाँचथर, मेची, नेपाल

उकुसमुकुस भावनाले छाती फोर्न थालेपछि
जीवनको कथा बन्यो शब्द कोर्न थालेपछि।

जीवनको गोरेटोमा नौलो आँधी चल्दोरैछ
वैश छँदै प्रीयशीको मन चोर्न थालेपछि।

बस्तिभित्र चेतनाको दियो सल्काउँछन अब
कलमले पानी जल्ने दियो जोर्न थालेपछि।

उराठलाग्दा पाखाहरु खेतबारी बन्छन तव
पाखुरीले मलजल लगाई काँडा सोर्न थालेपछि।

वनपाखा वशन्तको पालुवाले ढाक्छ
भित्र सबै एक भई बाहिर मर्न थालेपछि

हाल - मलेशिया

मोनिका डार्लिङ

2008-11-05T01:54:00.001+05:30

लेखिका: सुनिता गिरी
हङकङ

जीन्दगी जिउने यात्रा अनुभुति सगैमनमा भावनाको सिगौरी खेल्दा खेल्दै मानषपटलमा नदि जस्तै बगीरहेका अनन्त उथुलपुथुल यादहरु सगै हङकङको जिवन यात्रामा गत साल मैले एउटा चाइनिज रेस्टुरेन्टमा वेटरको काम पाएकी थिएँ । मैले चाइनिज भाषा नजान्ने भए पनि साथीहरु मीलनसार हुनाले मलाई कुनै आपत्ति थिएन । खानेकुराको आइटम जान्नु नै आपुनो काम जोगाउनु थियो । रेस्टुरेन्ट बाटोमै भएकोले बिभिन्न किसीमका मानिसहरुको आवत जावत भइनैेरहन्थ्यो ।प्राय आँउने मानिसहरु ब्रेक टाइम र आफनो डिउटी छुटेर आउने हुनाले थकित शरीर लाइ कुसर्िमा थचक्क राख्दा एकैछिन भए पनि उनीहरुको चेहरामा थकान हराएको देखिन्थ्यो । सधै झै आउने क्रममा खै किन हो ँउनी” आइनन् । मानिसको जिन्दगी पनि अनौठो खालको छ जहाँ सुख दुख आशु हाँसोको परेड खेल्दा खेल्दै बाल युवा र बुढौलीको हार र जीतका तक्माहरु जिन्दगी रुपी भित्तामा टाग्न नपाइ फेरी एकदिन सदासदाको लागी अस्ताउनुको अनिवार्यतालाई अगाल्नै पर्नै हुन्छ हामी सबैले ।मानिसले जतिनै घमन्ड गरे पनि आध्यातमीकता र भौतिकताको धरातलमा उभिएर रथ रुपी जिन्दगीलाई लगाम बाधेको घोडा जस्तै आफनै बस्मा लिए पनि आखिर मृत्यु संगको जूवा आज सम्म कसैले जित्न सकेको छैन ।बगैचा जस्तो संसारमा कोपिला भएर फक्रदै बास्नादार फूल फुलेर सबैको नजरमा ँआहा” बन्ने रहर हँुदाहुदै पनि कोपिला मा नै निमोठिनु पर्ने सघर्षशिल जिन्दगिको खुट्कीलो हरु हुन । अनी फूले पछी ओइलाएर झर्नै पर्ने फुलकेा अनुशासन होला सायद। मेरो यात्राक्रममा उनी को थिइन भन्ने कुरा मलाइ थाहा नभए पनि उनि कहाँ बस्छिन त्यो मलाई थाहा थियेा। सबैले फालेको लत्ताकपडा फूल बटुल्नु नै उनको आफनै डिउटी थियो । उनि बसेको ठाँउ हेर्दा यस्तो लाग्थ्यो ँ उनी पहिले कुनै फूलबारीको माली थिइन ।अथवा फूलहरुको सौखिन थिइन ।डिउटीको क्र्रममा म उनको डेरा हुदै स्टोरमा सामान लिन जानु पर्ने हुनाले यसो उनी भए तिर नजर लगाउँथे उनी मस्त निन्द्रामा हुन्थीन । पानी नपरे पनि छाता ओढेर सुत्ने उनको सौख रहेछ क्यारे ।भन्नै पर्दा ँमोनिका डार्लिङ”कसैको घरको पेटीमा सुत्दथीन तर वरीपरी कुनै रेस्टुरेन्टबाट उद्यघाटन पछि फालीएका रङगीबीरङी फूलहरुको गुच्छाले आफु बस्ने डेरा सजाउँथीन् ।झरीबादल घामपानी संग जीन्दगीका धेरै बसन्त बिताइसकेर होला सायद त्यो पुसको जाडो मा पनि बाच्ने तरीका थाहा थियो उनलाई ।उनको त्यो ँड्रेसअप” हेर्दा यस्तो लाग्छ कुनै जमानामा उनी चलचित्रको नायीका थिइन् । रेस्टुरैन्टमा सधैजसो एउटै टेबुलमा खाना खान्थीन सधै देखिरहने पुराना कोही मान्छेहरुले उनले खाएको खानाको पैसा तिरीदिन्थे। अरु बेला खाली बक्स र क्यान बेचेर आएको पैसाले खाना खान्थीन ।अरुल ेआफनो पैसा तिर्दा खुशी भएर ँतोचे”थ्याङक्यु भन्थीन ।राम्रो कुरा गर्दागर्दै फेरी उनको होस कता उडथ्यो कुन्नी उल्टोपाल्टो गफ लगाउन थाल्थीन । खै कसले यती रामा्रे नाम राखीदिएको होला हामीले ँहाइ मोनिका भनेर बोलाउदा ँहाइ डार्लिङ भनेर बा्रेकन इङलीस उडाउथीन ।sतिपय उनका कुराहरु घतलाग््दाबास्तावीक हुन्थे अनि बोल्दा बोल्दै अर्धपागल झै बोल्नै हुदाँ मान्छेले उनलाई गरेको विश्वासमा धमिलो पना आएर वास्तै गर्दैनथे । तर म भने उनको बिगत जिन्दगी प्रति आफना सोचाइहरु लाई माकुराले जाल बुनेझै बुनिरहन्थे ।मेरो हेराइमा मोनिका कुनै ठुलै घरघरानाको छोरीबुहारी हुनु पर्ने अनुमान लगाउँथे ।तर अहिले मोनिकाको यो हालत देख्दा मान्छेले जीन्दगी जीउन नजानेर हो या आफनो भाग्यको खेल हो भनि मेरो मनमा एक किसीमको दुखको करेन्ट दौडीरहन्थ्यो ।

एक दिनको कुरा हो सधै झै म रातको दुइ बजे स्टोरमा सामान लिन जानु पन े्रभएकोले मेरो मालिक्नी र म चाबी लिएर स्टोर तर्फ लाग्यौ ।बाहिर निकै ठुलो मुसल्धारे पानी झमझम परीरहेको थियो ।आकाशमा कालो बादल मडारीएर गडयाङ गुडुङ गरीरहेको थियो पानीमा भिज्दै हामी स्टोर तर्फ लाग्यौ जादाँ जाँदै मेरो आँखा सधै्र झै मोनिका डार्लिङ बस्ने पेटीमा पुग्योम झसंङग भएँ सधै जस्तै त्यहाँ सजिएको फूलहरु थिएनन्् मोनिकाको थोत्रो बिस्तारा थिएनसधै ओढीरहने छाता थिएन ै धुजा धुजा भएको सीरक थिएन एउटा कुसर्ीमा भिज्दै टाउकोमा पहेलो बोर्डर भएको ठुलो सनग्लास चस्मा अडयाएर दुइ वटा हातले गालालाई टेको दिएरआखाँबाट वर वरी आँशु खसिरहेको देख्दा सायद त्यो बेला उसलाई देख्ने जो कोही निस्ठुरी मान्छेको पनि आखाँ रसाउँथ्यो होला ।उमेर मा झन्डै असी काटेकी एउटा बृद आइमाइ न छोरा न छोरी न बुढा न नाती न पनाती न साथी न दाजु भाइ आज कोही छैन उसको यो स्वर्ग जस्तो शहरमा ।पेटीको बास पनि खै कसले पोल लगाइदिएछ मोनिका नभएको बेलामा हङकङ पुलिसले सबै लगेर फालिदिएछ । गालामा चौसठी मुजा परेकी हाँसेर बोलिरहने मोनिकाको बास लुटीएकोले झोक्राएर टोलाइरहेकी मोनिका सायद यस्तै सोच्दै होलिन ँ दुखीको घरमा मात्रै तेरो बास हुने भए हे भगवान दया गरी अझ मलाइ दुख दे”

चाडबाडमा चैं फर्क दाजु

2008-10-31T15:54:00.002+05:30

लेखिका: अम्बिका गिरी

यसपाली त सयपत्री त्यसै ओइलाई झर्‍यो
बाटो हेरी बसेँ दाजु थाहै नपाई रात पर्‍यो

धेरै धन मिल्छ अरे परदेशमा गए भन्थ्यौ
रुवाई चेली तिहारमा तिम्रो धनले के पो गर्‍यो

सम्झाउँथ्यौ बा आमालाई धनले नै सुखी राख्छु
फर्किएनौ यत्रो साल उनीहरुको नि आशै मर्‍यो

परदेशीको सेवा गर्दे घरको हालत बिर्स्यौ क्यारे
तिमी खेल्ने खरबारीमा दुनियाँका बस्तु चर्‍यो

अघिपछि दुःख गर चाडबाडमा चैं फर्क दाजु
परदेशको तिम्रो बासले यो चेलीको खुशी हर्‍यो

सपनीमा मात्र होइन

2008-10-31T14:40:00.002+05:30

लेखिका: अम्बिका गिरी

सपनीमा मात्र होइन प्रिय बिपनीमा पनि आउन
उजाड मेरो जीन्दगीमा बसन्तको बहार छाउन

साँचेकी छु तिम्रो माया पछ्यौरीमा गाँठो पारी
आतुर छु म हाम्रो सानो मायाको घर सजाउन

फिक्का लाग्छ जुन अचेल सुगन्ध नै छैन फूलमा
नपाउँदै ओइली झर्न टिपी मेरो शिरमा लाउन

बिरहको आगो बाली छाती भित्र मुटु जल्छ
तड्पीएको मेरो मनलाई तिमी आफै सम्झाउन

तिमी मात्रै गयौ टाढा छोडी मलाई एकान्तमा
सक्छौ भने बिन्ती प्रिय मलाई पनि लैजाउन

अमेरिकामा मथुरा

2008-10-25T23:53:00.002+05:30

लेखकः राजव"

अमेरिकाको इस्ट-कोस्टमा रातको १२ बजिसकेको छ। ब्रेनट्री शहरका सडकमा कारको गति घट्न थालिसकेको छ। उता नेपालमा मथुराको बाउ श्रीनाथ कट्टेल पढाइ सिध्याएकी छोरीले लाखौँ डलर कमाइ हुने काम पाएर अमेरिकी वैभव भोगिरहेकी अनेकन् दृश्य रातभर सपनामा उतारेर बिउँझिएको छ।

यता मथुरा हरघडी खुल्ने ब्रेनट्री स्टोरको चार्ज तेस्रो सिफ्टको कामदारलाई बुझ्ाएर शरीरका सम्पूर्ण मांसपेशीमा थकाइको भयानक तनाव बोक्दै बाहिर निस्की। तर, रत्ति नथाके झै शहरको आवासीय क्षेत्र लोयल स्ट्रिटको फुटपाथमा लम्किन थाली। उसलाई हतारो छ। त्यसकारण मध्यरातको सुनसान फुटपाथमा पनि झ्रेका पातहरू टेक्दै ऊ चर्कोसँग हिँड्दैछे। यसो नगर्ने हो भने उसले चढ्नुपर्ने अन्तिम सब-वे ट्रेन छुट्छर त्यसपछि स्टेशनमै रात बिताउनुपर्छ। स्टोरबाट स्टेशन पुग्न उसलाई १३-१४ मिनेट लम्कनुपर्छ। साढे बाह्रमा स्टेशनबाट ट्रेन छुट्छ, भोलिपल्ट बिहान नभई अर्को ट्रेन पाइन्न।

स्टोरबाट निस्कँदै सवाबाह्र बजिसकेको थियो। आफ्नो चार्ज काले केटो टोनीलाई अर्थ्याउँदै बुझ्ाएर निस्कँदा जत्ति छिटो गरौँ भने पनि १२.१०, नभए सवाबाह्र बजिसक्छ। अनि स्टेशन पुग्न त्यसरी हस्याङफस्याङ गरेर नहिँडी हुँदैन। त्यसैले ऊ अहिले लम्कँदैछे― फटाफट।

लोयल स्ट्रिटको दायाँबायाँका बङ्गला र घरहरू निदाइसके। कुनैका झयालमा उज्यालो देखिन्न। त्यसमाथि, वातावरणमा बतासको गति शून्य छ। वृक्षका बुढ्यौली लागेका पातहरू अविचल छन्। रातको यो मध्यप्रहरमा दायाँबायाँ फुटपाथका वृक्षहरू पनि निदाएझ्ैँ लाग्दैछन् उसलाई।

उसको ढाडमा ब्याकप्याक झोला बसेको छ। त्यसभित्र किताब, टिस्यू पेपर, लञ्च-बक्स, लिपिष्टिक, गम, पानीको बोतल र जिपलक भित्र दुई स्लाइस पिज्जा छन्। डेढ बजे राति आफ्नो अपार्टमेन्टको कोठामा पुगेपछि ऊ त्यही पिज्जा खाएर सुत्नेछे। स्टोरपछाडिको निनाज पिजा सप बन्द हुनुअगाडि नै उसले ती दुई स्लाइस स्क्रम्पी पिजा मगाएकी थिई। राति प्रायः ऊ यस्तै पिज्जा, बर्गर, ब्रेडरोल आदि खानेकुरा खाएर सुत्छे। आठ वर्षदेखि उसको पेटले यस्तै जङ्क-फूड पाउने गरेको छ।

बिहान कफी सपको मफिन र कफी खाएपछि दिउँसो तीन बजे एकैपटक स्टोरमा पुगेर ऊ आफ्नो झोलामा राखेको लञ्च-बक्स खोल्छे। त्यसमा कहिले दालभात तरकारी हुन्छ; कहिले तरकारी र भात, अचार र भात वा चिकेनका टुक्रा र भात। तिनैलाई स्टोरको माइक्रोवेभ 'भनमा तताएर खान्छे। बेलुका एकैचोटि अपार्टमेन्टमा फर्किएपछि त्यस्तै पिज्जा, बर्गर चपाउँदै पानी वा कुनै चिसो पेयसँग निलेर सुत्छे। कुनै कुनै रात चरम थकाइ र निद्राले झोलाबाट तिनै खानेकुरा झ्िकेर खान पनि भ्याउन्न। झ्ोला एकातिर कुनामा हुत्याएर लुगै नफेरी 'छ्यानमा डङरङ्ग पल्टेपछि भोलिपल्ट आठ बजे बज्ने घडीको एलार्मले मात्रै ब्यूँझ्ाउँछ। त्यसपछि ऊ चाहेर पनि सुत्न सक्दिनँ।

'छ्यानबाट जर्‍याकजुरुक उठिहाल्छे। निद्राले बटारिएका आँखा खोल्ने प्रयास गर्दै बाथरुमभित्र पस्छे। भित्रको सब कर्म सिध्याई निर्मल भएर निस्कन्छे, तैपनि उसका आँखाबाट निद्रा पूरै हट्न सकेको हुँदैन। शरीरका मांसपेशीहरू थकाइ मर्न बाँकी नै हुन्छन्। चिसो पानीले नुहाएर निस्किए पनि शरीर थाकिरहेको र आँखा निदाउन खोजिरहेकै हुन्छन्। तर, धेरै कुराको चटारोले उसलाई 'छ्यानमा फर्किन दिँदैन। लञ्चको लागि एउटा 'भन बवेलमा आधा कप चामल राखेर भिजाउँछे र पानी अड्कलेर 'भनमा राखी माइक्रोवेभ अन गर्छे। त्यसरी सधैँ माइक्रोवेभमै भात पकाउन उसलाई सजिलो लाग्छ।

त्यसपछि ऊ ल्यापटप खोल्छेर इन्टरनेट खोलेर आफूसँग भएका दुईवटा इमेल एकाउन्ट चेक गर्न थाल्छे। नेपाल, भारत, चीन, जापान, जर्मन, बेल्जियम र अमेरिकाकै विभिन्न राज्यबाट उसका मेलहरू आउँछन्। तीमध्ये अधिकांश साथीभाइका र केही नातागोताका हुन्छन्। केही मेल बिहे गरिसकेका र नगरेका उसका पुराना प्रेमीहरूबाट पनि आउँछन्। तर तिनले जवाफ पाउने, नपाउने कुरो उसको मुडमा भरपर्छ। ती उल्लुहरूलाई ऊ त्यति महत्व दिन्न पनि। अरूको जवाफ भने समयले भ्याएसम्म टाइप गर्छे र पठाउँछे। त्यसपछि ऊ कलेजको असाइन्मेन्ट टाइप गर्ने र प्रोफेसरलाई फरवार्ड गर्ने काम गर्छे।

यसबीच माइक्रो 'भनमा पकाउन राखेको भात पाकिसकेको हुन्छ र माइक्रोवेभको समय सकिएको सङ्केत घण्टी एकदम र्झ्को लाग्ने गरी ट्याउँ... ट्याउँ... बजिरहन्छ। त्यसैले ऊ ल्यापटप एकछिन 'छ्यानमा पन्छाएर उठ्छे र 'भनभित्र पाकेको भातको तातो बवेल झ्िकेर डाइनिङ टेबलमा राख्छे। एउटा प्लेटले त्यसको मुख छोपिदिन्छेर फेरि ल्यापटप समाउन थाल्छे। कलेजकै असाइन्मेन्टका बाँकी कुरा टाइप गर्दागर्दै वा कसैलाई इमेल गर्दागर्दै उठेकी हुनाले त्यो पूरा गर्न पनि उसलाई ल्यापटपमा फर्कनै पर्छ।

ती सब गर्दागर्दै १० बजिसकेको हुन्छ। अनि ऊ ऐना हेर्दै कपाल कोर्नेदेखि अनुहार चम्काउने प्रसाधनका केही सामग्री प्रयोग गर्न थाल्छे। लुगा फेर्छे। त्योभन्दा अगाडि एकछिन कुन लुगा फेर्ने भन्ने सोच्दै क्लजेटभित्र घोरिन्छे। त्यसपछि आफ्नो ब्याकप्याक झ्ोलामा राख्नुपर्ने कुराहरू जस्तो किताब, पेन्सिल, लिपिस्टिक, आइपेन्सिल छन् कि छैनन् चेक गर्छे। पानीको बोतल राख्छे। थप कुनै किताब-कापी राख्नु छ भने ती पनि राख्छे। अनि लञ्च-बक्स ठीक गर्न थाल्छे।

लञ्च-बक्समा ऊ बवेलमा पकाएको भात सबै खन्याउँछे। फ्रिजबाट पकाएर राखेका दाल, तरकारीका ठूला बवेलहरू निकालेर लञ्च-बक्सको भातमाथि चाहिने जति अड्कल्दै हाल्छे। दाल र तरकारी चाहिँ उसले बिदाको दिन हप्ता दिनलाई नै पुग्नेगरी एकैपटक तयार पारेर बवेल भरी, भरी फ्रिजमा राखेकी हुन्छे र हरेक दिन त्यसैगरी खटाई-खटाई लञ्च-बक्समा राख्छे। लञ्च-बक्स तयार भएपछि त्यो पनि ब्याकप्याकमा हाल्छे। फेरि एक पटक ब्याकप्याकमा राख्नुपर्ने सबै कुरा एक-एक गरेर चेक गर्छे। सब ठीक छन्, केही छुटेको छैन भन्ने लागेपछि ब्याग ढाडमा भिर्छे। र, जुत्ता हुलेर निस्कन्छे।

बाटोको माइक कफीसपमा छिरेर ऊ एउटा मफिन र एक कप कफी किन्छे। मफिन कफीसपमै खाएर सिध्याउँछेर कफीको कप चाहिँ हातमै अँठ्याएर बीच-बीचमा तातो कफीको चुस्की लिँदै सब-वे स्टेशनतिर लस्कन्छे। ट्रेनको भीडभित्र उभिरहँदा पनि कफीको चुस्कीको स्वाद लिइरहेकी हुन्छे। कफीको त्यो कप कलेजको मूल ढोकासम्मै पुर्‍याउँछेर त्यहाँको कसिङ्गर फाल्ने एउटा ढ्वाङमा हुत्याइदिन्छेअनि फटाफट क्लासतिर लाग्छे। साढे एघारबाट उसको क्लास शुरु हुन्छर साढे एकमा सकिन्छ।

कलेजमा ऊ हरेक दिन एउटा क्लास लिन्छे। त्यो भन्दा बढी पढ्न न ऊसँग समय छ, न दाम नै। वास्तवमा दाम नभएकै हुनाले ऊसँग पढ्ने समय नभएको हो।

नेपालबाट ऊ अमेरिका आएको आठ वर्ष भयो। खुरुखुरु पढ्न पाएको भए अहिलेसम्म उसले स्नातकोत्तर गरेर पीएचडी समेत सिद्ध्याइसकेकी वा कुनै प्रतिष्ठित काममा लागेर हजारौँ डलर कमाइसकेकी हुन्थी। नेपालमा उसको बाउ श्रीनाथ कट्टेल रातभर यस्तै सपना देख्छ। र, छोरीको प्रगतिका स्वप्निल दृश्य सम्झ्ँदै बिहान प्रफुल्ल भएर उठ्छ।

तर, नेपालबाट आएको आठ वर्ष बितिसक्दा पनि ऊ स्नातकसम्म हुनसकेकी छैन। कहिलेकाहीँ ऊ सोच्छे, नेपालमा भएकी भए म एमए गरिसक्थेँ र कुर्सीमा बस्ने कुनै न कुनै जबमा लागिसक्थेँ। बाउआमाले अहिलेसम्म कुमारी नै रहन दिने थिएनन्, कुनै एउटा बाहुनको छोरोलाई भिडाइसक्थे र मेरो जीवनको नेपाली ढर्रा शुरु हुन्थ्यो। यहाँ यही रफ्तारमा पढ्ने हो भने स्नातक हुनै अझ् दुई वर्ष लाग्छ। आठ वर्षमा नेपालमा धेरै कुरा भइसक्थ्यो, तर यहाँ स्नातक पनि हुनसकेकी छैन! यस्तो सोचेपछि उसको मन, पेट र शरीर पोल्न, गल्न र थाक्न थाल्छ। त्यसकारण ऊ सकभर विगत सोच्दिनँ।

त्यस रात पनि ऊ पूर्ववत् स्टोरबाट फेरि सब-वे स्टेशन पुग्दैछे। यसको लागि ऊ त्यसैगरी पूर्ववत् लम्कँदैछे।

अहिले ऊ जिमी बसेको अपार्टमेन्ट घर नजिक आइपुगी। जिमी त्यो घरको भुइँतलामा सडकपट्टिको कोठामा बस्छर उसको कोठामा बत्ती बलेको छ। घरका अरू झयाल, कोठाहरू अँधेरिइसके पनि जिमीकै कोठाको बत्ती मात्र बलिरहेछ। जिमी ऊ काम गर्ने स्टोरमा कोल्डड्रिङ्स, पानी, जुस, चुरोट, गम, कण्डम, म्यागजिन र अखबारहरू किन्न बरोबर पस्छ। त्यसैले उसले जिमीलाई राम्रोसँग चिनेकी छ। यता वरिपरिका सब घर र अपार्टमेन्टवासीहरूलाई पनि ऊ चिन्छे। किनभने ती सब आफूलाई चाहिने खुद्रा कुराहरू किन्न उसकै स्टोरमा आउँछन्। तीमध्ये कतिपय ग्राहकसँग उसको मीठो बोलीवचनको आत्मीय सम्बन्ध पनि भइसकेको छ। त्यस्तै सम्बन्ध भएकोमध्ये एक हो जिमी।

जिमी कुनै कम्पनीको अनलाइनमा काम गर्छर रातको दुई बजेसम्म पनि गरिरहेको हुन्छ। कोठाभित्र एकाग्र भएर टेबुलमा कम्प्युटरको किबोर्ड चलाइरहेको उसलाई फुटपाथमा हिँड्ने जो कोहीले देख्छ। मध्यरातमा त्यसरी सब-वेतिर लम्कँदा धेरैजसो ऊ पनि जिमीलाई काम गरिरहेकै देख्छे। जतिसुकै हतारमा भए पनि एकछिन अडिएर जिमीको झयालको शिशा ढक्ढक्याउँछे। उसको आवाजले जिमी झयालतिर फर्किएर पुलुक्क हेर्छ। ऊ हाँस्दै हात उठाउँछेर जिमी पनि त्यसै गर्छ। अनि गुडनाइट भन्दै फेरि आफ्नो हिँडाइको रफ्तार बढाउँछे। आज पनि उसले जिमीको झयालको शिशा त्यसैगरी ढक्ढक्याई, हाँस्दै हात उठाईर गुडनाइट जिमी भन्दै लस्की।

फुटपाथका काठे लठ्ठाका बल्ने-निभ्ने गरिरहने स्वचालित बत्तीहरू त्यसैगरी बल्ने-निभ्ने गरिरहेछन्। बिजुली बत्तीको यो निभ्ने-बल्ने स्वचालित प्रक्रिया उसलाई एकदम र्झ्को लाग्ने गर्छ। कि बलिरहन दिनु, कि निभाई नै दिनु नि... भन्दै बरबराउँदै ऊ लम्कँदैछे। र, पुग्दैछे सब-वे स्टेशन।

यसरी तीन वर्षदेखि ऊ ब्रेनट्री स्टोरमा काम गर्दैछे। कलेजको क्लासपछि ट्रेन चढेर सीधा स्टोर आउँछे। 'र्लने स्टेशनसम्म आइपुग्न उसलाई ३० मिनेट र त्यसपछि हिँडेर स्टोरसम्म पुग्न अर्को २० मिनेट लाग्छ। रातको चकमन्नतामा स्टेशन फर्कन भने १३-१४ मिनेट मात्रै लाग्छ। फेरि स्टोर पुग्न पाँच-सात मिनेट ढिलै भए पनि उसलाई त्यो सिफ्टको कामको चार्ज बुझ्ाउने म्याथ्युले केही भन्दैन। तैपनि ढिलो भएको दिन ऊ भन्छे, “सरी...!” म्याथ्यु पनि त्यस्तै विनम्रतामा भन्छ, “...नो प्रोब्लेम, डन्ट वरी एबाउट इट...” र, ऊ “थ्याङ्क्यू म्याथ...” भन्दै आफ्नो ढाडको झ्ोला स्टाफरुममा राख्न लस्कन्छे।

म्याथ्युलाई ऊ म्याथ भन्न रुचाउँछे। त्यसकारण ऊ उसलाई कहिल्यै म्याथ्यु भन्दिनँ।

म्याथ्यु ऊभन्दा एक वर्ष अघिदेखि स्टोरमा काम गर्न थालेको हो। स्टोरको काम पनि उसलाई म्याथ्युले नै सिकाएको थियो। ऊ एकदम विनम्र र भद्र भएकोले आत्मीय लाग्छ उसलाई। त्यही आत्मीय फिलिङले गर्दा म्याथ्युलाई उसले म्याथ भनेकी हो। म्याथ्युको यो नाम उसको भित्रै आत्मादेखि नै उब्जिएको हो। त्यसकारण काम गर्न थालेको २०-२२ दिनपछि नै उसले म्याथ्युलाई सोधेकी थिईः “आइ वुड लाइक टु से यु म्याथ, वुड यु माइण्ड?”

“'! नाइस, नो प्रोब्लेम, यु क्यान से मी म्याथ इफ यु लाइक...”

यसपछि उसले म्याथ्युलाई म्याथ भन्न थाली। तर, त्यस दिन म्याथ्युले उसलाई जिस्क्याउँदै भनेको थियोः

“बट, यु नो आइ एम वीक इन म्याथ...”

“मी टु..., द्याट्स ह्वाई आइ वान्ट टु से यु म्याथ...”

“रियल्ली ...?” म्याथ्युले भनेको थियो। र, उनीहरू हाँसेका थिए।

कुनै दिन म्याथ्युले उसलाई आफू हिसाबमा कमजोर भएकोले साइन्स नपढेर लिवरल आर्ट पढेको र त्यसपछि क्रिमिनल जस्टिस् पढ्न थालेको कुरो सुनाएको थियो।

“... किन सोसियोलजी छोडेर क्रिमिनल जस्टिस् पढ्न थालेको त...?” म्याथ्युलाई उसले सोधेकी थिई। र, उसले भनेको थियोः

“...सोसियोलजीमा जबको सम्भावना धेरै छैन, त्यसकारण...”

“अनि क्रिमिनल जस्टिस्मा छ त?”

“... सोसियोजलीभन्दा धेरै छ, ... यो पढाइ पूरा गरेँ भने म क्वीक जब पाउँछु...” चुड्की बजाउँदै म्याथ्युले भनेको थियो।

“क्वीक जब भन्नाले कस्तो?”

“जस्तो कुनै कर्पोरेट ल फर्मको, पुलिसको, एफबीआईको, या सेकुरिटी गार्डको ...”

“... तिमी के प्रिफर गर्छौ त?”

“जे पनि, तर पाएँ भने एफबीआईमा जान्छु...”

अनि उसले आश्चर्यले सोधेकी थिईः

“किन?”

“इट्स फन जब...” उसले भनेको थियो।

म्याथ्युबारे ऊसँग अर्को आश्चर्यको जानकारी पनि छ। त्यो सुनेपछि म्याथ्युको जीवन उसलाई झ्न् उदेकलाग्दो लागेको थियो।

म्याथ्यु उसकी आमाका सात सन्तानमध्ये चौथो र तेस्रो लोग्नेको सन्तान रहेछ। अहिले उसकी आमा पाँचौँ लोग्नेसँग बस्छे। ती पाँच लोग्नेमध्ये पहिलो र दोस्रोबाट एक छोरा र तीन छोरी तथा तेस्रो, चौथो र पाँचौंबाट एक-एक छोरा जन्माएकी रहिछ। त्यसकारण उसले भनेको थियोः

“मेरा तीन हाफ सिस्टर र तीन हाफ ब्रदर छन्...”

म्याथ्युको बाउबाट भने ऊ मात्र जन्मिएको रहेछ। ऊ, दुई वर्षको हुँदा उसकी आमाले उसको बाउलाई छोडिछ। बाउ अहिले कहाँ छ, उसलाई थाहा छैन। सोध्दा भनेको थियोः

“...कतै होमलेस जीवन बिताइरहेको होला जँड्याहा...”

उसकी आमाले उसलाई बाउ जँड्याहा भएको बताएकी थिई।

बाउबारे उसले खास खबर राखेको छैन, तर आमाको खबर राखेको छ।

“त्यो न्युयोर्कमा छे...” उसले भनेको थियो।

तर पाँच वर्षदेखि आमासँग पनि उसको सम्पर्क छैन। म्याथ्यु एक्लै कुनै रुममेटसँग ब्रेनट्री शहरकै चेसनटहिलको आरनोल्ड स्ट्रिटमा बस्छ। उसले सोधेकी थिईः

“मदर्स डेमा पनि आमालाई फोन गर्दैनस्...?”

जवाफमा उसले भनेको थियोः

“नो नीड...”

“किन?”

“सी डन्ट नीड मि..., आइ हेट हर...”

म्याथ्युको उदेकको जीवन, उदेकको परिवार र चिन्तन सुनेर ऊ शुरुमा निकै आश्चर्यमा परेकी थिई। तर, अब यस्ता पारिवारिक संरचना, विघटन र कलह सुन्दासुन्दा र देख्दादेख्दा ती कुराले उसको संवेदनाको गर्भमा प्रवेश पाउन छाडिसके। त्यस्ता कुराहरू उसको कानबाटै उड्छन्।

ऊ आफ्नैबारे पनि सोच्छे, मेरो पनि जीवन कम आश्चर्यको छैन। अमेरिकी विश्वविद्यालयको पढाइ पूरा गरेर अमेरिकी वैभव कमाउने सपनाको थासो बोकेर आएकी थिएँ, तर पढाइ काकाकूलको प्यासजस्तो कहिल्यै पूरा नहुने भइरहेछ। काम पनि स्टोरको बाहेक अर्को पाउन सकेकी छैन...

दुई वर्षदेखि ऊ पोर्टरस्क्वायरको एउटै अपार्टमेन्टमा बसिरहेकी छे। योभन्दा पहिले ऊ अनेक अपार्टमेन्ट चहार्दाचहार्दा थाकेकी थिई, अहिले पोर्टरस्क्वायर सब-वे स्टेशनबाट १० मिनेट हिँड्नुपर्ने कलेज स्ट्रिटको घर नं. १७१, अपार्टमेन्ट नं. १० मा बस्छे। नौ बाई नौका तीन साना-साना कोठा, एउटा वाथरुम र सानो साझ्ा किचेन, फ्रिज र डाइनिङ भएको अपार्टमेन्टको एउटा कोठामा ऊ बस्छे, महिनाको तीन सय डलर तिरेर। अरू दुई कोठामध्ये एउटामा दुई आइरिस केटा र अर्कोमा एउटा काले र एउटी गोरी केटी बस्छन्― दुवै अमेरिकन। तीमध्ये ढिलो कोठामा पुग्ने उही नै होली। ऊ अपार्टमेन्टभित्र पस्दा डेढ-दुई बजिसकेको हुन्छ, अरूका कोठाका बत्ती निभिसकेका हुन्छन्।

बल्ल ऊ सब-वे स्टेशन आइपुगी। यो अन्तरनगरीय ट्रेन सेवाको अन्तिम बिसौनी हो। यसपछि टाढा जानेहरूले बस चढ्नुपर्छ। तर, उसको स्टोरतिरबाट आउने कुनै बस नभएकोले ऊजस्ता बाहन नहुनेहरूले हिँडेरै आउनुपर्छ।

स्टेशन बाहिरको यात्रु बेञ्चमा केही जँड्याहाहरू पल्टेका छन्। केही यताउता लर्खराइरहेछन्। तिनले उसलाई देख्नेबित्तिकै भनेः

“ह्याव अ गुड नाइट म्याम...”

तर ऊ तिनीहरूतिर हेर्दै नहेरी फुत्त स्टेशनभित्र पसी। आज तिनले उसलाई यत्ति मात्र भने, कहिले त स्टेशनको ढोकाभित्र छिर्ने बाटै छेकेर चानचुन डलर माग्न थाल्छन्। त्यस्तो बेला ऊ एकाध डलर हातमा राखिदिएर उम्कन विवश हुन्छे। त्यहाँका कतिपय स्थायी जँड्याहाले त उसलाई चिनी पनि सकेका छन्। त्यसैले राति कामबाट फर्किएको बेला उसलाई देख्नेवित्तिकै भन्छन्ः

“गुड नाइट म्याम!”

ट्रेनको डिब्बाभित्र पनि त्यस्तै लठ्ठिएका घिनलाग्दा जँड्याहा बसेका हुन्छन्। तर, निद्रा र नसाले झ्ुल्दै चुपचाप बसेका हुनाले बाहिरका जँड्याहाको जस्तो उसलाई तिनको डर लाग्दैन। तर डिब्बाभित्र देखिने अन्य केही दृश्यले भने उसलाई निकै असजिलो पार्छ।

डिब्बाभित्र मध्यरातको कामको सिफ्ट सकेर घर फर्कने अनेक कम्पनीका स्त्री-पुरुष, ठिटा-ठिटीहरू पनि हुन्छन्। डिब्बाभित्र पसेर बेञ्चमा बस्नेवित्तिकै उनीहरू परस्पर 'ठ चुम्ने, एक-अर्कालाई काखमा राख्ने र उत्तेजित हुने कर्ममा लिप्त हुन्छन्। कति योभन्दा चर्को क्रियाकलापमा लागेका हुन्छन्। हरेक रात उसका आँखाले यस्ता भ्रष्ट दृश्य व्यहोर्नु पर्छ। त्यसकारण डिब्बाभित्र हुन्जेल उसलाई आफ्नो गर्धन सीधा पार्न पनि मन लाग्दैन। उसलाई तिनका 'ठ, जिब्रा, तिघ्रा, हात र लठ्ठिरहने आँखाहरूसँग निकै घिन लाग्छ। त्यस्तो अवान्छित क्रियाकलाप र उच्छृङ्खल वातावरणमा बस्न परुन्जेल असजिलो लागिरहन्छ। र, ऊ झयालबाहिर हेर्छे र रातको गति नाप्छे। नभए आँखा चिम्लने, छड्के फर्किने,घोप्टिने― यस्तै केही न केही उपाय गरेर आफ्ना आँखालाई त्यस्ता दृश्यबाट छल्छे।

ट्रेन लामो टनेलभित्र पस्यो। अब यो टनेलैटनेल ऊ 'र्लने स्टेशनसम्म पुग्छ।

झयालबाहिर टनेलको भित्तोबाहेक केही देखिँदैन। त्यसकारण ऊ डिब्बाभित्रको वातावरण प्रदूषित बनाइरहेका उत्तेजक दृश्य हेर्न नपरोस् भनेर गर्धन झ्ुकाउँछे। र, आँखा चिम्लन्छे। डिब्बामा 'ठ, हात, तिघ्रा र जिब्राहरूको प्रदूषण यथावत् छ। १० मिनेटमा ट्रेन उसको बिसौनीसम्म आइपुग्दा उसको गर्धन अररो भइसक्छ।

यसबेला मध्यरातको एक बजिसकेको छ। नेपालमा मध्यान्ह शुरु हुन लाग्यो होला। र, उसको बाउ हालखबर सोध्नेलाई भन्दै होलाः “छोरा युकेमा छ, छोरी अमेरिकामा छे...”

हालः अमेरिका
सभार: http://www.himalkhabar.com/hkp/news.php?id=2030

भाईटीका

2008-10-25T17:00:00.004+05:30

लेखिका: सुनिता गिरी
हङकङ

मनमा नमिठो अनुभुतिको हावा चलेको छ

रुवाइका हिक्काहरुको गाँठो परेकेाबेला

दशैको पीडा सकेर हीजो आज

फेरी यो तिहार भित्रीएको छ

प्रदेशको पीडा भरी दुखी रहेका मनहरु

हरेक तिहारहरुमा सयपत्री र मखमली

मन भित्रै ओइलाईरहन्छ

सम्झिएर अतितका बिहानीहरुलाई

पुर्व दिशा फर्काएर राखिएको गलैचा माथी

दाजुभाई पलेटी कसेर बसेको

यमराजलाई बाटो छेक्न

दैलोमा ओखर फुटाएको आवाज

कानमा प्रतिध्वनि बनेर गुन्जिरहेको छ

हरीयो गोबर ले लिपेकोको भुइमाथी

रेखीले कोरीएका बुट्टाहरु

थ्ालीमा सप्तरङगी टीका

अनी रङगाइएका कलशहरु

किस्तिभरीका किसमिस सगै

सेलरोटी र मिठाईका स्वादहरु

ढकी भरी चुलिएका

सयपत्री र मखमलीका माला हरु

राष्ट्रियता झल्काउने ढाकाका टोपीहरु

आफनोपनको न्यानोमाया झल्काउने गलैको गलबन्दी

खै कसरी बिर्सनु र मैले

पाईला पाईलामा यो तिहार दुखी रहेछ

तै पनि ह्दयबाट आर्शिबादका बर्षाहरु

आरोग्य र दिर्घायूका भेल हरु उर्लिरहेछन

भावनाको पोल्टाबाट चिरन्जिबी दियो बाल्दै

सुस्वास्थ र सफलताको शुभकामना बर्षाउदै

देशबिदेश छरिएका नेपाली दाजुभाइलाई

हार्दिक शुभकामना

यही नै ह्दयको चाहना !!!

कत्ति शासन गर्छौ नेता

2008-10-24T18:09:00.002+05:30

लेखकः दुर्गाबहादुर शाह "बाबा"
पोखरा

कत्ति शासन गर्छौ नेता जनताको नाउँमा
बाटोघाटो धारापानी पूर्वाधार छैन गाउँमा

जसका पनि त्यहिकुरा सुन्दा सुन्दा सबै वाक्क
भारी आशा राखि तिमलाइ पुर्याई दियौं ठाउँमा

साधा जिवन उच्च विचार सबै नेता भन्ने गर्छन्
नाममान सान पाए विकिहाल्ने सस्तो भाउमा

पैतालामा चप्पल हुन्थ्यो भयो अहिले जुत्ता गाडी
तिम्रो ग्रह नेपाल आमा जहिलेनी देख्छिन् राहुमा

सुद्धि बुद्धि कहिले फिर्छ नेता तिम्रा मनमा
मलम पटृी कस्ले लाउने गरिबको घाउमा ।

तिमी उडेर गयौ

2008-10-24T17:58:00.002+05:30

लेखकः राकेश कार्की

कामको खोजीमा तिमी उडेर गयौ
पापी पेटको लागी माया चुँडेर गयौ

गाउँ परिवार साथी सँगी सबै भुली
कहाँ हो कहाँ धेरै टाढा गुडेर गयौ

फर्कि आउँछु भन्नेले खबर किन गरेन
जिन्दगीको मेरो विश्वास लुँडेर गयौ

रिस उठ्छ कहिले कहिले माया लाग्छ
दाह्रा किट्न सकिन दाँत कुँडेर गयौ

शान्ति दियो

2008-10-22T14:46:00.003+05:30

लेखिका: सुनिता गिरी
हङकङ

मायालु की खानी तिमी ह्दय की रानी
अंजुलीमा खुशी बोकी जीउँछु जिन्दगानी
सफल्ताको शिखर चढ बाधाहरु हटाई
निराशालाई छेउ लगाइ आत्म बल बढाई

मतिष्कको पन्ना भरी खुशी बनी छाउ
बसन्तको बहार बनी मन मन्दिरमा आउ
निस्वार्थ र उदारतामा रमाउन सीकौ
मनको कालो पखालेर प्रेमबादमा झुकौ

प्रेमले नै संसार जित्छ प्रेम दियो बाल
विश्वासको विरुवालाई मुटु भित्र पाल
लहराउछ हाम्रो आँचल छोपी कालो रात
सानो ठुलो कोही छैन बाचौ एकै साथ

एउटा बाट हजार दियो सल्काउन सिकौ
मन भित्रको भावनालाई फिल्टर गरी झीकौ
जग्मगाउदो ज्योति सरी हाम्रो जिन्दगी यो
जिवन झल्मल पार्दै बल्छ हाम्रो शान्ति दियो ।

उनी संगको पहिलो र अन्तिम भेट

2008-10-21T14:49:00.016+05:30

लेखिका: सुनिता गिरी
हङकङ

सानै उमेर देखि भावनात्मक लयहरुमा गाइएका नयाँ पुराना गितहरुको कर्णप्रिय झन्कारहरुले मलाई भिन्नै किसिमको आनन्द दिलाउथ्यो । त्यसमा पनि नारायण गोपालका मुटु छुने गीतहरुले यो मनमा डेरा जमाई सकेको थियो। उनिसंग प्रत्यक्ष भेट नभए पनि उनका गितहरुमा मानव जीवनका तीतामीठा क्षणहरुको दुखेसो पोखिएको हुनाले नेपाली माया उर्लिएको भान हुन्थ्यो। समयको छाल सगै बृद देखि बालक सम्म उनैका स्वर लहरीहरु आफै आफै जानी नजानी गाइरहेको भेटिन्थ्यो । यिनै रङीचङी अनुभुति संगै मानव जिवनका रामकहानीहरु गाउँदा गाउदै उनकै रामकहानीको अन्तिम घडी आइसकेको रहेछ। उनकै छायाँले उनलाईनै छाडेर जाने आईसकेको रहेछ। उनले गाएका थिए "नलेखेको गित मेरो पाखा भरि गाए जस्तो, नदेखेको माया मेरो आँखा भरि पाए जस्तो भनेर" । उनि लामो समयको बिरामी पछि अथक प्रयास हुदा हुदै पनि र सबैको मायाको डोरीमा बाधिदा बाधिदै पनि दैबको लिला उनको उपचार बिर हस्पीटलको आइ सि यू अन्तिम उपचार गरिदै थियो । यो खबरले सबै शुभचिन्तकहरुलाई मर्माहित बनायो । त्यसमा एउटा घायल म पन्ाि थिएँ। मनमा जति बेला पनि नारायणगोपालका गीतहरु गुन्जिरहन्थ्यो । मैले आफनो मनलाई थाम्न नसकि आइ सि यु मा गएँ ।यसो हेरेँ बाहिर पटी मानिसहरु आँखामा आसुँ लिएर टोलाइरहेका एउटा सानो टेबुलमा आगन्तुक पुस्तिकामा मानिसको अध्यारो अनुहार देखे । एक एक गरेर मात्र भित्र पस्न पाईने रहेछ । मैले आगन्तुक पुस्तिकामा पल्टाएँ र सस्रती लेखेँ खै के के लेखेँ स्वर सम्राटलाई एउटा प्याराग्राफ नै बनेछ । अनि म भित्र पसँे त्यो दिन नै मेरो पहिलो र अन्तिम भेट रहेछ । बेडमा लमतन्न अक्सिजन लगाएर सुतिरहेका नारायणगोपालले बिस्तारै म तर्फ हेरेर फेरि आँखा बन्द गरे । कुनै परिचीत ब्यक्ति संगको भेट जस्तै गरेर…तर उनको सम्झनामा राखिएको आगन्तुक पुस्तिकामा उनको जिवनमा मेरो पहिलो परिचय थियो । मेरो आँखाबाट बलिन्द्रधारा आश्ाु बर्षियो थाम्नै सकिन बाहिर निस्किएँ "एउटा मान्छेको मायाले कति फरक पर्दछ जिन्दगीमा" भन्ने गित गुन्जिरहेझै लाग्थ्यो त्यसबेला । त्यस दिनको भोलिपल्ट उनको प्राण पखेरु उडेर गएछ सदासदाको लागि ।उनको शव माथि फूल अबिर बर्षाएका थिए ।हजारौ नरनारीहरु विह्ल हुदै शव संगै पछि लागेका थिए । उनको शवले उनकै गीत गाइरहेझै लाग्दथ्यो "आजै र राती के देखे सपनी मै मरी गएको" ॥ नारायण गोपालका मुटु चुढाउने गीतहरुले म यति रोएँ लाग्छ एउटै परिवारमा भएको सदस्यको मृत्यु भएछ । त्यस दिन देखि मलाई यस्तो लाग्छ हामी सबै एउटै घरका परिवार हौ । कर्तब्य र ब्यबहारले परिस्थीति र वाताबरणले आफनो आफनो कर्म प्रति विबश भएर जो जहाँ पुगे पनि नेपाली रगतको मायालाई मन मन्दिरमा सजाउँ भन्ने भावना जगाउन आग्रह गर्दछु ।

धन्यबाद

"विदेश को पिडा"

2008-10-19T15:04:00.001+05:30

लेखकः किशन परियार
पल्लिकोट-७ गुल्मि

कति दिन त आमा मैले खान पाको छैन
विस्तारामा उडुस परि सुत्नपाको छैन
कतारको गर्मीमाथी साह्रै गाह्रो काम
न त काम सजिलो छ न त धेरै दाम
दिनमा १५-१६ घण्टा काम गर्नु पर्छ
काम यदि नगरेमा साह्रै गाली गर्छ
दिन रात कराउँछ राम्रो गर भनी
लुरु-लुरु गरिराछु सकिनसकि पनि
पहिला जस्तै ख्याउते छु मोटाएको छैन
बाँचिराछु अहिलेसम्म मरेकोचाँही छैन
भाग्यमै यस्तो रहेछ मेरो दोष दिनु कसलाई
कतारको घाममा जिउँदैछु आमा यो मुटु जलाई
विदेशको रमझम कहाँ छ कुन्नी चालपाएको छैन
काम गरेको ६ मैना भो १ रियाल पाएको छैन
जे भएनि मेरि आमा तिम्लाई भुल्ने छैन
जे भएनि नेपाल आमा तिम्लाई भुल्ने छैन

हाल: दोहा

आमा

2008-10-15T23:17:00.003+05:30

लेखकः कृष्ण प्रसाई
सरसमार्ग, अनामनगर काठमाण्डौ-३२ नेपाल

मेरो सबै भन्दा पहिलो कविता मेरी आमा हुन ।
मैले सबै कुरा सिँकेँ
मेरी आमाबाट-
जे सिके
ती सबै कविताहरु थिए ।
तपाइँहरु जो आमा हुनुहुन्छ
अथवा आमा नभएपनि तपाइँहरुकी जो आमा हुनुहुन्छ
अभिवादन छ मेरो कविताको ।
तपाइँहरु सबै मेरो कविता हुनुहुन्छ ।
मेरी आमा जस्तै ।

एक्लै हुँदाको मजामा मलेशिया

2008-10-13T15:07:00.003+05:30

लेखकः कृष्ण प्रसाई
सरसमार्ग, अनामनगर काठमाण्डौ-३२ नेपाल

सिटी वान प्लाजा ब्लक बी को ३८ तला माथिको आफ्नो कोठाबाट वाहिर हेर्न एक किसिमले काहाली नै लाग्दथ्यो । तरै पनि यति माथिबाट बाहिरको भागलाई हेर्नु मजै अर्को थियो ।

हिड्दा जति टाडा भएपनि यति माथिबाट देखिने क्वालालम्पुर टावर र टुइन टावर जुम्ल्याहा भवन आँखै अगाडि यसरी देखिन्थे मानौ तिनीहरु मेरै छिमेकी घरहरु हुन् । तर जव मैले एउटा फूस्रदिलो दिनलाई आफ्नो बनाएर कब्जा गरेपछि हिडेरै त्यहापुग्ने अठोट लिए अनि मात्र मलाई थाहा भो त्यो ठाँउ मैले अनुमान गरे भन्दा धेरै फरक र टाडा रहेछ । क्वालालाम्पुर शहरका मुख्य भाग सौदापात किन्ने ठाँउ र डिपार्टमेन्टल स्टोर बाहेकका ठाँउहरुमा पैदल हिड्ने मान्छे कमै भेटिन्छन् । स्थायी वासिन्दाहरुका प्रायः आफ्नै सवारी साधन हुन्छन् र जस्को छैन तिनीहरु पनि बस टयाक्सी र शहरभरि छरिएर रहेका तीन किसिमका मेट्रोहरुमा चढेर आफ्नो यात्रा गर्छन् क्वालालम्पुर शहरमा ।

तर म एक्लै हिँडिरहेको थिए क्वालालम्पुर टावरलाई भेट्न बाटाको छेउबाट । पछाडिबाट फर्केर हेरुन्जेल र अघाडि आँखाले भ्याइन्जेल सम्म कुनै पनि मानव आकार त्यो बाटोमा हिडिरहेको देखेको थिइन मैले । त्यति नै खेर मैले रवीन्द्र नाथ ठाकुरको ूअकेला चलो रेू भन्ने कविताका पंत्तिहरु संझिँए । एक किसिमले उन्को अनुयायी भएर हिड्न पाएकोमा मजा पनि लाग्यो । कमसेकम यो दुर देशमा आएर मैले वंगाली कवि ठाकुरको अनुसरण गरिरहेछु । ती मेरा देशका नभएर छिमेकी देशका हुन् । मेरो त छिमेकी देश मात्र नभएर छिमेकी राज्य बंगालका हुन् जो जन्मेको शहरमा मैले विसौं पटक पाइला राखिसकेको छु र उन्को मातृभाषा पनि एनकेन प्रकारेण काम चलाउ बोल्दछु । म गमिरहेथे ठाकुर बाजेका घरभरि प्रशस्त नोकर चाकरहरु थिए । ठुलो जमिन्दारी थियो । नाम दाम प्रतिष्ठा र बाहै घन्टा मनिसहरुको राजधानी हुन्थ्यिो उनको घरमा । तर किन धेरै मानिसहरुको विचबाट चोइटिएर एक्लै हिड्ने सन्देश दिए ती मूर्धन्य कविले सायद एक्लो हुँदा र एक्लै हिड्दा आफ्नै मजा हुन्छ । कसैको बैचारिक भारी बोकिरहनु पर्दैन । मनमौजी हुन पाइन्छ र त्यसबाट हुने एक किसिमको आनन्दले योगानुभूतिको आस्वादन पाइन्छ भनेरै एक्लै हिँड भनरे भनेका होलान् ती महा-मानवले । म यस्तै सोचिरहेको थिए र हिडिरहेको थिए । मेरो एकातिर केही उठेको वस्ती बिहिन जंगलले भरिएको पहाड थियो भने मेरो देब्रेतिर मानव निर्मित आलिसान भवनहरु र व्यवसाय साँधेर बसेका निजी अफिसहरु थिए । हिड्ने म मात्र एक्लो थिए तर सडक भरि सवारी साधनमा हुइकिरहेका मानव महासागरको कमी थिएन त्यहाँ । दुवैतर्फ चल्ने सवारी साधनहरु गुडिरहेका थिए आफ्ना मालिकहरुलाई आफ्ना यात्रुहरुलाइ लिएर । तर म मान्छेहरु विचपनि नितान्त एक्लो थिए र एक्लै हिडिरहेको थिँए क्वालालम्पुर ।टावरलाइ भेट्टाउन ।

निक्कैबेर हिडिसकेपछि चौबाटो आयो । उस्तै उस्तै लाग्ने बाटाहरु भएकाले कुन बाटो रोज्दा चै टावरमा पुगिन्थ्यो मलाई ठम्याउन अलि मुस्किल भयो तर सानो टापु जस्तो डाँडामा अवस्थित क्वालालम्पुर टावरको भौगोलिक बनावटको बारेमा म रहदै आएको ३८ तल्ला माथिको कोठाबाटै मैले भेउ पाइसकेको थिए । त्यसैले टापु जस्तो थुम्कालाइ छोड्नु हुदैन भनेर मैले मनमनै बिचार गरेँ । सोधुँ भनेपनि कोही मान्छे थिएनन् । त्यसैले पनि म ढुक्क भने हुँन सकिन आफ्नो सोचमा र एउटा आकाशे पुलमा केहीक्षण बसेर मान्छेको प्रतिक्षा गर्न थालेँ । पन्ध्र मिनेट बस्दा पनि के को भेटिनु मान्छे ! मेरो केही चलेन र अन्त्यमा आफ्नै हिसावले बाटो रोजे क्वालालम्पुर ।टावरको । संयोग नै भयो मैले ठिक बाटो रोजेछु । अलिपर गएपछि त केही सानातिना क्युरियोका पसलहरु भेटिए । क्युरियोका पसले शाहुलाई मैले जान चाहेको ठाँउको बाटो सोधेँ यद्धपि टावर मैले देखिरहेको थिएँ तर त्यहा पुग्ने बाटोमात्र मलाई चाहिएको थियो । नभन्दै अन्ततः उसको निर्देशन अनुसार म टावरमा पुगेरै छोडे ।

१८ मार्च २००७ को झन्डै मध्यान्न दिनको १ वजेको समय हुनुपर्छ । साइरन सुरक्षागार्ड र मान्छेहरुको बाक्लै उपस्थितिभित्र बाँचिरहेको थियो मैले उसलाइ पहिलो पटक छुनै खोन्दा क्वालालम्पुर टावर । रातो कार्पेट पनि बिच्छ्याएको थियो छेउमै र अस्वभाविक हिसावले मान्छे भन्दा सुरक्षा जत्था धेरै देखिए पछि मैले अनुमान गर्न थालेँ आज कुनै मन्त्री वा ठुलो मान्छे आउदै हुनुपर्छ टावर चढ्न । नत्र यति धेरै सुरक्षा संयन्त्र किन

नभन्दै मैले २० िरंकेट मलेशियन पैसा हाल चारसय नेपली रुपैयाँ तिरेर टावरको लिफ्टमा के उक्लन खोजेको थिए मैरे अघाडि पो देखिए पाकिस्तानी राष्ट्रपति परवेज मुसरफ त ! रत्तपात विहिन शैनिक कु गरेर सत्ता हत्याउने मुसरफलाई नेपालमा आउदा पनि मैले टेलिभिजनमा मात्र देखेको थिए तर आफ्नै अगाडि उनकी श्रीमती र उनकै दुतावासका केही कर्मचारीसँगै उनलाई श शरिर देख्दा म तीन छक्क परेँ । एउटै लिफ्टमा हामी चडिरहेका थियौँ ा लिफ्टमा अरु नचिनेका मलेशियनहरु पनि म जस्तै टावर चढ्न आएका थिए तर सायद कमैले चिनेका हुन सक्छन् मुसरफलाई । सवै सँगसँगै टावर माथि पुगियो । माथि पुगिन्जेल कोही कसैसँग वोलेनन् । मौन अवस्थामै यात्रा गरियो १० मिनेटसम्म । मैले एक मनले सम्झेँ जाउँ परर्वेजसँग हात मिलाउँ र आफ्नो नागरिक परिचय दिउँ । आखिर उ पनि मै जस्तो विदेशी त हो मलेशियाका लागि । तर फेरि अर्को मनले त्यसो गर्न मानेन । उ त तानाशाह हो । प्रजातन्त्रलाई सिध्याउन चाहने मान्छे हो ऊ । अनुहार राम्रो भए पनि खागी वर्दी को विचारलाई विश्वास गर्ने मान्छे हो ऊ । जस्लाई मैले जीवनमा सधै नकार्दै आएको छु । मलाइ रमाइलो केमा लागिरहेको थियो भने त्यत्रो मुलुकको त्यति शक्तिशाली राष्ट्रपति भए पनि आखिर हामी त्यहा सवै समान थियौ र एउटै प्रयोजनका लागि गएका थियौं । त्यो थियो क्वालालम्पुर टावरको माथिबाट आँखाले देखिए जति चारैदिशाका दृष्यहरु नियाल्नु र आ-आफ्नै अनुभवहरु आफ्नो मस्तिस्कमा कैद गर्नु । मैले सम्झे नेपालमा भएको भए एउटा सामान्य मानिसले यसरी एउटै लिफ्टमा चढेर समान हिसावले कुनै बादशाहलाई नजिकबाट हेर्नु असम्भव प्रायःहुन्थ्यो । सवारी चलाउदा मात्र पनि दुई घन्टादेखि बाटो जाम हुनेगरि सवारीका साधन र पैदल यात्री लाई रोकिन्थे । नपाउने सास्ती मान्छेहरुले पाउँथे । अति विशिष्ट व्यक्तिको सवारी छ भनेर सवैलाई दुख दिनेकाम हुन्थ्यो । तर देखियो त्यहा चल्दोरहेछ त सवारी नरोके पनि ! चल्दोरहेछ सवै साथसाथै हुँदा पनि ! अनि चल्दोरहेछ कसैलाई दुःख नदिइ सहज तरिकाले बिशिष्ट र साधारण भनाउँदो नाता सम्वन्ध एकै ठाँउमा रहदा पनि !

मुसरर्फ कतिखेर फर्किए मलाइ थाहाभएन तर मैले झन्डै एक घन्टा लगाएर सवैतिरबाट टावरको माथिबाट क्वालालम्पुरलाई नियाले । त्याहा देखिएका आलिसान भवनहरुलाई हेरेँ । केही पर उभिएको माथिबाट सानो जस्तो देखिने अहिले सम्मकै संसारको सर्वोच्च भवन टुइन टावरलाई पनि दोहोर् याई तेहेर् याई अवलोकन गरेँ । धन्य भएँ म संसारका गतिला भवनहरु हरियाली दृष्यहरु र विकासका फड्काहरु त्यति माथिको टावरबाट हेरेर । आनन्दित भएँ म मलेशियाली विकास र मानव संसाधनको तिब्र गतिसँग अनि गौरवान्वित भएँ म मान्छेले गर्न चाँहदा हुनसक्ने परिणाम देखेर । म कति सानो रहेछु भनेर मैले त्यतिबेला नै थाहा पाएँ जतिखेर मैले आश्रय लिइरहेको ४२ तले भवन पनि मेरै आँखा अगाडि लिलिपुट जस्तो भएर उभिइरहेको देखियो । मेरो देश पनि विकासमा लिलीपुट नै थियो अझै । मन कुँडिएर आयो । बिरक्त लागेर आयो आफु र आफ्नो देश सम्झेर । आखिर आफ्नै औकात नाप्न ठूलै भएर सोच्नु पर्ने रहेछ असल भएरै हेर्नुपर्ने रहेछ र उचाइमा पुग्नै पर्ने रहेछ । आफु भन्दा माथि उक्लिएर आफुलाइ हेर्दामात्र आफ्नो उचाई थाहा पाइने रहेछ । मैले यस्तै यस्ता बिचार गरेँ क्वालालम्पुर।टावर माथिबाट ।

विकासले फड्को मार्दा कसरी मार्दोरहेछ त्यो मैले चीनमा देखेकोथिए । भौतिक विकास पछिको मानसिक र व्यवहारिक विकास कसरी गर्न सकिन्छ भनेर मैले जापानलाई भेटेको थिएँ ा भौतिक र व्यावहारिक विकास सँगसँगै जाँदा कस्तो हुन्छ भनेर मैले केरियालाई छानेको थिएँ तर मलेशियामा विकास पसेर थाहै नपाई कसरी सुटुक्क चुलियो त्यो नै हेरिरहेको थिएँ र अचम्म मानिरहेको थिएँ म ।

चार पटक मलेशिया टेकिसके पनि पहिलो यात्रा अनुभवबाटै मैले मलेशियालाई अनुमान गरिसकेको थिएँ त्यो चानचुने रहेनछ अव भनेर । त्याँहा लमतन्न सुतिरहेका बाटा बाटा वरिपरी फुलिरहेका फूल र मौसम नै बर्दान भएर भूमिलाई दिएको प्राकृतिक सौगात नै पर्याप्त थियो मलेशियाले विकास गर्नुमा । त्यसैले मलेशियाको कुनै पनि कुनाबाट जुनसुकै कुना र ठाँउहरु जाँदा घुमाउरो बाटो भएर हिड्नु नै पर्दैन । पुनः पहिलेकै ठाँउमा फर्किनै पर्दैन । जहिँतहीँ बाटै बाटा छन् । जताबाट गए पनि आफ्नो गन्तव्यमा पुगिहालिन्छ । त्यति राम्रो सडक संजालका लागि एसियाकै नमुना हुनुपर्छ मलेशिया । हप्तै पिच्छे पानी परिरहने उष्ण भुमध्यरेखीय तापक्रम नै पर्याप्त भयो सदासर्वदा हरियाली बनाउन मलेशियालाई । रबर खेती र पामतेल उत्पादनको लागि सुहाउदो माटोलाई साथ दियो मौशमी वातावरणले मलेशियालाई । यति मात्र होइन महाथिर जस्ता राष्ट्रवादी र विकास प्रेमी नायकलाई जन्मदियो मलेशियाल जस्ले छोटो समयमै नजिकैको इन्डोनेशिया भन्दा कयौँ गुणा विकासे फड्को मारेर दुनियाँलाई चकित पारिदिए । देखाइदिए आफ्नो विलक्षण विकास शक्तिको परिक्षा पराई मुलुकलाई ।

कुनै बेला वेलायती उपनिवेश भएको मलेशियाले भौतिकी विकासमा फड्को मारेको धेरै भएको छैन । इन्डा्नेशियाबाट आएका बहुसंख्यक आदिवाशी भूमिपुत्र मुसलमान सम्प्रदाय चिनियाँ मुलका ब्यपारिक वर्ग र अल्प संख्यक भारतीयमुलका बिशेषगरी तमिल सम्प्रदाय को आधिकारिक बसोवास रहेको मलेशियालाई समुद्रहरुले पनि समृद्ध बनाएको छ ।

मलेशियाको पहिलाको नेपाली नाम मालाया थियो । मलाया पहिले- पहिले शैनिक भर्ति लाहुरे लहोरमा भर्ना हुने भएकाले जन्मिएको शव्द तत्कालिन भारत र हाल पाकिस्तान भएर वेलायती उपनिवेश कालिन भारतबाट लडाईमा लगिने ठाँउ बिशेषले चिनिन्थ्यो नेपालमा । त्यसो त आजभोलि पनि राबाङ्ग Rawang भन्ने ठाँउमा अझैसम्म पनि नेपालीहरुको सानो वस्ती छ जुन द्धितीय विश्वयुद्धमा लडाई लडेका नेपालीहरुको परिवारहरुको बसोवास रहेकोछ । त्यो बसोवास मिलाउन र गोर्खालीहरुलाई मलेशियाली नगरिकता दिन तत्कालीन प्रधानमन्त्री महाथिर मोहम्मदले भूमिका खेलेका थिए । आजभोलि भने मलेशिया सस्तो श्रम वजारको रुपमा नेपाली माझ चिनिएको छ । झन्डै चारलाखको हाराहारीमा नेपाली कामदार रहेको मलेशियामा इन्डोनेशिया र बंगलादेश पछि नेपाली कामदारको गणना हुन्छ ।

सन् १९५७ मा वेलायतबाट स्वतन्त्र भएको मुलुक मलेशियाको त्यतिबेला नेपालको भन्दा पनि आर्थिक अवस्था जर्जर थियो तर आज आएर मलेशियन नागरिकको बार्षिक प्रति व्यक्ति आम्दानी दश हजार अमेरिकी डलर भन्दा उकालो लागिसकेको र दिनानुदिन यो चुलिएको चुलिऐ छ ।

कहाँसम्म सत्य हो भनिन्छ पाँचहजार भारतीय नागरिक सहित पाँचसय वटा कागहरु बेलायतीहरुले मलेशिया आफ्नो उपनिवेश रहदा मलेशियामा लगेका थिए रे । त्यति धेरै संख्यामा रहेका भारतीयहरु त्यहा बाटो बनाउने र अन्य निर्माण कार्यमा सहयोग पुर्याउने परियोजनाका लागि मजदुर बनाएर लगिएको थियो । कागहरु चाहँी फोहोर बस्तु खानेहुँदा सरसफाइको हिसावले लगिएको हुन सक्ने अनुमान गर्न सकिन्छ । कागले पर्यावरण पनि अनुकुल बनाइ दिन्छ भन्ने धारणा छ त्यसैले पनि होला नेपाली चाडपर्वमा कागलाई महत्वपुर्ण पंक्षी मानेर उसको नाममा पर्ब राखिएकोछ । त्यहु लगिएका पाँच हजार भारतीय मजदुरहरुको संख्या बढेर सात दसक पछि अहिले लाखौं पुगिसकेको छ । भारतीय मुलका मान्छेहरु गएपछि उनीहरुका नातागोता र अन्यलाई पनि क्रमैसँग बिस्तारै लगेका प्रमाणहरु भेटिएका छन् । हाल पनि भारतीय मुलका मानिसहरु जो कोही भेटिन्छन् तिनीहरुका बावु मात्र त्याहा जन्मिएका र हजुरबुवा भने भारतबाटै गएका भन्ने शव्द मुखबाट सुनिन्छ । मलेशिया आउदा कतिका आफन्त र नातेदारहरु भारतमा नै छोडिएकाले हालसम्म पनि उनीहरुले आफ्ना नातेदारहरु खोजिगर्ने गरेको र नयाँ पुस्ताहरुले लगभग आफ्नो पुख्यौली थलो बिसर्िसकेको यथार्थ पनि छ्रयाप्छ्याप्ति भेटिन्छ भने कतिको भारतमा रहेका आफ्ना सगोत्री सन्तानहरुको मनग्य आवत जावत र सम्वन्ध रहेको देखिन्छ । त्यसैले उनीहरुमा भारत प्रेम असाध्य रहेको छ । भारतबाट मलेशिया जाने प्रायः सवै हिन्दू धर्मी बिषेश गरी शैवमार्गी रहेका छन् र हिन्दी भाषा मलेशियामा नबोलिए पनि हिन्दी फिल्म र हिन्दी गीतको बजार पत्याई नसक्नुको छ । भारतीय मुलका मलेशियालीहरु अधिकंाश तमिल भाषी भएकाले तमिल फिल्म हेर्न र तमिल गीत पनि प्रसस्त सुन्न पाइन्छ मलेशियामा । भारतीय मुल मात्र होइन मलेहरु पनि भारतीय कलाकार भने पछि हुरुक्क हुन्छन् । यसो हुनुमा धेरै भारतीय फिल्महरुको छायाङ्गकन मलेशियमा रहनु पनि हो ।

सानातिना दर्जाका सरकारी जागिर एकाध उच्च राजनैतिक पदहरुमा तमिल मुलका भारतीयहरु रहे पनि पछिल्ला दिनहरुमा व्यपारको क्षेत्रमा चिनिया र यो समुदायबाट उल्लेखनीय प्रगति गरेको देख्न पाइन्छ । त्यसो त मलेशियामा एक नम्वर मा चिनिया त्यसपछि भूमिपुत्र मले र भारतीय मुलका मनिसहरु नै व्यापारमा देखिएका छन् । वहुराष्ट्रिय कम्पनीहरुको संख्या अत्याधिक रहेकाले वीस लाख मजदुरहरु मलेशियाको विकाशमा सहयोगी भएका छन् । माथिल्लाृ सरकारी पद र राजनैतिक निर्णायक ओहदामा अधिकांश भूमिपुत्र मले हरुकै बोलवाला छ मलेशियामा । भूभिपुत्र मुसलमानहरुका लागि सरकारले धेरै सुविधा दिएको छ मलेशियामा । कति विषयमा भूमिपुत्र मले वाहेक अन्य नागरिकलाई दोश्रो दर्जाको नागरिक झै लिइन्छ । यहाँसम्म कि बहुराष्ट्रिय कम्पनी र अन्य व्यापारिक प्रयोजनमा ५१ प्रतिशत लागानी भूमिपुत्रको नाममा हुनै पर्छ नत्र इजाजत पाइदैन । त्यसैले निःशुल्क पाइने शेयरले गर्दा भूमिपुत्रहरु धेरै अल्छे आराममुखी आशामुखी भएर गईरहेको तर्क समाजशास्त्रीहरुले गर्न थालेका छन् ।

बाटाघाटाको विकाससँगै भवन निर्माण योजनाको उच्चतम्् नमुना भने मलेशियाको प्रसाशनिक राजधानी पुत्रजयामा देख्न सकिन्छ । त्यहाँका भवन निर्माणको बनोट संभवतः एसियाकै उच्चतम बस्तुकला र वैज्ञानिक बनोटमा छ । हेर्दै आकर्शक मनमोहक र उदाहरणीय लाग्ने पुत्रजयाले सवैलाई मन लोभ्याउछ र मष्तिष्कलाई हुरुक् हुरुक् पार्छ । हेर्नै पर्ने ठाँउको नाम हो पुत्रजया । जानै पर्ने ठाँउको नाम हो पुत्रजया र सोच्नै पर्ने ठाँउको नाम हो पुत्रजया ।

त्यसो त वास्तुकला र सुन्दरताका हिसावले क्वालालम्पुरका जुम्ल्याहा भवन सम्भवतः विश्वमै प्रख्यात छन् । किनभने त्यो भवनमा प्रयोग गरिएको मानवीय कालिगढीले प्रत्येक मान्छेलाई मोहनी नलगाई छोड्दैनन् । झन् साँझ र रात्रिपख देखिने चाँदीमय प्रकाशको आभाले जुम्ल्याहा भवन उज्यालिदा यस्तो लाग्छ मानौ स्वर्गको एउटा भाग नै हो त्यो जुन पृथ्वीमा खसेर मान्छेका आँखाहरुलाई हेर्नुको मजामा वेहुला-वेहुली भएर अन्मिएको छ । मैले चीनको सेन्जेन टावर हेरेको छु चीनकै Window of the world भनाउदो आइफेल टावरको कान्छो भाईका टाउकाबाट आकाश सुम्सुम्याएको छु । चीनकै गन्झाउ टावर र संघाइको एसियामा पहिलो र संसारकै तेश्रो उचाई ४६८ मीटर को पर्ल टावरको टुप्पाबाट भेटिएसम्मका दृष्यहरु हेरेर मनलाई धन्य वनाएको छु । त्यतिमात्र होइन जापानको टोकियो टावर कोरियाको सामुन्द्रिक सतह भन्दा ३६० मीटर उचाईमा रहेको शिओल टावर र कोरियाकै होङ्ग नदीको किनारमा चुनौति दिने सम्पदाहरुको उचाई र त्यसमा आत्मासत गरिने अनुभव संगालिसकेको छु । तर मलाई मलेशियाको ४५१ मीटर अग्लो यो जुम्ल्याहा भवन जत्तिको मन अरु कुनैले तानेनन् । त्यसैले मैले प्रत्येक पटकको मलेशिया यात्रामा पा्रयः जसो साँझ र रातिका समयहरुलाई ती जुम्ल्याहा भवन छेउमै लगेर रम्न सम्म रम्ने गरेको छु । हेरेर छोएर र सुम्सुम्याएर पुलकित भएको छु र कहिल्यै नरित्तिने मायाँ लाएको छु तिनीहरु सित । ख्यै कस्तो जादु छ ती जुम्ल्याहाको सौदर्यमा म हुरुक्कै भएको छु ।

0 0 0 0 0

एक्लै हिडेर मैले क्वालालम्पुर टावरलाई गोलाकार रुपमा बाँधिसकेको रहेछु । मैले जति सोचेँ एक्लै रहेर नै सोचेँ । समुह वीचमा रहेपनि म एक्लै थिएँ र मलाई चिन्ने कोही थिएन त्यो यात्राभरि । सवै भन्दा नरमाइलो चै समुह बीचमै रहेपनि एक्लै हुँदाको एक्लै बन्दाको र कसैसँग नबोल्दाको क्षण हुँदोरहे छ । यद्धपि पूर्वीय मान्यतामा मौन रहनु एक किसिमको योग हो जस्ले मन स्थिरमा राख्छ र मानसिक शान्ति दिन्छ भनिन्छ ।

सोच्दा सोच्दै म क्वालालम्पुर टावरबाट टावरलाई दाहिनेतिर पार्दै कोतराय छेउको बाटो हुँदै कोठामा आईपुगेछु । पसिनै पसिनाले भिजेको सरिरबाट लुगा फुकाएर मैले पुनः ३८ तला माथिबाट क्वालालम्पुर टावरलाई हेरे । उ अझै मेरो नजिक जस्तो लाग्यो मलाई । यस्तो लाग्दै थियो कि मेरो खुसी मेरो थकान र मेरो दुःख ऊ पनि साट्न चाहान्छ मसँग । तर म विवश थिएँ उस्का सम्पूर्ण मौन भाषा बुझ्न नसक्नुमा र विवश थिएँ आफ्नो संवेगीय कमजोरीमा ।

Email:krishnaprasai@yahoo.com

टिका लाउन नपाईने भो

2008-10-09T14:12:00.001+05:30

सूर्यराज गिरी

यसपाली नि बाआमाको टिका लाउन नपाईने भो

तिहारमा नि देउसी भैलो खेल्न नपाईने भो

परदेशमा बस्दा बस्दै आधि उमेर ढल्कीगयो

यता आउँदै चुहेको छानो अझै छाउन नपाईने भो

खेतबारी बाँझै छ रे आफू परदेश लागेपछि

बुढा भए घरका बहर अझै दाउन नपाईने भो

बुढो हड्ड् कति घोट्छन् बरा बाबाआमा

छोरो भईकन पनि सघाउन नपाईने भो

हार्दिक आवहान

2008-10-08T23:07:00.006+05:30

आदरणीय नेदरल्याण्डबासी सम्पूर्ण प्रवासी नेपाली दाजुभाई तथा दिदीबहिनीहरु,

नेपाली भाषा र साहित्यको सम्बद्र्धन एवं संरक्षण गर्ने उदेश्यले स्थापना भएको अन्तराष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) को मातहतमा रही नेदरल्याण्डमा पनि अन्तराष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज नेदरल्याण्ड च्याटरको स्थापना गर्न गईरहेका छौँ । त्यसैले आफ्नो मातृभाषा नेपालीलाई मायाँ गर्नुहुने सम्पूर्ण ईच्छुक प्रवासी नेपाली दाजुभाई तथा दिदीबहिनीहरुको सहभागीताको लागि हार्दिक आवहान गरिन्छ ।

शुभकामना बिजया दशमी २०६५ को

2008-10-06T23:18:00.000+05:30

गिरेको ऊ आफ्नै नजरमा रहेछ

2008-10-06T22:52:00.004+05:30

लेखकः ज्ञानुवाकर पौडेल

गिरेको ऊ आफ्नै नजरमा रहेछ
बदनाम निकै यो सहरमा रहेछ

मेलजोलमा छैन रुचि पटक्कै
चाख धेरैलाई टक्करमा रहेछ

अ"गुर पनि कही" अमिलो हुन्छ -
खोट फ्याउरोकै अधरमा रहेछ

सरस नभए'नि तिम्रो गजल
सुन्नलाई मजा बहरमा रहेछ

हरियो पात बन्धक सधै" रूखको
झरेको पात हेर सफरमा रहेछ

उज्यालोको छैन कही" अत्तोपत्तो
अ"ध्यारो भने घर घरमा रहेछ

छैन योगदान यहा" जसको केही
नाम किन उसैको खबरमा रहेछ

के हुन्थ्यो सहज स्वैच्छिक मरण
मिसावट अचेल जहरमा रहेछ ।

साभार स्रोत: http://www.kantipuronline.com/pNepal/article.php?&aid=97

उपासना

2008-10-04T00:21:00.018+05:30

गाउँकी छोरी
स्वर: मान्डबी त्रिपाठी
रचना: सुर्यराज गिरी

गाउँकी छोरी गाउँ मै हुर्कें
तिमी राम्री छौ भन्छन साह्रै फुर्कें
जवानीले छोएछकी लाज लाग्न थाल्यो
किन किन बैशंको मात लग्न थाल्यो
मलाई कानैमा झुम्का ल्याइदेउ है
मलाई पाउमा पाउजु ल्याइदेउ है

जहिले देखी तिमी सँग चोखो माया बसेछ नि
तिमीलाई नै दिन्छु यो जीवन जती दु:ख परे पनि
मेरो सिउंदो रङगाई देउन, अंगालोमा बांधिदेउन
नशालु ति नजरले, यि नजरमा हेरिदेउन
हो, मलाई रेशमी लेहंगा ल्याइदेउ है
मलाई सुनैको चुरा ल्याइदेउ है

मुटुभरी माया सांची मुसुमुसु हाँसिरहने
मोहनी ति फूलहरुलाई पिरतीले गाँसिरहने
अधरको खुशी देउ, नजरको प्रित देउ
बिझाउने काँडा होइन, कोमल त्यो शीत देउ
हो, मलाई सुनको शिरबिन्दी ल्याइदेउ है
मलाई हातैमा चुरा ल्याइदेउ है

तिम्रो चोखो
स्वर: रामकृष्ण ढकाल
रचना: सुर्यराज गिरी

तिम्रो चोखो हृदयमा जाउँ जाउँ लाग्यो मलाई
बास देउन मेरी मायालु
ती गुलाबी अधरमा चुमुचुमु लाग्यो मलाई
अंगालोमा बाँध मायालु

हिमालले सगर चुम्ने लहरले किनार
आशाको फूल फुलिसक्यो यो माया नमार
ति आँखाका झिल भित्र डुबुँडुबुँ लाग्यो मलाई
हेरिदेउन मेरी मायालु
त्यो छातीमा मेरै नाउँ लेखुँलेखुँ लाग्यो मलाई
खुलिदेउन मेरी मायालु

परेवाको जोडी जस्तै कावा खान्छ मन
पुग्छ कैले पाखा पर्वत लेक बेसी बन
सपनाको संसार साकार पार्न मन लाग्यो मलाई
साथ देउन मेरी मेरी मायालु
त्यो सराबी बोली तिम्रो सुनुँसुनुँ लाग्यो मलाई
मात देउन मेरी मायालु

माथि माथि
रचना: बिमल गिरी
स्वर: जगदिश समाल

माथि माथि लेकैमा चौंरी गोठ, बाटोमा मैच्याङ भेटियो
रुपकी रानीलाई देखेर मनको तिर्खा मेटियो
अब त लैजान्छु मैच्याङ तिम्रो आप्पालाई सोधेर

आकाश राम्रो हे नि लै लै पुर्णेको जुनले
मैच्याङ राम्री लैबरी लै लै बत्तिसै गुनले
ल्हासा बाट सुन किनी ल्याउछु, बनाइदिन्छु झुम्के फुली
मेरो माया साचीं राखे सानो हुन्छ हिमाल चुली

लामा सँग हे नि लै लै जुराउँला साइत
जाउँला घर लैबरी लै लै नबस माइत
जोवन तिम्रो भरिन लाग्यो, भरिएर छल्की जाला
होस गर है कोही पापी तिमीसँग पल्की जाला

रिम झिम
रचना: बिमल गिरी
स्वर: पुष्पा पौडेल

रिम झिम पानीमा
नाच्न गाउँन मन लाग्यो
जवानीले छोएछ कि
पिरती गास्न मन लाग्यो

हावा पनि सुस्तरी चलिरहेको छ
कोयलीले को हो भनी गाइरहेको छ
मन यो किन चन्चल भो

मेरो कोमल मनमा बिझ्यो पिरतीको काँडा
जती जती सम्झन्छु म उती मायाँ गाढा
नशा मेरो पिरतीको हो

हो तिमीलाई
स्वर: रामकृष्ण ढकाल
रचना: सुर्यराज गिरी

हो, तिमीलाई म मन पराउँथे, मेरो भावनालाई बुझ्नै सकीनौ
हो, तिमीलाई म मायाँ गर्थे, मेरो चाहनालाई सुन्नै पाइनौ

भाँचियो यो जिन्दगी काम्रो को के भर
तिमी बाहेक यो जुनीमा अरु को नै छर
आकाश बेग्लै धर्ती बेग्लै मेरो बाटो बेग्लो भो
सजियौ डोलिमा तिमी मेरो जीवन एक्लो भो

हो तिम्रो म पूजा गर्थे
मेरो उपासना पत्तै पाइनौ

फूल रोझें काँडा भिझ्यो शीतले जलायो
पीरतीको मान्दिर बिश्वासघातले ढलायो
मन्दिर बेग्लै देउता बेग्लै मेरो बाटो बेग्लो भो
सजियौ डोलिमा तिमी मेरो जीवन एक्लो भो

तिमी रङी बिरङी
स्वर: रामकृष्ण ढकाल
रचना: बिमल गिरी

तिमी रङी बिरङी रङमा फुल्छौ म त सेतै फुलेको छु
हजार चोट दियौ तर मैले सारा भुलेको छु

मेरो पनि बाटो थियो अबिरल बगिरहने
तर एउटा विश्वाश थियो त्यसलाई पनि छेकिदिने
तिमी हिड्छौ आफ्नै गतिमा, म त कुरिरहेको छु
म त सेतै फुलेको छु

अनायासै रोइदिने नजर मेरा बेइमानी छन
कता कता सल्बलाउने अधर मेरा अभागी छन
तिमी भुल्छौ सारा संसारलाई, म त खोजिरहेको छु
म त सेतै फुलेको छु

जहाँ गयो
रचना: बिमल गिरी
स्वर: नरेन्द्र प्यासी

जहाँ गयो ठेस लाग्छ हेर्छु क्षितिज पारी
ठगिस् मलाई कर्म भन्दै रुन्छु धरधरी ।

जिन्दगीको गोरेटोमा गर्नु पर्ने कति
समयले कोल्टे फेर्यो हुन्न सोचे जति,
मन् बुझाउँदै आफैंलाई राख्छु पारी पारी
ठगिस् मलाई कर्म भन्दै रुन्छु धरधरी ।

हुन्न रैछ सोचे जस्तो खोजे जस्तो जीवन्
भाग्य दोशी भन्दै रुन्छ एकान्तमा यो मन्
खुशीहरु सबै भागे सबै निरासालाई छाडी
ठगिस् मलाई कर्म भन्दै रुन्छु धरधरी ।

बद्लिसके
स्वर: सपना श्री
रचना: अम्बिका गिरी

बद्लिसके धेरै रितु, बितिसके सारा दिनहरु
तिमी आएनौ, हो तिमी आएनौ

सिरानीलाई भिजाएर रात कट्या छ
सावन को बगर जस्तो आँखा भिज्या छ
मरुभुमी भयो यो ज्यान बाँचु कसोरी
नुनिलो यो आँसु पीइ हाँसु कसोरी

बाचा थियो छिट्टै आउने
चिट्ठी नि पठाएनौ

शायद तिम्लाई कुनै ठुलो दु:ख पर्‍यो कि
परदेशमा कुनै ठुलो चोट पर्‍यो कि
कि भुलिदियौ मलाई निस्ठुरी भएर
बद्लीए झै देख्छु सब चिज हुरी भएर

न भुल्नु मलाई, चोखो माया कही पाउने छैनौ
तिमी आएनौ, हो तिमी आएनौ

छिट्टै बजारमा आउँदैछ

2008-09-27T23:25:00.003+05:30

ठूलो पारेर हेर्न फोटामा क्लीक गर्नुहोस्

कस्तो नाता हो यो

2008-06-22T12:39:00.003+05:30

लेखकः राकेश कार्की

भुल्न खोँजे भुल्न सकिन
भेटेर पनि बोल्न सकिन
कस्तो नाता हो यो

दुई टुकि्रएका भावनाको
शुन्यताले भरिएको विरही रात
कसैको अभाव भएझैँ लाग्छ
सिरान मुनि लुकाएको तस्विर
मलाई नै हेरी रोएझैँ लाग्छ

भुल्न खोँजे भुल्न सकिन
भेटेर पनि बोल्न सकिन
जीवन सुगन्ध उड्दै गए पछि
लामो व्यथा बोकेझैँ लाग्छ
सँगालेको तिम्रो कुसुमे रुमाल
मायाँ गरी सधैँ ओडेझैँ लाग्छ

भुल्न खोँजे भुल्न सकिन
भेटेर पनि बोल्न सकिन
कस्तो नाता हो यो
दुई टुकि्रएका भावनाको

हाल: लस एन्जेल्स

चाउरिएकी अनुहारलाई

2008-06-16T00:08:00.004+05:30

लेखकः बिमल गिरी
चारपाने, झापा

चाउरिएकी अनुहारलाई चहराउन किन आयौ
सुकेकी थिए जरैबाट लहराउन किन आयौ
कुनै रात नरोई बितेनन् तर आखिर मृत्यु परान्त
कात्रो फहराउन किन आयौ
कात्रो फहराउन किन आयौ
हाल: बु्रसेल्स बेल्जियम

आँधीसँग मीत लगाएँ,

2008-06-12T04:32:00.003+05:30

लेखकः दीपक खड्का

आँधीसँग मीत लगाएँ, आगो मन पराएँ
निदाएको बस्तीबाट सुटुक्क म हराएँ

आरामदायी बिस्तरामा नसुतेको होईन
तर भन्छन् – म अक्सर सपनामा कराएँ

संक्षिप्त बसन्तमा फूल फूलेको देखेको हो
हुनसक्छ सदाबहार काढाँसँग डराएँ

केही आस्था, केही आशा – सहयात्रा यै त हो
कसैको बाजी लगाएँ, कोही राजी गराएँ

धर्म छाडेका पाईलाले अझै छैनन् मेरा
यत्ति हो यो भीरमा हिड्दा किञ्चित धर्मराएँ

धैर्य नगुमा "दीपु", सुन खाग योद्दाको कथन
सङ्ग्राममा हारियो तर यूद्दमा हराएँ

खोइ कस्ले बन्यो

2008-06-07T03:44:00.001+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

खोइ कस्ले बन्यो छाती भरी माकुराको जालो
इज्जत ढाक्न कस्ले दियो फेरी मक्काको टालो

शेरको जुङगा ओखलिए,छाला ओढी बाघ बन्ने
धेरै जनावरको होहल्लामा अब कस्को पालो

स्नेह सदभाबको बुटी पाखा भरी थियो
बाँदर जात उक्काइ पाप्रो पारे घाऊ आलो

बादलको घेरा हटेको किम्बदन्ती ताजै छ
घामको झुल्कै नपरी किन जताततै कालो

दाबिलो लाग्या पेटमा माड लगाउनु थियो
आज सुम्सुमाउनेले नै ठोके सुन्निएको गालो

हाल: कोलोराडो अमेरिका

यस्तै भो मायामा फसेपछि

2008-06-05T20:44:00.001+05:30

लेखकः राकेश कार्की

बिदेशीसँग माया बसे पछि
यस्तै भो मायामा फसे पछि

नजिक गई ब्युटीफुल भन्छु
दश थरी मेक्अप् घसे पछि

नोलाई पनि ऐस् भन्ने भएँ
फणा फिजाएर डसे पछि

छोड्नै पर्यो नि आफ्नो पन
मेरीको पनले कसे पछि

कमाए जति सबै दिनुपर्छ
खप्नुहुन्न आँशु खसे पछि

बा आमाले रोज्या काँ पाउनु
कमाउन बिदेश पसे पछि

हाल: लस एन्जेल्स

मानवअधिकार

2008-06-04T01:18:00.001+05:30

लेखकः तुलसीहरि कोइराला

केही व्यक्तिहरूले रातो कपडामा सेता अक्षर लेखिएको एउटा तूल टाँगेर नारा लगाउँदै गन्तव्यतिर हिँडे । उनीहरूले त्यो तूल टाँगेको एकजनाले नजिकैबाट हेरिरहेको थियो । टाँग्नेहरू ओझेल परिसकेपछि पनि उसले निकैबेर त्यो तूललाई हेरिरह्यो र मुसुक्क मुस्कुराउँदै आफ्नो शरीरतर्फहेर्‍यो । उसले तूलमा लेखिएका वाक्यहरू पढेझैँ गर्‍यो र प्रतिक्रियास्वरूप फिस्स हाँस्यो । पल्याकपुलुक हेर्दै तूललाई टाँगिएको ठाउँबाट निकाल्यो र आफ्नो शरीरमा मिलाएर बेर्‍यो । तूलले राम्ररी बेरिएपछि ढुक्क भएझैँ गरी पुनः एकपटक हाँस्यो त्यो व्यक्ति । तूल टाँग्नेहरू भोलिपल्ट पुनः त्यही ठाउँमा आए । हिजो टाँगिएको तूल नदेखेपछि 'पक्कै पनि कसैको षड्यन्त्र हुनुपर्छ' भन्दै अडकल काटे । केहीछिनमै उनीहरूले आफूहरूको तूलले बेरिएर हिडिरहेको मान्छेलाई देखे । उनीहरूले त्यसलाई हुचीलले बिरालोलाई झम्टिएझैँ झम्टिएर र कुटपीट गर्दै उसको शरीरबाट तूल निकाले ।
उक्त तूल पुनः त्यहीँ ठाउँमा टाँगियो र त्यहाँ विजयको नारा लाग्यो- मानवअधिकार जिन्दावाद ! हाम्रो पार्टीजन्दावाद !! बेरिएको तूल निकालिएपछि र्सवाङ्ग नाङ्गो भएको त्यो व्यक्तिले उनीहरूको शरीर हेर्‍यो र आफ्नो शरीरलाई नियाल्दै एकपटक पुनः हाँस्यो । नारा लगाउनेहरूसँगसँगै त्यो नाङ्गो व्यक्ति पनि आवाज थप्दै पछिपछि लाग्यो- मानवअधिकार जिन्दावाद !! हाम्रो पार्टी जिन्दावाद !!

लेख्दा लेख्दै चिठी तिमीलाई

2008-06-01T03:51:00.005+05:30

लेखिकाः सुबीना गिरी
सापिगं - ३, काभ्रे

लेख्दा लेख्दै चिठी तिमीलाई, मसी त्यसै सिद्धिएछ
पुज्दा पुज्दै भगवान् तिमीलाई, भाग्य त्यसै रित्तिएछ

नक्कली मसी परेछ मेरो, सकिन लेख्न चिठी तिमीलाई
निष्ठूरी दैब रहेछौ तिमी, तिमीले देख्न सकेनौ हामीलाई

के गल्ती थियो र हामी दुईको, बिछोडमा तड्पी बाँच्नु नै पर्ने
जवानीभरि मुटुमा पिडा, तैपनि जीवन साँच्नु नै पर्ने

लगिदेउ दैब हामीलाई छिट्टै, नराख यसरी दुइतिर रुवाई
भेट्ने छौँ हामी अर्को जुनीमा, त्यसपछि बस्नेछौँ मनलाई बुझाई

नशाले छुन छाडे

2008-06-01T02:42:00.002+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

नशाले छुन छाडे रसिलो ओठ चुम्न देउ
बैशको माद पिएर एकचोटि झुम्न देउ

स्वोर्गै भएनी चाहिएन अबलाई भइगो
तेही नै नयनको परिधि भित्र घुम्न देउ

नजरको बाण चले देखी घाइते भाको'छु
धपक्क बल्या तिम्रो रुपमा होश गुम्न देउ

कामदेवको ताती लग्लान तिमीलाई खिच्न
सुरक्षाको लागि लौ पहरे भई रुग्न देउ

दुश्मनले तिम्रा खुशीमा एम्बुश थापे भने
पट्रोल पठाउने छु दिल सम्म पुग्न देउ

हाल: कोलोराडो अमेरिका

शरदीय घाम

2008-05-31T14:50:00.002+05:30

लेखकः टंक वनम

पहिलो रजस्वला पछि
कौमार्य छरिए जस्तै
उदाङै भएको
शारदीय घाम
धर्तीमा तरुनी बैँस उमारेर
पराग सेचनका पखेटाहरु
अतृप्त इत्छाको
सून्दर सपनाहरुमा
एक जुवा घाम लम्बिन्छ
सिमलको भूवाले टाÂङ्छ
माया र संम्झनाको डोरी
जून घामको लुकामारीमा
खेल्छ बादलको चक्काचुली
हो
मात्तिएर खुबै हाँस्दा
शारदीय घामको सुकुमारी गाला
चुम्न खोज्छ
निलो आकासको नक्कचरो बैँस ।

मनै त हो
पुतली भएर उड्न थाल्छ फाँटहरुमा
पुग्छ पर ……पर ……।
भौतिक शरीर
मनको कोक्रो न हो
चराचर जगतको
निरन्तरता दिँदै
भष्म हुन्छ एक दिन
तर
शारदीय घामको बैँस
उसरी नैं
अग्ली रहन्छ
जसरी कौमार्यको लाज
अग्लि रहेको हुन्छ उकालै उकालो ।

हाल: बेलायत

खसखस लाग्छ

2008-05-27T03:54:00.001+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

खसखस लाग्छ आजभोलि कुरा काट्यौ कि
अर्कै राजा मनमा पाली मलाई ढाट्यौ कि

श्रीखन्ड र खुर्पा बिड उस्तै देख्छौ तिमी
भ्रममा पारी चिनी भनी नून चाट्यौ कि

विश्वास जोडछु भन्यौ शंका लाग्छ अचेल
मनभरी कतै घातको दाम्लो बाट्यौ कि

कुरा छल्न सिपालु छौ डर लाग्छ अझै
जुठो माया चोखो भनी भाषाण छाट्यौ कि

अंगालोमा बेरिदा नि हराएझै लाग्छ किन
अन्तै खाता खोली कतै माया साट्यौ कि

हाल: कोलोराडो अमेरिका

कस्ता कस्ता छन्

2008-05-25T17:09:00.002+05:30

लेखकः राकेश कार्की

मन्दिर भित्र बाहिर प्रभु नाम जप्नेहरु छन्
आईलागेको दु:ख आँशु झारी खप्नेहरु छन्

कोही मुसा बनि पसेर सिँह बनि गर्जेर
आफूलाई ताते गराउनेलाई नै रोप्नेहरु छन्

फसाएर तर्सनेलाई कठघरामा उभ्याएर
आफ्ना सबै कालाकरतुत छोप्नेहरु छन्

पवित्र नदि नालामा ढल खनाईदिएर
डिष्टील वाटरमा आफूलाई चोप्नेहरू छन्

के आफ्नो भन्नु आन्द्रा डढाउने रक्सी
भो भो भन्दा भन्दै पनि थप्नेहरु छन् ।

हाल: लस एन्जेल्स

खप्परै अभागी रछ

2008-05-19T04:06:00.001+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

खप्परै अभागी रछ भयो पिरै पिर
तडपाएर राख्नु भन्दा बरु मुटु चिर

आङ कनाई छारो उडायौ गाउ चारी
दुनियाँले कुरा काटे झुक्यो अब शिर

मायामा सन्का कहाँबाट पसायौ तिम्ले
साउन भदौ बगेर जिबन भो भिर

मनै भ्रान्ती भाको'छ शान्ती कहा पाउनु
तिमी सित भेटे देखी छैन मन थिर

फुल्छ्यौ भन्ने लाग्याथ्यो, मन खोल्दिए
तिमी दुखयौ सधैं भरी यही मुटु निर

हाल: कोलोराडो अमेरिका

अंक न'भा जिरो

2008-05-11T20:42:00.002+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

अंक न'भा जिरो
तमासेको हिरो

भोकाको बेलामा
चामलको किरो

गुलियो भुलियो
अब गड्यो पिरो

धाजा फाटे मन्मा
मुटु भित्र चिरो

तमासेको हुल
चटकेको हिरो

धेरै दुख्यो भयो
नछाड हो तिरो

मंत्रीज्यू कसरी भो समानता

2008-05-11T04:43:00.005+05:30

लेखकः राकेश कार्की

मंत्रीज्यू
कसरी भो समानता
जब बिचरो सिपाहीले
सधैं बुट बजारेर हजूरलाइ
स्यालोट ठोक्नु पर्छ भने

हजूरको विदेश भ्रमण
किन समान छैन
पसिनाले रुझेर भारी बोक्ने
भरीया दाईको
उकालो ओरालोसंग

हजूरको बोलाई हाइफाइ छ
हजूरको बसाई हाइफाइ छ
डुलाई खवाई हिडाई पियाई
लवाई हँसाई सुताइ रिसाई
सबै सबै हाइफाई छ

समानता नारामा हँुदोरैछ
संविधानको धारामा हँुदोरैछ
समानता भाषणमा हँुदोरैछ
समानता रासनमा किन हुन्न
समानता शासनमा किन हुन्न

जिन्दगिको खुशी सबै

2008-05-10T04:18:00.001+05:30

लेखकः बिमल गिरी
चारपाने, झापा

-
जिन्दगिको खुशी सबै तिम्रै निम्ति साँचेकी छु
चाँडै आउ है भन्दै मनमा देवी देउता भाकेकी छु।

सात समुन्द्र पारी तिमी बिदेशीको साथ सँगै
दिन बिताउनै कठीन भयो कति बसौं एक्लै रुँदै,
मिलनका खुशी सबै तिम्रै निम्ति साँचेकी छु
चाँडै आउ है भन्दै मनमा देवी देउता भाकेकी छु।

मनमा कैल्यै खुशी छैन रुन्छु सधैं आँखाभरी
बैंस त्यसै खेर गयो ओईलियको फूल सरी,
आउने दिनको खुशी सबै तिम्रै निम्ति साँचेकी छु
चाँडै आउ है भन्दै मनमा देवी देउता भाकेकी छु।

हाल: ब्रुसेल्स, बेल्जियम

शुभकामना आमालाई

2008-05-05T13:28:00.002+05:30

आमा तपाईंको महानताको बयान म कसरी गरु यहाँ
तपाईं साच्चै महान हुनुहुन्छ
म यती धेरै भाग्यमानी रहेछु
तपाईंको न्यानो कोखमा जन्म लिन पाएँ
मलाई थाहा छैन मैले कसरी तपाईंको दुधको भारा तिर्न सक्छु
त्यही एक बाटो म देख्दै छु
तपाईंलाई कसरी खुशी राख्न सक्छु
तपाईंलाई संसारको खुशी दिन चाहन्छु
तपाईंनै मेरो सबैथोक हुनुहुन्छ
मलाई संसार देखाउने मेरी आमा
संसारमा मलाई चिनाउने मेरी आमा
आजको यो महान दिनमा तपाईंलाई धेरै धेरै शुभकामना

कोपेर मुटु लडायौ किन

2008-05-05T13:06:00.003+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

कोपेर मुटु लडायौ किन माया यो ढलेछ
खोपेर दिल्मा बनाको चिनो कसरी बलेछ

दुई दिन्को सुख दैबले खोसी लगेछ कही
छोपेर खुशी तडपाई त्यही भाग्यले छलेछ

तिर्खाको मन्मा उर्लेका प्यास निभाउन भनी
चोपेर खूनले लेखे थि पत्र नहेर्दै जलेछ

आफ्नो बिरानो भएछन बैरिको भिडमा खै
रोपेर फुल भएछ भुल कडा त्यही फलेछ

निरह थिए बिरह थियो साहरा थिएन
घोपेर छुरा पारी चिरा कुन हासो चलेछ

मेरो नै भर परे हुन्छ

2008-04-28T02:52:00.003+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

धेरै भो आँखा जुध्या, मनको कुरा गरे हुन्छ
प्यासी भा'छु पिउन, बैशको प्याला भरे हुन्छ

बेली चमेली भरी, मनै फुलाई देको छु
छेक्छ कस्ले तिम्लाई, दिलको बाग चरे हुन्छ

पछुताई के होला, समयले नेटो काटेपछी
सुकेपछी झर्नै पर्छ, तनको बास्ना छरे हुन्छ

उजाड छ पहाड, बसाइ सर्न मन भए
मेरो दिलको गाम, बस्ती तिर झरे हुन्छ

खोले फाडो जे मिले, सन्तोष मानी हास्ने भए
खुशी दाईजो दिन्छु, मेरो नै भर परे हुन्छ

तिमीले गाढ्या मायाको

2008-04-24T19:42:00.002+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

तिमीले गाढ्या मायाको चिनो ढलायो को आई
छुराको धार मुटुमा रेटी चलायो को आई

भर्खरै बन्या मायाको घर सजिन नपाउदै
खरानी बनाइ खुशी सबै जलायो को आई

हर्श र उल्लास टुसाको मात्र के थ्यो यात्रामा
फर्कने बाटो नभाको ठाममा छलायो को आई

तिम्रै भरोसा ओढेको थिए जनम भर लाई
आसुको भेल पठाइ जिबन गलायो को आई

अमृत सरी बाणी कती मधुर थियो तिम्रो
सुन्दर संसार बिच बिश फलायो को आई

परदेशमा साइला दाइको

2008-04-20T17:32:00.002+05:30

लेखिका: अम्बिका गिरी

परदेशमा साइला दाइको नामै फेरिएछ
सुख सँग बस्थे यता उता कामै फेरिएछ

सधैं जसो चिसो हुने कस्तो ठाउँ होला
मनोरम यो द्रिश्य हेर्ने उता घामै फेरिएछ

धेरै कमाइ गर्ने आशामा बिदेशिएका थिए उनी
रुपैयालाई बिर्सिएर उनको दामै फेरिएछ

कैले यता कैले उता बस्ने ठेगाना छैन भन्थे
चिट्ठी लेखी पठाउ भने उनको ठामै फेरिएछ

झर्को फर्को तिम्रै ठुलो

2008-04-19T04:33:00.003+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

झर्को फर्को तिम्रै ठुलो, अझै घुर्काउछौ तिमी
सानोतिनो कुरामा नि, आशु तुर्काउछौ तिमी

मन सफा भए गंगा, लोटामा पनि अटछ
सन्का पाली लन्का खाने, कुरा हुर्काउछौ तिमी

औशी पूर्णे लाग्छ क्यारे, खुशी हुँदा किन फेरी
उडाएर हाबा भरी, साह्रै फुर्काउछौ तिमी

टलटुले विश्वाशको, के भर हुदो रछ खै
अठठ्याएर किल्किलो, डोरी सुर्काउछौ तिमी

अबोध चेहरा भित्र, कुटिल मन रछ त
राम राम भनी भिर तिर गुर्काउछौ तिमी

अत्मा साक्षी राखेर, कसम खाको भन्थौ त
अतित भुलेर आज, याद खुर्काउछौ तिमी

म रुँन सकिन

2008-04-17T04:25:00.002+05:30

लेखक: -राकेश कार्की

तिमी नरोएको भए म रोइदिने थिएँ
दुःखेका चोट सारा बगाइदिने थिएँ
तिम्रो आँसु जे भन्दैछ
त्यही नै भन्छ मेरो धडकन
आखिर एउटै त हो िन
तिम्रो मेरो हृदयको जलन
तिम्रो जस्तै पिँडा मेरो
त्यसैले देखाउन चाहिन
अझ विलौना गछ्र्यौ भिन
म एकसाथ रुन सकिन
सत्य तिमी नरोएको भए म रुने थिएँ
दुःखेका चित्त सारा बुझाइदिने थिएँ

लस् एन्जेलस्

शुभकामना नयाँ वर्ष २०६५ को

2008-04-13T03:08:00.003+05:30

नेताप्रसाद गाउँ फर्के

2008-04-10T05:33:00.005+05:30

लेखकः उही कुमार लामा
२२ चैत २०६४

मेरो घरको तल खरीको रुख छ
ठूलाघरे माइलाको सुरक्षार्थ त्यहाँ
मानिस झुण्ड्याएको अझै दुख्छ।
त्यहीँ रुखमुनि एक जादुगर आउँछ
ठूल-ठूलो स्वरले फुटानी लडाउँछ
को रहेछ ऊ? खुल्दुली सल्बलाउँछ
चिन्नै पर्‍यो नि, नकाव खोलिन्छ।
ज्या! ऊ त हाम्रै गाउँको नेत्रे पो!
शहरको नाउँ नेताप्रसाद
अशान्तिले शहरमै रोकिएर
वर्षौंपछि गाउँ फर्किएको।
उहिले पाडोमाथि, अहिले प्राडोमाथि
उहिले सुकुलमा, अहिले सुकला
जादूगरको बिछट्टै कला।
यता गाऊँमा कान्छीमाया बितिन्
नपाएर एक पुरिया जीवनजल
उता शहरमा नेताप्रसादले पिए
कमिशन र सुत्केरीले पिउने झोल।
पेट भरिएन, बेचे पजेरो र पासपोर्ट
अझ भरिएन, आफैँलाई बेचिदिए
आफ्नो चोलै फेरेर बोका बनी
च-माले र देउडा नाच्ने होडमा
बोकाको दाम त करोडै थियो।
जसरी जनतालाई भोक छ
त्यसैगरी नेताप्रसादलाई प्यास छ
मेटाउनलाई स्कचले मात्रै नपुग्ने
पिउनुपर्ने बारका निर्वस्त्र नर्तकीहरू
चपाउँदै हरिणको सीतन्‌
दुर्लभ जन्तु भो त केको टन-टन्?
जनताको लागि जनताकै नाममा
जनताको रगतले, जनताकै दाममा
दिल्ली गएर फेरे कुहिएको मृगौला
भने नेताप्रसादले, लोकतन्त्र बच्यो
त्यसैले लोकतन्त्र— जिन्दावाद!
शहरमा आलिशान महल
गमक्क नेताप्रसादका वरिपरि
घुम्छन् जग्गा र मान्छे दलाल
अघि-पछि छन् गर्नेहरू मानव-हलाल
छिमेकमा पानीको अभावले कोलाहल
प्रदूषण रोग, भोक र शोकले बबाल।
तैपनि खोजी भइरहे छ निकास
ठोकतन्त्र र भोकतन्त्रको भूमरिमा
निकास कहिले कहाँ फेला पर्ने हो
जहाँ देशै छिन-छिनमा बन्द हुन्छ।
नेताप्रसादको क्लिशे सुनिन्छ
के हुन्न यहाँ? सबै थोक हुन्छ
एकपल्ट फेरि जिताएर त हेर!
संघीयता अनि गणतन्त्र
समाजवाद अनि लोकतन्त्र
बन्छ-बन्छ यसपालि नयाँ नेपाल।
नेताप्रसादको आदत त उही हो—
देशी-विदेशी मन्त्र, नोट र भोट पाएपछि
रोग, भोक र शोक होइन
सके विरोधीको उन्मूलन गरिदिने।
(संविधानसभाको निर्वाचनमा स्वच्छ छवी भएका उम्मेद्‌वारहरूलाई मात्र जिताउने आग्रहका साथ साढे २ सय वर्षे शाही दाशताबाट मुक्तिका लागि जीवन गुमाउने सम्पूर्ण वीर शहिद तथा तिनका परिवारहरूमा समर्पित)

पानीको फोकाथ्यो त्यो

2008-04-02T17:50:00.002+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

पानीको फोकाथ्यो त्यो मन छिनमै फुटी गयो
बलियो थेन समाउने हात ,पलमै छुटी गयो

मुटु कोपरेर हास्यौ तिमी दिमागमा तनाब थियो
जती होसियार भए पनि सुझाबुझ लुटी गयो

जुग्जुग टिक्ने सुमधुर ,सङगित हालेको थिए
बज्नै नपाई मायाको धुन दिल्कै तार टुटी गयो.

हिउद बर्षा केही नभनी तिमीलाई रोपी रहे
बिना बादल मेरो दिलमा असिनाले चुटी गयो

हाम्रो मायाको अबसानमा मलामिको खाचो थियो
मादरिको जातै यस्तो हो कि तमासामा जुटी गयो

तिमी बिनाको

2008-04-02T17:45:00.002+05:30

लेखक: -माकुम राइ

तिमी बिनाको संसारको, तिमी बिनाको बहारको, कुनै अर्थ हुने छैन
तिमी बिनाको सपनाको, तिमी बिनको बिपनाको, कतै पुराहुने छैन
चाहाना,बहाना,कामना,गहना,जे छु, तिम्रै मायालु
म होसी, बेहोसी,दोशी,निर्दोशी,जे छु,तिम्रै मायालु

घुम्ति मोडहरुमा, उकाली ओरालिहरुमा, मलाई तिम्रो साथ चाहिन्छ
तिमी सँगै मरे बांचे,तिमी सँगै रोए हाँसे, यो मनले शान्ति पाउछ
तिमी बिनाको जिन्दगिको, तिमी बिनाको बगाइको,कुनै किनार हुने छैन

जिवनको यात्राहरुमा, हिडाइको रफ्तारहरुमा,मलाई तिम्रै मायाँ चाहिन्छ
अग्लाई ऊचाई नाप्नलाई,क्षितिज छुनलाई, मलाई तिम्रो साथ जरुरि छ
तिमी बिनाको कल्पनाको,तिमी बिनाको तिर्सनाको, कतै सवाल हुने छैन

थुन्न जती खोजे पनि

2008-03-25T15:20:00.003+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

थुन्न जती खोजे पनि जाली मन त चुइदो रछ
भित्रै भित्र पाके पछी माया पनि त कुइदो रछ

साक्षी राखेका भगवान नि मौन भई दिएछन
छाती पग्ली भेल बगेछी खुशी पनि धुइदो रछ

जुन तारा धेरै टाढा कल्पनामा सिमित भए अब
सुख छैन भागमा जहिले नि दु:खै छुइदो रछ

जनमभरी नफुकोस भनी उनेको भनथ्यौ त
छली माया जती कसे पनि त चाडै फुइदो रछ

आफै मुटु घ्रेरेर आफ्नै मनमा बन्दी भएकोछु
घातका लप्का परेपछी मुटु पोली रुइदो रछ

मदिराका बुद छन

2008-03-12T03:51:00.002+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

मदिराका बुद छन कि नजरमा मात लाग्यो
पिउन भनेर तान्न के खोजेथे बात लाग्यो

ईन्द्रको अप्सरा हौ कि रजपटकी कामुक नायिका
भोगचलन गर्न नसक्ने इच्छाको खात लाग्यो

श्रदालाई तिरस्कारमा जाक्यौ च्वास पोल्ने गरी
दिल भरी कसोकसो सिस्नुको पात लाग्यो

भुतले खाजा खाने बेला जुराइएछ साइत
झिङा भन्किएको बासी चिज मात्तै हात लाग्यो

होश उडाउने हासो कसैको नासो भएछ अब
मनमा सकुनिको पासा भन्दा कडा घात लाग्यो

अमेरिका आउनासाथ

2008-03-08T20:20:00.002+05:30

लेखकः राकेश कार्की

अमेरिका आउनासाथ मस्ती कहाँ हुन्छ यहाँ
आउनेलाई था छ परिवेशले कसरी थुन्छ यहाँ

लोग्ने छोडी आउने स्वास्नी छोडी आउने
बच्चा छोडी आउनेको मन सधैं रुन्छ यहाँ

काम माथी काम गोरु ज्ााेतीए झैं सधैं
पठाउने डलरलाई रुपैंयाले गुँन्छ यहाँ

गर्न लाज आफ्नो देशमा यहाँ गर्नु पर्ने
उताको धक्कु र बखान कल्ले सुन्छ यहाँ

विरामी परेँ ऐया मरँे इन्सुरेन्स पनि छैन
नेपाली मायालु हातले कल्ले छुन्छ यहाँ

यता देख्छ उता देख्छ फ्यामीली सँगसँगै
आफ्नो परीवार ल्याउने सपना बुन्छ यहाँ ॥

लस एन्जेलस्

आफ्नै करङ

2008-03-02T13:51:00.001+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

आफ्नै करङ बजाइ पराइ मनका धुन छान्नेलाई
आफ्नै मान्छे भनुम कसरी बिरानो हुन जान्नेलाई

सम्झदा पोल्छ ,मुटुनै घोच्छ ,बिर्सन सक्तिन
हाँसि हाँसि आँफैले रचेको मायाको खुन तान्नेलाई

अभिमानको भर्र्याङ् चढी कहिले सगर पुगिदैन
के भनुम मलाई नै अन्न भित्रको घुन ठान्नेलाई

हजार गल्ती गरे नि साखिली भयौ आखिर
दोसी मलाई बनाइयो कस्ले छुन्छ रुन जान्नेलाई

सफलताले शिखर चडोस भन्ने कामना तैपनी
खार आउने गरी तातो तेलमा गुन झान्नेलाई

समकालीन कबिता

2008-03-01T17:14:00.002+05:30

लेखकः सहदेव पौडेल

अति भयो बन्द हड़ताल अति निस्कियो जुलुश
शिथिल भयौ हामीसबै, खंडित हुने भो मुलूक
लौन अब जागौ ,बाटो बनाऔ, जोतौ खेतबारी
सयौथरी जात धर्मका गोडौ फुलबारी

पाहड़ दुख्दा तराई रुन्छ तराई दुख्दा हिमाल
हामी सबै लड़ी मरे कस्को लागी नेपाल?
लौन अब मलम पट्टी बाधौ गरौ औषधि मुलो
ढिलो भैसक्यो अब त खनौ निकास को कुलों

बाईसे चौबिसे थियौ कुनै बेला जुटेकाछौ बल्ल बल्ल
फेरी यस्तै भैरहे नेपाल हुन्छ खंड खंड
लौन अब हातेमालो गरौ, मुस्कुराऔ, गरौ आशाका कुरा
धेरै बगी सके रगत अब रोकौ हिंशाका छुरा

बन्द स्कुल खोलौ अब , जोडौ भत्केका पुल
पन्छाऔ अब काडे तार फक्रन दिऔ फूल
लौ न अब पानी हालौ मलजल गरौ बालौ बिजुली बत्ती
तंत्र ,बाद र सभा भ्नाडा भन्दै देश को भयो दुर्गति

बाडी चूड़ी खाऔ बरु, मिलीजुली लगाऔ तर बनाऔ नेपाल
हत्या हिन्शा झगडाले हामीलाई जस्तै दुख्छ नेपाल
मुटू छुन्छ नेपाल…. एक दिन रुन्छ नेपाल
यदि म मरेर केही हुन्छ भने तिम्रो लागी म मर्छु नेपाल
तिम्रो लागी म मर्छु नेपाल….

धेरै भो बन्द हड़ताल………

हाल: न्यूयोर्क अमेरिका

पोको पारी हिंड्दा

2008-02-29T22:12:00.004+05:30

लेखकः प्रकाश अलोन
भोर्लेटार -६ लम्जुङ

पोको पारी हिंड्दा पनि माया कतै पोखिएछ
विरक्तिएर तिम्रो नाममा कथा एउटा लेखिएछ!

माया पनि कस्तो लाग्यो नसा भन्दा पनि साह्रो
छिपाइ-छिपाइ राख्दा पनि तिम्रो सामू देखिएछ

माया तिम्रो लाग्छ धेरै भन्दै अझै ढाटछौ कति
तिमीलाई पाउन दुनियामा धेरै देवता भाकिएछ

गयौ तिमि यादै याद मा एक्लै मलाई तड़पाएर
शुभ कामना तिमीलाई सुखी साथी भेटिएछ

दु:खी हेप्छन सबै भन्ने थाहा हुदा पनि
सूमी सूमी .....भन्दै आज तिम्रो नाम जपिएछ

पोको पारी हिंड्दा पनि माया कतै पोखिएछ
विरक्तिएर तिम्रो नाममा कथा एउटा लेखिएछ!

हाल: दोहा कतार

बाटो कुर्ने आँखा

2008-02-27T03:33:00.005+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

बाटो कुर्ने आँखा लुकेछन कतै हेराइ फेरियो कि
माया रोप्ने मन झुकेछन कतै पराइ बेरियो कि

दिलको चौतारीमा मन डुलाउदा खिलखिलाउथेउ
मुन्टो अब निहुरिएछन कतै देखाई घेरियो कि

चाहको छहारिमा तिमीलाई नै देखे भन्थेउ
आज सबै मेटिएछन ,कतै लेखाइ केरियो कि

मायाको गीतमा पिरतिको संगीत गुनगुनाउथेउ
सुरको ताल फेरिएछ ,कतै गवाइ भासियो कि

भएभरको साधना भात्काइ आगो लगायौ
पिडामा मन जलेछ ,कतै दबाइ नासियो कि

हाल बोउल्देर अमेरिका

आमाको चाहना

2008-02-27T03:18:00.003+05:30

लेखकः सुरज गिरी "सहयात्री"
सापिङ-३, काभ्रे

म चाहन्छु सबैको मुहार हँसिलो देख्न
सबै सन्ततिहरु हातमा हातमा हात मिलाई
भाईचाराको सम्बन्ध गाँसेको देख्न
तर आज यो के भईरहेछ यहाँ
म अनभिज्ञ छु
बुझेकी छैन खास जड कुरा के हो
केही बोल्ने सहास छैन
बोले पनि केही तार लाग्ने देख्दिन
युगौँ देखि कैयौँ चिच्चाएँ कराएँ
तर मेरो यो दर्दनाक पीडामा तिमीहरु
निर्भिक्न हाँसीरह्यौ
मेरो कोख कस्तो हो म आफैले बुझ्न सकिन
खुशी र दुःखको सिमानामा बाँधिएको मेरो मन
सँधै अमिलो छ आखाँ सँधै धमिला छन्
हातमा जंजीर ठोकिएको
कैदी जस्तै शिर उठाउने कुनै लक्षण देख्दिन
रोग भोक र शोकमा म कति तड्पीरहुँ
पराईका गिद्धे दृष्टिमा आफ्नो अस्तित्व लुटिन खोज्दा
तिमीहरु मलाई झनै उदागों पार्न खोजिरहेछौ
आफ्नै आँखा अगाडी छोराले छोरालाई मार्छ
बुहारी सेतो पहिरन स्वीकार्न बाध्य छिन्
छोरीको अस्मितामा सबैले दागा धर्छन
म यस्तो बज्रपात कसरी सहँु
दुःख भुल्न सकिँदैन रे यो सत्य रहेछ
म सँधै दुःखमा छु
सुख र शान्तिको मुहार हेर्न लालाहित मेरा आँखाहरु
सँधै मृगतृष्णा भएरै बाँचिरहे
म यस्तो परिस्थितीमा कसरी रम्न सक्छु
आमा भएकी नाताले मलाई यो सह्य हुन सकेन
बार्ह बर्षसम्म म सधै हजारौँ लास देखि छट्पटाई रहेँ
छोरीका आँखामा बलिन्द्रधारा आँसु हेरीरहेँ
लामो समयको पर्खाईपछि
बल्ल बल्ल अलिकति शान्तिको सास फेर्न पाएकी थिएँ
आँखा ओभानो हुन्छ अब भन्ने आश थियो
तर फेरी आज कुन वैरीको लहलहैमा
अर्को संग्राम चल्दैछ यो
म त्यसै सशंकित छु
आफुनै खुट्टामा बाचरो हानेर
आफ्नालाइृ नै बैरी ठानेर
तेरो र मेरोको होडमा सँधै उँधोगति भईरहेछ
हाम्रो भन्ने भावना तिमीहरुमा नजागेसम्म
तिमीहरुको यो मुख्र्याईँलाई
म पौरुषत्व मान्दिन
आफूले गरेका गल्तीलाई आत्मआलोचना गरी
सुधार गर्दैनौ भने
मानव भएर मानवतालाई चिन्दैनौ भने
आमाको छातीमा रगतको होली खेलेर
तिमीले के हाँसिल गर्न सकौला र
तिमीहरुको यो फोश्रो फूर्तिको युद्धमा
कसले विजयको झण्डा ओडाउन आउँछ
इतिहासका पानाभरि तिम्रै विजयका गाथाहरु थिए
तर आज यही गल्तीको कारणले
सबै नाम निशाना मेटिदैछ
पराईको नजरमा तिम्री आमाको नाममा दाग लागेको छ
पराईको घृणामा बाँच्नु धेरै कठिन छ
त्यही भएर बिन्ति छ तिमीहरुले अब सुन्नैपर्छ मेरो आग्रह
म निश्चिन्त छु तिमीहरु प्रति
आमा न हुँ सँधै सन्तति प्रति आशा लागिरहन्छ
अझै सुधि्रन्छौ कि भन्ने
काँधमा काँध मिलाएर हातेमालो गरेको हेर्ने
मेरो असिम इच्छा छ
अब म केही भन्न सक्दिन
यत्रो विलाप गर्दा पनि तिमीहरु सुन्दैनौ भने
सोच अझै समय छ
हरेक असल कामहरुले खराब कामहरुलाई मेटाउँछ
समयमै सोचेर काम गरे अझै ढिलो भईसकेको छैन
यो मूल्यवान समयलाई खेर जान नदेउ
जब तिमीहरु सबैको मुहार हसिँलो देख्नेछु
त्यही नै मेरो विजय हुनेछ
मेरो कोखलाई म धन्य ठान्नेछु ।

परदेश को चिट्ठी

2008-02-15T20:55:00.003+05:30

लेखकः भुपेन्द्र महत
नङ्खेल - ६, भक्तपुर

प्रिया,कसो गरी कोरु परदेशको कथा
भिजिदिन्छ सबै पत्र आसुँ झरी दिदा

रात भरी खट्टी रा'छु,मिसिन सँगइ चली रा'छु
थकाई लाग्छ आराम छैन,गोरु जसतै जोतीइ रा'छु
पसिनाले जिउ भिज्छ ,हात गोडा गलाई रा'छु
कठै! भन्ने को नै छ र ,तिमी सम्झी रोइ रा'छु

प्रिया,कसो गरी लेखु बिदेशका बेथा
भिजिदिन्छ सबै पत्र आशु झरी दिदा

आर्का देश आर्का भेश अर्कै भाषा बोल्दा
भित्रै देखी चित्त दुख्छ फिरङिले पेल्दा
सधैं भरी कामैकाम आराम नहुँदा पनि
कठै! भन्ने को नै छ र थला पर्दा पनि

हाल बोउल्देर अमेरिका

फर्केर आउँछु भनेर

2008-01-31T20:35:00.000+05:30

किन किन मलाई बिदेश आएपछि यस्ता खालका गीत संगीतले धेरै झक्झक्यायो । बिदेशको वास्तविकता हेर्ने् हो भने यो गीतले आफै वर्णन गरेको छ । यो गीत धेरै मार्मिक छ तर यो विराने मुलुकमा बस्न कसैकसैलाई रहर नभएर वाध्यता पनि भएको रहेछ । सुन्नुहोस गीत:

फर्केर आउँछु भनेर गा'थ्यौ फर्केर आएनौ
ठूलीको मन तिम्ले लग्याथ्यौ फर्केर आएनौ

आफु लाई बिर्सि गरेर सधै काम बिदेशमा
कमायौ होला तिमिले धेरै दाम बिदेशमा
सुनको थालमा चाँदीको चामल पकाई खान्छौ कि
अब त गाउँ भरिमा धनी आफुलाई ठान्छौ कि
बर्षीको छोरो छोडेर गाथ्यौ बाह्को भएछ
ठुलीको बैंस तिमी बिना नै ढल्केर गएछ
आउँछ की छोरो भनेर बर्षौ पर्खेर बसेछन्
तिम्रो नाम लिदै बाबा र आमा पोहोर साल बितेछ्न्
देबीलाई कालो बोको भाक्याथ्यो फर्केर आएनौ
ठूलीको मन तिम्ले लग्याथ्यौ फर्केर आएनौ

पैसाले किन्न पाइने सबै पाइन्छ त्यो संसारमा
पैसाले किन्न नपाउने चाँही पाइन्छ यो संसारमा
छोराले बाबा भन्दाको खुशी किनेर पाईदैन
ठूलीको हातको गुन्द्रक र भात त्यो पनि पाईदैन
रातमा पनि दिन जस्तै होला त्यहाँको शहर
बत्ती बलेनी अध्याँरो छ गाउँको त्यो घर
घर वरिपरि फूलहरु फुल्छन् फूलमा रङ छैन
तिमी बिना ठूलीलाई घरमा बस्न नै मन छैन
छोराले चिठी लेखि पठाथ्यो फर्केर आएनौ

सम्झना

2008-01-16T00:43:00.001+05:30

एक देशबाट अर्को देशमा बिभिन्न कामको शिलशीलामा बिदेशीनु रहर नभएर बाध्यता पनि हो भन्दा अतियुक्ति नहोला । मैले नेपाल छँदा यो कविता पढ्न पाएको थिईन तर यहाँ आए पछि यो कविता पढ्ने मौका मिल्यो । अगमसिंह गिरीले नेपाली साहित्यिक फाँटमा धेरै नै योगदान गर्नुभएको छ । उहाँले यस कवितामा आफ्नो देशभित्र भएका सम्पूर्ण कुराहरुलाई छर्लगं समेटेर लेखिदिनुभएको छ । एकपटक यो कविता पढेर नेपालको यात्रा गर्ने हो पो हो कि ।

लेखक: -अगमसिंह गिरी

पर्देशी दिलमा पहाड वनको जाग्यो उही सम्झना,
धाराको रसिलो प्रशन्त जलको लाग्यो यहाँ तिर्सना ।
देखेथे सपना पहाड घरको जाग्यो नयाँ कल्पना
हावाका लहरी ! उडाइ लगिदे ! आसु भरी बन्दना

खोला पर्वतको बहन्छ सुरमा नाच्दै र खेल्दै उहाँ
जोडा नेहुलका प्रफुल्ल धुनमा गाइरहेछन कहाँ ।
मेरो यो कलिलो विदीर्ण मुटुमा बोली मिठो भासियो,
टाढा छु तर यो छ चित्त घरमा माया उहीं गाँसियो ।

नौलो यौवन झैं पहाड वनमा एेंसेलु पाके हुनन् ,
को हो ?' कोयलले बसन्त वनमा सोधी रहको हुनन् ।
बाहौं मास उहाँ गुराँस फुलेझैं शोभा छ प्रक्र्तिको,
हावाले दिलका पराग-वनमा छर्ला उहाँ प्रितीको

गोठालो वनमा फुकेर मुरली नाचेर गम्काउँछ ।
बैंसालु दिलमा विमुग्ध धुनमा हाँसेर रन्काउँछ ।
मंसिर 'रसिया' बिभिन्न लयमा गाएर सम्झाउँछ,
पर्देशी दिल यी पहाड वनमा तानेर फर्काउँछ

गाला यौवनको मुहार भरिलो आँखा छ सम्झाउने,
हुर्केको मनको छ जिउ छरितो छाती छ अल्झाउने ।
बिर्सेंथें वनमा गुराँस सिउरी हाँसी दिएकी ठिटी,
चोखा यौवनको उहाँ प्रणयको आफ्नै छ प्यारो रिती

देख्दा उत्तरको सफा हिमचुली आँखा अगाडी जसै,
ब्यँझी उठ्छ अहो ! सुदुर वनको क्रिडा बितेका सबै ।
सानी त्यो वनमा उमंग मनमा बोकेर हिंड्थी उहाँ ,
कान्छाको मनको म लेखुँ कसरी मायालु प्रिती यहाँ ।

आए चाड तिहार गाउँ घरमा पाखा उजेली नयाँ ,
गाए बादलमा पहाड वनका भाखा मिलाई उहाँ,
तत्रेरी तरुणीं सजे मखमली माला लगाइकन
सेता पर्वतका पवित्र हिम झै माया फिजाइकन ।

बाले दीपक चाडको झिलिमिली आनन्द हाँसो छरी,
चम्के पवर्त गाउँ जगल सबै नौलाख तारासरी ।
नौला जोवनका उतप्त मनमा उन्माद लौ भर्दियो,
लाखौं यौवनमा सफा प्रणयको आभास लौ छर्दियो ।

जेठा तमाङको बिचित्रपनको वर्णान कसोरी गरुँ ,
च्यङ्बाको हँसिलो चरित्र रसिलो सक्थें कहाँ बिर्सनु ।
नाच्छन मंसिर धान नाच दरिला माया फिंजाइकन ,
कोदाका रसमा ब्यथालु मुटुको झिंजो डुबाईकन ।

छाप्रो त्यो खरिको छ गाउँ घरको प्यारो मलाई अति,
नेपाली मनमा उदार ममता न्यानो मलाई अति ।
च्चब्रुङ मादल डम्फु गीतहरु रन्की रहुन् नौमती,
नेप्टी, हर्कु, मती, रने र भाईचा छैनन बिराना रती ।

पर्देशी परको भनेर घरले बिसिसकेको भए,
भातत्व पतिको बिशाल ममता त्यगिदिएको भए ।
पर्देशी दिलमा छ पिर गहिरो खोलेर सम्झाउँला,
नेपाली मुटुमा छ चिह्र घरको फोरेर देखाउँला ।

साभारः साझा कविता २०४९

भन्थे- सुन्थेँ

2008-01-03T04:25:00.000+05:30

लेखक: -दिनेशराज पुरी
सुनारपानी -९ रामेछाप

भन्थे- सुन्थेँ निष्ठुरीको याद भुल्न गाह्रो हुन्छ ।
बल्झी-बल्झी दुख्छ मुटु लात भुल्न गाह्रो हुन्छ ।।

खोज्छु र नि किन-किन स्पर्शका झोक्का बढाई ।
सुम्सुम्याउने गालामा यी हात भुल्न गाह्रो हुन्छ ।।

बनिसकिन पराइकी तर अझै किन मलाई ?
वर पिपल भै बसेको साथ भूल्न गाह्रो हुन्छ ।।

सपनीमा उनी सँगै निदाएको उही पुरानो ।
सम्झी अतीत आज एक्लै रात काट्न गाह्रो हुन्छ ।।

विरक्तका शब्द पुर्दा उनैलाई केन्द्र मान्दै ।
पौडिए'नि गजलमा मात भुल्न गाह्रो हुन्छ ।।

हाल: आर आर क्याम्पस दोस्रो वर्ष

आकाँक्षा

2007-12-18T04:00:00.000+05:30

लेखक: -माकुम राइ

यता उता छरपष्ट पल्टेका कागजहरु
नयाँ या पुराना कागजहरु
सारा सँगाली राखिदेउ
सबै समेटी राखिदेउ
ती कद खुलेका तस्विरहरु
ति रक्तिम रिवनहरु
सबै मेरो लागी राखिदेउ
जुन सच्चा प्रेमको कसी
आत्म विश्वाशको दशि
अनि खुल्ला दिलाशाका प्रमाणहरु हुन्
मनब मन्दिरका फुलहरु हुन्
जति छन् त्यो सबै मेरो चिहनमा पुग्नु पर्छ
मुर्दा सँगै यत्र तत्र क्षत बिक्षत हुनु पर्छ

ती जुनले धोएको रातहरु
मिठा मिठा बातहरु
मेरो मानश पटल बाट ठाढा भएको छैन
केबल आँखामा पतलो पर्दा
क्षणहरु सँगै धड्कनहरु सँगै
बितिरहेछ बितिरहेछ
तथापी प्रतिक्षामा म मरिरहेछु
बिवश्तामा म जलिरहेछु
हो त्यही हिस्सा मैले पाउनुपर्छ
लाश सँगै बिभत्श हुनु पर्छ
क्रुपया बटुलेर राखि देउ
सँगालेर राखि देउ
जति जे छन् ति कागजहरु
ति पाना पन्नाहरु
मेरा म्रित्युका महँगा खदाहरु हुन्
कपुर,तुलशि अनि कात्रोहरु हुन
खोटाङ

विश्वमा नेपाल

2007-12-14T15:47:00.000+05:30

लेखक: -राकेश कार्की

मानचित्रमा हेर्दा लाग्छ नेपाल धेरै सानो छ
तर विश्वलाई ढाक्ने सगरमाथाको छानो छ
हामी नेपाली पौरखी र स्वाभिमानी सधैं छौं
हराउंदैनौं अब कहिल्यै मुलधारको बाटो लाग्छौं
सहयोग भलाई सद्विचार अगाडी बढ्ने मुलमंत्र
गर्दैनौं भुल अब है सिर्जन्छौं खुशीको लोकतंत्र
सत्य अिहंसा शान्तिको हाम्रै भुमी हो मुहान
अपार शक्ति हामीमा बनाउंछौं विश्व नै महान

लस् एन्जेलस्

यूरोप यात्रा २००७

2007-12-10T18:22:00.000+05:30

नेपालीहरुलाई युरोप जानको लागि भिषा लिन कति गार्हो छ भनेर त सायद कसैलाई पनि भन्न् नपर्ला । त्यसको मैले पनि सो अनुभव स्वयं गर्न पाए । बल्ल बल्ब भिषा त मिल्यो फेरी प्लेनको टिकट पाउन उत्तिकै गार्हो । नेपालबाट बैदेशिक रोजगारी काम लागि मान्छे पठाउने मेनपावर कम्पनी हरुले आवश्यक भन्दा बढी बढी टिकट बुक गरेर यस्तो समस्या हुन आएको हो भन्ने कुरा पनि सुनिन आयो । लगातार रुपमा चल्दै आएका गल्फ एअर र कतार एअरको एकाधिकार जस्तै छ अन्तराष्टि´य उडानका लागि । नेपालको एकमात्र ध्वजावहाक हवाइजहाजको आवस्था दिनप्रतिदिन विग्रदै जानु र समयमा उडान नहुने भएकोले अब आपुनो देशको जहाज चड्नु पनि रहरै भयो ।
इन्डियाको बाटो भएर जाँदा हरियो पासपोर्ट बोक्नेहरुले धेरै सास्ती पाउछन् भन्नेकुरा धेरै जनाबाट सुनेकाले त्यहाँबाट जानु उचित ठानिन् । जसो तसो गरेर गरेर भए पनि २८ नोभेम्वर २००७ का दिन रातको १२ बजे चाइना साउथवेस्टको हवाइजहाजवाट आम्स्र्टडाम जानको लागि निस्किए । पहिले काठमाण्डौं-ग्वाङजाउ-आम्स्र्टडाम भनेर टिकटमा उल्लेख गरे पनि फेरी ग्वाङजाउ-बेइजिङका लागि आर्को प्लेन पक्रनु पर्ने रहेछ । पहिलो कुरा यो मेरो पहिलो विदेश भ्रमण थियो भने दोस्रो कुरा चाइनिजहरुको भाषाका कारण म धेरै अल्मलिनु पर्यो । म जे बोल्छु अंग्रेजीमा उनीहरुलाई बुभुन गार्हो भयो । उनीहरु पनि चाइनिजमा के के वोल्छन मलाई थाहा भएन । एकोहोरो श्रोतामात्र भएर सुन्ने काम बाहेक अरु केही बुझेको भने होइन । समय एकदमै कम भएको कारणले यताबाट उता उताबाट यता दौडदै हैरान भयो । जेहोस् यताउता गरेर भए पनि आम्स्र्टडामको स्कीपोल एअरपोर्टमा आगमन हुँदा साँझको ६ बजेको थियो । समुद्री सतह भन्दा ७ मिटर मुनी रहेको यो एअरपोर्ट भित्र त सम्पूर्ण सुबिधाले गर्दा जाडोको अनुभव भने भएन तर बाहिर निस्किए पछि बास्तविक जाडोको महसुस भयो । मैले कस्तो जाडो भएको भन्दा एकजना सज्जनले भने सगरमाथाको देशबाट आएको मान्छेलाई जाडो हुन्छ र ? अहिले यहाँको मौसम हाम्रो नेपालको वर्षायाम जस्तै रहेछ । सधैँभरि पानी परिरहने र हावा लागिरहने । माथिको निलो आकाश देख्नु पनि मुस्किल छ भने घाम देख्नु त रहरै रहेछ । यहाँका मानिसहरुबाट समय शिक्षा र अर्थतन्त्रको महत्वको बारेमा जान्न पाउँदा एकदमै खुशी भएँ । अब आउँदा दिनहरुमा म नेदरल्याण्डको बारेमा थप जानकारीहरु लिएर आउने छु ।

नमस्कार नेदरल्याण्डको एम्स्र्टड्यामदेखि

2007-12-05T02:24:00.000+05:30

यूरोपका चसो चिसो भुमिबाट यहाँहरुलाई मेरो न्यानो नमस्कार । नेपालको सँधै ढिलो हुने इन्टरनेट र व्यस्त हुने जीवनदेखि केही समयको लागि भएपनि दुर भएर काम गर्ने मौका मिलेको छ । यहाँरुलाई म मेरो यूरोप यात्रा सम्बन्धि आफ्नो अनुभवहरुलाई यस ब्लगमार्फत बाँड्ने नै छु । यहाँहरुको सल्लाह र सुझावको लागि सँधै स्वागत गर्दछु ।

ए! नारि हो !!?

2007-12-04T15:53:00.001+05:30

लेखक: -अर्पण तामाङ
हासपोसा-२, तरहरा, सुनसरी

छताछुल्ल भएर पोखिएको
तिम्रो जवानि सम्हाल!
एउटा पछेउरिको सानु कुनामा।
ढल-पल,ढल-पल गर्दै!
कर्कलाको पानिको थोपा जस्तै
सम्हाल तिमृ यौबन।
एउटा भोको पुरुसको आगाडि
आगोको तातो रापामा!
नौनि घिउ जस्तै!पग्लदै लाचार बनेर!!
पग्लिदै स्वदिस्ट नबनाउ
तिम्रो यौनाङ्ग लाइ।
तर्कारिको चखिलो नुन जस्तै!
सिम-सिमे पानिमा उदाउने
क्ष्यणिक सप्तरङ्गि इन्द्रेणि जस्तै
नौ रङ्गि तिम्रो यौबन।
एकैछिनमा उर्लेको भदौरेको खहरे जस्तै!
उर्लेको तिम्रो जवानि!
सानो मनको बाद फुटेर टुटिजाला
तिम्रो जवानि।
ढाक छोप र सम्हाल !
एदि तिमि नारि हौ भने!?
त्यसैले भन्छु!ए!! नारिहो!!!?
लज होटल र रेस्टुरेन्ट हरुमा
नगरबधुको साइनो जोडेर
बिना दुलाहाको दुलहि बनेर
पैसाइ पैसाको सुहागरात मनाउदै
हजारौ प्यासि पुरुस हरुको !
न्यानो ओछ्यान र रछयान नब तिमि।
हर रातको मोल सङ्गै!
मोलिएको तिम्रो यौबन!
बिभिन्न आसनको हनिमुन मा!
निर्बस्त्र नाङ्गिए पछि!
दस औलाले लाजको गुप्ताङ्गलाइ
छोप्ने कोसिस नगर।
बियर र रमको चुस्कि सङ्गै
मधुर मलिन ओज्यालो को पर्दा भित्र
मदहोस तिम्रा ओठ र बदन हरु!
हरेक पाट पुर्जा हरुको चटनि नचखाउ।
जवानि सस्तो छैन।
जुनदिन तिम्रो तन्द्रा टुटेपछि!
सपनाको निद खुलेर!
छागा बाट खसेको अनुभब गर्छौ
त्यतिखेर अग्लो धरतालमा उभिन खोज्छौ
तर ब्यर्थ!हुनेछ।
ब्यर्थ हिलोको कमल जस्तै!
हिनता बिध मानेर
सु-बास्ना बिनाको
पलासको फुल सरि
सिसिरले पत्झडिएको!
नाङ्गो बुढो रुख सरि!
उदाएको घामको झुल्को सङ्गै
अस्ताइ सकेको हुनेछौ।
त्यसैले भन्छु ए!नारिहो!!?
ढाक! छोप र सम्हाल!!
एदि तिइमि नारि हौ भने!?
दुइ मिटर कपडा काफिछ
सम्हाल तिम्रो!
छता-छुल्ल भएको जवानि!
एउटा पछेउराको सानो कुनामा।।।
हाल दोहा कतार

-गणतन्त्र ! जिन्दाबाद !!

2007-11-23T04:55:00.001+05:30

लेखक: -अर्पण तामाङ
हासपोसा-२, तरहरा, सुनसरी

२३७ बर्से सामन्ति बाद
अनि सान्यबाद र समाज बाद
४६ साल पछिको !
नाता बाद र कृपा बाद
बादै-बादमा सधै पिल्सि रहन्छ
नेपालि जनता!
जिन्दाबाद! र मुर्दाबाद!!
निलो आकाशको धर्ति माथि
उन्मुक्त पन्क्षि जस्तै
सार्भभौम भएर बाचन चाहन्छ उनिहरु
त्यसैले!
सामन्ति हरुको बुट मुनि
कालो असिक्षाको सङ्घार भित्र
तै पनि कुर्लि रहन्छ
गणतन्त्र! जिन्दाबाद!जिन्दाबाद!!जिन्दाबाद!!!
कहिले जल्जला पहाडलाइ फोरेर त
कहिले धनकुटे छिन्ताङ लाइ लिएर
अनि कहिले देउमाइको किनार लाइ च्यापेर त
कहिले सुखनि को जङ्गल रङ्ग्याउछ इतिहास
मरि सकेको गोमन जाग्छ र डस्न खोज्छ
अनि बल्झिन्छ १७,२४ र ३६ को इतिहास
तैपनि मर्दैन सामन्ति गोमन र करेट हरु
अनि फेरि बल्झिन्छ चैत्र ४६र६२अनि६३ को इतिहास
त्यसैले बार बार कुर्लि रहन्छ
गणतन्त्र!जिन्दाबाद!जिन्दाबाद!!जिन्दाबाद!!!
जनताहो!लोकतन्त्र को नारा दिएर
पुराना बोतलका पुरानै रक्सि हरुले
नारायणहिटिर सिङ्ह दर्बारका नाइके हरुले
अनि रणमैदानका नया रोनाल्डो हरुले
बेचि देलान बिजय उत्सबको शिल्ड सङ्गै
अनि किनिदेलान बिस्व हाक्न खोज्ने
बुश र मोरियर्टि हरुले
त्यसैले होसियार बस र भनिदेउ
मानब सभ्यताको ढ्वाङ रचेर
शान्ति को नाम मा अशान्ति मच्च्याउन
नलेउ नेपाल आमा को छति माथि
तिम्रा ति डलर का हरिया बर्दि र काला बुट हरु
अनि भनि देउ सर्बहारा जनता हो!
क्युबा र पेरु सम्म पुग्ने गरि
गणतन्त्र!जिन्दाबाद!जिन्दाबाद!!जिन्दाबाद!!!
इतिहासका काला काल खन्ड हरुमा
जन्मि रहने असुर हरु
हिटलर देखि बुश सम्म

जङ्ग बहादुर देखि सद्दाम हुसेन सम्म
भाइ चारा लाइ भुलिदिने
ओल्मर्ट देखि हज्बुल्ला नसरुल्लाह सम्म
इतिहास रच्ने दाउमा
ओसामाबिन लादेन देखि मुसरफ सम्म
अनि जिग्मे-सिग्मेवाङ्चुक देखि ग्यानेन्द्र सम्म
यि सबै असुर हरुको माझ मा
लाखौ सपुत हरुको रगत बगाउदै
फेरि पनि उरालि रहेछ गणतन्त्र को नारा
गणतन्त्र!जिन्दाबाद!जिन्दाबाद!!जिन्दाबाद
सर्बहाराको नामा दिएर
कार्लमास देखि इस्टालिन लेलिन सम्म
च्वेकेभारा देखि माओ सम्म
फिडेल क्यास्ट्रो देखि प्रचन्ड सम्म
अनि परिबर्तन को बिगुल फुक्ने
साहसि नारि !
च्याङ्चिङ तावाचिन र जेनिबोन बेस्ट फालिन सम्म
भोका पेट र मजदुर हरुको आवाज लिएर
घरि घरि झुल्कि रहेछ रातो घाम
लोकतन्त्र हैन!गणतन्त्र को नारा दिएर
गणतन्त्र!जिन्दाबाद!जिन्दाबाद!!जिन्दाबाद!!!
हिरा मोति र सुन चादि जडित
चौरि को पुच्छर सामन्ति मुकुट फेरि पनि
आइ लाग्न सक्छ!
दरबारका भरौटे हरुको इशारामा
अर्को फेरि इतिहास बल्झिन सक्छ
प्राडो पजेरो र सुरा हरु को
कृस्ण-कलि हरु ले
महाकालि र टनकपुर लाइ घात गर्ने हरुले
रास्ट्रधक्षको नाममा आफ्नै हनुहारको
टक्सार निकाल्न खोज्ने हरुले
६२ र ६३ को १९ दिने इतिहास लाइ
साम्म्रज्यबाद र बिस्तारबाद का पोल्टामा हल्नसक्छ
त्यसैले!
दुलहि बनेर भितृएकि शान्ति लाइ
मधिसे र पहाडे भनेर
उचो निचो जात धर्म र लिङ्ग भनेर
भो फेरि रणभुमि नबनाउ जन्म- भुमि लाइ
फेरि अर्को कख रित्तो पार्नु छैन हामिलाइ
आउ हाते मालो गरौ हामि
नया नेपालको निर्माणमा जुटौ हामि
अबत जङ्गलि हरु हाम्रा नाम लिएर
छिरेका छन सिँह दरबारका कुर्सि भित्र
परिक्षा लिनुछ अब उसको पनि
जुझारु पाखुरि हरु लिएर
एकताको आवाज घनकाउ हामि
कसेर मुट्ठिमा मुट्ठि भित्र
त्यसैले फेरि उनि हरु सङ्गै
हामि पनि एक पल्ट लोकतन्त्र हैन
गणतन्त्र को आवाज गरौ!
गणतन्त्र!जिन्दाबाद!जिन्दाबाद!!जिन्दाबाद!!!

हाल दोहा कतार

तिमी लाइ एउटा प्रश्‍न ?

2007-11-21T17:33:00.001+05:30

लेखक: -अर्पण तामाङ
हासपोसा-२, तरहरा, सुनसरी

तिमी लाइ एउटा प्रश्‍न ?
पुरातन,र दासता भन्‍दा माथी
रामयण र स्‍वस्‍तानीको
कथा भन्‍दा माथी !
सभ्‍यताको शिखर किन चड्‍न सक्‍दैनौ ?
के तिमी सस्‍कार धान्‍ने
दन्‍त्‍य कथाको पात्र हौ ?
मत भन्‍छु ए! नारी !!तिमी !!!
नारी पुरुष दास्‍ताको प्रतिक होइन
नारी चुलो र चौकाको मात्र गहना होइन
नारी लोग्‍ने मान्‍छेको जिउनुको बहना होइन
नारी सन्‍तान प्रशोधनको मेशीन होइन
नारी बुहारी हुनुको अर्थ शिर झुकाउनु होइन
नारी स्‍वस्‍नी हुनुको अर्थ गोडा मोल्‍नु होइन
नारी छोरी हुनुको अर्थ चार दिवारमा रहनु होइन
नारी सभ्‍यताको नाममा नाँगिनु होइन
नारी उद्दयोगपतिको बिज्ञापनको ब्‍यापार होइन
अनी नारी !सौन्‍दर्यको नाममा !!
क्रिम गाजल पौडर र लिपस्‍टीक होइन
त्‍यसैले ए! नारीहो !!
कंक्रिट र फलामे जन्‍जिर लाइ तोडेर
कथीत पुरुष आज्ञा पालनको
अहंमकारी दास्‍वत्‍व र बर्ग मुक्तीको
पर्खाल लाइ फोडेर !
बर्गिय दुस्‍मनको जालो लाइ फाट्‍न
च्‍याङ्‍चिङ तावाचिन र जेनी बोनबोस्‍टफालीन हुन सिक
नारी हुनुको आत्‍मा ग्‍लानि लाइ
आफु भित्र बाट झिकेर फ्‍याँक !
द्वापर युगको गोपिनि र महाभारतको द्रौपदी होइन
ग्रह पदयात्राको युरीगागरीन हुन सिक !
पुरुष दास्‍वत्‍वको परिक्षा दिन
अग्‍नि ज्‍वालामा दन्‍किने सिता होइन
पासाङ ल्‍हामु जुनकोताइवे र तसलिमा नसरिन हुन सिक!
त्‍यसैले !!तिमीलाइ अझै एउटा प्रश्‍न ?
प्रश्‍न भित्रको तिमी र तिमि भित्रको प्रश्‍न
आफै खोज र उत्तर देउ । ए !नारी !!!

जहाँ गयो ठेस लाग्छ

2007-11-20T05:05:00.001+05:30

लेखक: -बिमल गिरी
चारपाने, झापा

जहाँ गयो ठेस लग्छ हेर्छु छितिज पारी
ठगिस् मलाई कर्म भन्दै रुन्छु आँखा भरी।

जिन्दगीको गोरेटोमा गर्नुपर्ने कति कति
समयले कोल्टे फेर्यो नपुग्नेभो सोचेजति,
मन् भुझौउँदै आफैंलाई हेर्छु पारी पारी
ठगिस् मलाई कर्म भन्दै रुन्छु आँखा भरी।

भनेजस्तो हुनरैछ सोचे जस्तो हुन जीवन्
कस्तो भाग्य रैछ भन्दै एकान्तमा रुन्छ यो मन्,
खुशीहरु भाग्य सबै निरासालाई येक्लै पारी
ठगिस् मलाई कर्म भन्दै रुन्छु आँखा भरी।

हाल बेल्जियम, ब्रुस्सेल्स

शुभ दीपावली २०६४ को सुखद उपलक्ष्यमा हार्दिक मंगलमय शुभकामना

2007-11-11T04:40:00.000+05:30

शुभ दीपावली २०६४ को सुखद उपलक्ष्यमा हार्दिक मंगलमय शुभकामना

शुभकामना बिजया दशमी २०६४ को

2007-10-14T04:35:00.000+05:30

नेपालीहरुको महान् चाड बडा दशैँ २०६४ को पावन अवसरमा देश तथा बिदेश संसारभर छरिएर रहनुभएका सम्पूर्ण दाजुभाई तथा दिदीबहिनीहरुमा उत्तरोत्तर प्रगति सु स्वास्थ्य एवं समृद्धिको कामनाका साथै यहाँहरुले सोचेका सम्पूर्ण इच्छाहरु पुरा होऊन् ।
बिजया बिजया दशमी २०६४ को हार्दिक मंगलमय शुभकामना ।

खबरदार !!!

2007-10-14T02:41:00.000+05:30

लेखकः सुरज गिरी "सहयात्री"
सापिङ-३, काभ्रे

ए नेताहरु हो
कति हाल्छौ जनताको आँखामा छारो
कति सोस्छौ गरीबको पसिना
खै तिमीहरुमा मानवीयताको अर्थ
बिस्र्यौ तिमीहरुले जनताको रगतको मूल्य
के यही हो तिमीहरुको जिम्मेवारी
सँधै पाँचतारे होटलमा भेला हुनु
दिनहुँ महँगा रक्सीको चुस्कीमा डुबेर
आफूले बोलेका कुरा आफैलाई पत्यार नलाग्ने गरि
सारा देशलाई झनै पछाडि धकेल्नु
धिक्कार छ तिमीहरुलाई
न त तिमीहरु कहिले अगाडी जान जान्यौ
न त अगाडी बढ्न खोज्नेलाई धकेल्न जान्यौ
यत्रो महासागर उर्लियो-
कति वीर योद्धाहरुले ज्यानको लोभ गरेनन्
परिवारको सुख सुविधाको भोग सम्झेनन्
आमा भूले, बुबा बिर्सें, श्रीमती बिधवा बनाए
छोराछोरीको भविष्य डढाए
अन्तत सम्पूर्ण गयो
उनीहरु सच्चा मनले लढेका थिए
त्यही भएरै देश पूर्ण रुपमा लोकतन्त्रमय भयो
त्यसैले त आज सबको मुहारमा जुन उदाएको छ
खुशीको बहार छाएको छ
तिमीहरुले गरेका गल्तीहरु पनि सुधार्ने मौका आएको छ
ए ! बिहान भयो...
जाग !
उठ !
खोल दैलो र अरुलाई पनि जगाउ
देश डुब्न लागिसक्यो
यस्तो बेलामा शत्रुले दाउ छोप्न सक्छन्
आँखा आँखा जुधाएर पेटमा छुरा रोप्न सक्छन्
कुरामा मात्र होईन काममा विश्वास गर
सम्बन्ध बढाउ भाईचाराको
नाम मात्रको शान्ति होईन साँच्चै शान्ति चाहिएको छ
सम्पूर्ण नेपालीहरुलाई एउटै माला बनाऊ
रोक हत्या, िहंसा र आतकं
समस्याको जरो पक्रेर समाधानको बाटो खोज
आफ्नो परिवार र नातेदारको मात्र नेता होईनौ तिमी
सबका दुःखमा साथ देउ
हामी सबै नेपाली हाँै र नेपाल हाम्रो हो भन्ने बुझाउ
आफ्नो स्वतन्त्रता र स्वाधिनताको लािग
देशलाई विश्वस्तरमा चिनाउनको लािग
जनता सब जागरुक गराऊ
यति काम पनि तिमीहरुले गर्न सकेनौ भने
देशलाई केही गर्छु भनेर छातीमा हात राख्न सकेनौ भने
फेरी देशमा निरंकुशताले जरो गाड्यो भने
म चिच्याएर भन्दैछु
खबरदार !!!
नेता भनाउँदाहरु हो
अब पनि गल्ती दोहोरियो भने
तिमीहरुले माफी पाउने छैनौ
कदापि पाउने छैनौ

हाल ः नेदरल्याण्ड

विप्ल्याँटो

2007-10-11T01:33:00.000+05:30

लेखक: -गोपालप्रसाद पौडेल

जुन रोहेको
ताराहरु हाँसेका
तैपनि फेरि उज्यालो लिएर
जुन चियाउँछे
घाम रिसाउँछ
झोक्केर तताउँदै
डाँडापारि गएर निदाउँछ
बाँसको झ्यांगमा
चिच्याइरहेका सारुङ्टेका बथान
घर फर्कन लागेका कागका बथान
निसास्सिएर अस्तब्यस्त झैँ लाग्छन्
आँखाबाट भेल छुटेका
सेतै पहिरनमा अर्ध अनुहार
कालो बादलभित्र हराइरहेकी मैना चरि ऊ
बिग्रेका आफ्नै कपालभित्र घाम नियाल्छे
कतै फर्केर आऊछ कि भन्ने आशमा
अपुरो सपना पालेर
फालिएका राता चुराहरु बटुलिने आशा जिउँदै झैँ लाग्छ
काला कौवाहरु घुमेका
छिमेकि गिद्धहरुबाट घेरिएकी
सुरक्षित छे ऊ
कुनै परेवाहरु ऊ सम्म आइपुग्न सक्दैनन्
मलिन
कमजोर
थकित
कुनै हनुमानरुपि जादु नै आएमात्र
तर अहँ
उसको उद्धार सम्भव छैन किनकि -
किनकि यहाँ गिद्धहरुका राज छ
काला कौवाहरुका बस्ती छ
केवल ठुंग्न जानेका छन्
केवल टोक्न जानेका छन्
केवल लुछ्न जानेका छन्
जहाँ जुन रोएर उदाउँछ
घाम रिसाएर अस्ताउँछ
ताराहरु खित्का छोडि गिजाउँछन्

हाल: साल्ट लेक सिटी, युटाहा, अमेरिका

आज बाह्र हाते पटुकीको कुरा

2007-10-05T02:56:00.000+05:30

जुन रोहेकजब मैले यो गीत रेडियोबाट सुने यसले मेरो मन यति छोयो कि त्यसको वयान गरेर साध्य छैन । आउनुहोस् यहाँ यो गीतको चर्चा परिचर्चा गरौँ । यो गीतको भिडीयो बन्द गरेर गीत मात्र सुन्नुहोस त कस्ता राम्रा शब्दहरु छन्ः

आज बाह्र हाते पटुकीको कुरा गर मायालु
बाँधी कम्मर भाँच्न मन लाग्यो
तिम्रो रोधी घर मारुनीको कुरा गर मायालु
मलाई छमछम नाँच्न मन लाग्यो
हे परदेशी तिमीसँग चोखो साइनो गाँस्न मन लाग्यो ।

दोहोरीमा कुरा गर्छौ मादलुको तालमा हिँड्छौ
मादलुको तालमा हिँड्छौ तिमी लाउँछौ मोहनी
हिउँचुलीको संग्लो पानी सँगलो मनको संग्लै बानी
मलाई मन पर्यो त्यो पनि
नाई नभन तिमी सँगै मर्न बाँच्न मन लाग्यो

नौमती र पाचेबाजा बज्छ मनमा लाग्छ लाज
आज मलाई किन हो
रमाईलो तिम्रो गाउँ घुम्टो ओडी कहिले जाउँ
आउ चाँडै लिन हो
कैले ल्याउँछौ डोली दिन गन्दै
औँला भाँच्न मन लाग्यो

यो गीतका रचनाकार एवं संगीतकार हुन सुरेश अधिकारी । उनले यसको शब्दलाई धेरै नै मेहनत गरेर संगीत भरेका छन् तर जसले यो गीतलाई चलचित्रमा प्रयोग गरेको छ त्यो भने यस गीतको शब्द र भावनाको ठिक उल्टो । यो गीतमा प्रयोग गरिएका शब्दहरु यति मिठासपूर्ण छन् (जस्तै पटुकी, रोधी घर, मादल, मारुनी, हिउँचुली, पाचेबाजा, घुम्टो, गाउँ, डोली, आदि) तर यी शब्दहरुको कहीँ केही छनक तपाईहरुले यस भिडियोमा पाउनुभएको छ ? मलाई लाग्छ यो चलचित्र बनाउने मान्छेले भाषा, साहित्य र कला भन्ने कुराको केही अध्ययन गरेको छैन । यस गीतको भावना अनुसार त माथि उल्लेखित सबै सरल कुराहरुलाई यसले समेट्नु पर्ने होईन र ? समुद्रको किनारमा यस खालको पहिरनमा झरनालाई नचाएर यस्ता खालका गीतको धेरै नै अन्याय भएको ठान्दछु । यस गीतको भावनात्मक, सांगीतिक, र दृष्यात्मक पक्षलाई तपाईले कसरी लिनुभएको छ? कृपया आफ्नो अमूल्य सल्लाहहरु दिएर आउँदा दिनहरुमा गीत संगीतको मर्मलाई अति गहन तरिकाले बुझ्ने र बझाउने पो हो कि ।

लोकतन्त्र आयो

2007-10-04T18:12:00.000+05:30

लेखकः सुरज गिरी "सहयात्री"
सापिगं ३ काभ्रे

लोकतन्त्र आयो यहाँ देशको जग हाल्न अब
निरंकुश शासनलाई जरैदेखि फाल्न अब

कोही धनी अकाश छुने कोही चाँही चिसो भुइँमा
समानता र आदर्शको न्यानो आगो बाल्न अब

दुई सय सैँतीस बर्षे निरंकुशता हटाउन
चेस जित्ने खेलाडी झैँ नयाँ गोटी चाल्न अब

भित्ता भरि प्वालै प्वाल छानो पनि चुहेकोछ
यीनै पीर मर्कालाई समझदारीमा टाल्न अब

गणतन्त्र नी आउँदैछ केही समय धैर्य गर
'कु' शासन र कुरितीको बुढो रुख ढाल्न अब

हाल ः नेदरल्याण्ड